بیتکوین امروز ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان قیمت دارد و نسبت به روز قبل ۱٫۳۶٪ کاهش داشته است. قیمت جهانی هر بیتکوین حدود ۸۱٬۱۹۰ دلار است. بیتکوین اولین و بزرگترین رمزارز دنیاست؛ داراییای که از یک مقالهٔ نُهصفحهای در سال ۲۰۰۸ شروع شد و امروز صندوقهای سرمایهگذاری بزرگ دنیا آن را در سبد خود نگه میدارند. برای سرمایهگذار ایرانی، بیتکوین یک ویژگی خاص دارد که کمتر به آن توجه میشود: قیمت آن به تومان حاصل دو نوسان روی هم است؛ نوسان بیتکوین در برابر دلار و نوسان دلار در برابر تومان. این راهنما توضیح میدهد بیتکوین چیست، چرا اینقدر پرنوسان است، چطور میشود با پول کم بخشی از آن را خرید و پیش از هر تصمیمی چه ریسکهایی را باید بشناسید.
- قیمت به تومان: ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان (−۱٫۳۶٪)
- قیمت جهانی: حدود ۸۱٬۱۹۰ دلار
- کمترین و بیشترین قیمت امروز: — و — تومان
- تغییر یکماهه: — · تغییر یکساله: —
قیمت بیتکوین امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵
بیتکوین امروز در بازار ایران بین — و — تومان معامله شد و آخرین قیمت آن ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان است. بیتکوین دیروز با قیمت ۲۱٬۸۴۷٬۷۲۸٬۲۹۹ تومان بسته شده بود و تغییر امروز −۱٫۳۶٪ است. بازار بیتکوین مثل همهٔ رمزارزها هیچوقت تعطیل نمیشود و قیمت آن در تمام ساعات شبانهروز، حتی در تعطیلات، تغییر میکند. به همین دلیل «قیمت پایانی» در بیتکوین معنای قراردادی دارد و به آخرین قیمت ثبتشده در پایان هر روز تقویمی اشاره میکند.
در سی روز گذشته، بیتکوین ۱۰ روز با رشد و ۵ روز با افت به پایان رسیده و میانگین تغییر روزانهاش ۱٫۲۸٪ بوده است. این میانگین معمولاً چند برابر دلار و طلاست و همین عدد بهتنهایی نشان میدهد بیتکوین در چه دستهای از داراییها قرار میگیرد. میانگین قیمت ماه ۲۱٬۷۱۹٬۸۶۲٬۸۰۶ تومان بوده است.
بیتکوین چیست؟
بیتکوین یک پول دیجیتال غیرمتمرکز است که هیچ دولت، بانک مرکزی یا شرکتی آن را منتشر یا کنترل نمیکند. در سال ۲۰۰۸ شخص یا گروهی با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو مقالهای منتشر کرد که سازوکار یک «سیستم پول نقد الکترونیکی همتا به همتا» را شرح میداد و در ژانویهٔ ۲۰۰۹ اولین بلوک شبکهٔ بیتکوین ساخته شد. همهٔ تراکنشهای بیتکوین در دفتری عمومی به نام بلاکچین ثبت میشوند که هزاران رایانه در سراسر دنیا نسخهای از آن را نگه میدارند. هیچکس نمیتواند بهتنهایی این دفتر را تغییر دهد.
مهمترین ویژگی اقتصادی بیتکوین، عرضهٔ محدود آن است. حداکثر تعداد بیتکوینی که هرگز ساخته میشود ۲۱ میلیون واحد است و این سقف در کد شبکه تعریف شده است. بیتکوینهای جدید از طریق فرایندی به نام استخراج یا ماینینگ وارد گردش میشوند؛ رایانههایی که تراکنشها را تأیید میکنند، بهعنوان پاداش بیتکوین تازه دریافت میکنند. همین کمیابی برنامهریزیشده باعث شده طرفداران بیتکوین آن را «طلای دیجیتال» بنامند. هر بیتکوین به صد میلیون واحد کوچکتر به نام ساتوشی تقسیم میشود.
دو نوسان روی هم؛ چرا بیتکوین به تومان پرنوسانتر است؟
قیمت بیتکوین به تومان از ضرب دو عدد ساخته میشود: قیمت بیتکوین به دلار در بازارهای جهانی و قیمت دلار به تومان در ایران. وقتی هر دو عدد در یک جهت حرکت کنند، اثرشان روی هم جمع میشود. مثلاً اگر بیتکوین در بازار جهانی ده درصد رشد کند و همزمان دلار در تهران پنج درصد گران شود، قیمت بیتکوین به تومان حدود پانزده درصد بالا میرود. برعکس، اگر بیتکوین در بازار جهانی سقوط کند و دلار هم ارزان شود، زیان سرمایهگذار ایرانی دوچندان میشود.
این ساختار یک نتیجهٔ جالب هم دارد. گاهی بیتکوین در بازار جهانی افت میکند، اما سرمایهگذار ایرانی به خاطر گران شدن دلار، کمتر احساس زیان میکند. و گاهی بیتکوین در بازار جهانی رشد میکند، اما ارزان شدن دلار در تهران بخشی از سود را میخورد. برای تحلیل درست، همیشه این دو عدد را جدا از هم ببینید: قیمت جهانی بیتکوین که حدود ۸۱٬۱۹۰ دلار است و قیمت دلار آزاد یا تتر در ایران. بیشتر صرافیهای رمزارز داخلی، بیتکوین را با تتر هم معامله میکنند و قیمت بیتکوین به تتر تقریباً همان قیمت جهانی آن است.
هاوینگ؛ رویدادی که هر چهار سال تکرار میشود
یکی از مفاهیم کلیدی در بیتکوین، هاوینگ یا نصف شدن پاداش استخراج است. در شبکهٔ بیتکوین، تقریباً هر چهار سال یک بار، یا دقیقتر هر ۲۱۰ هزار بلوک، پاداشی که ماینرها برای ساخت هر بلوک دریافت میکنند نصف میشود. این یعنی سرعت ورود بیتکوین تازه به بازار کاهش مییابد. آخرین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ رخ داد و پاداش هر بلوک را به ۳٫۱۲۵ بیتکوین رساند. هاوینگ بعدی حدوداً در سال ۲۰۲۸ انتظار میرود.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند هاوینگها با کاهش عرضهٔ تازه، در ماههای بعد از خود به رشد قیمت کمک کردهاند و تاریخچهٔ بیتکوین دورههای صعودی بزرگی را پس از هاوینگهای گذشته نشان میدهد. اما باید با احتیاط به این الگو نگاه کرد. تعداد هاوینگهای گذشته محدود است و عوامل دیگری مثل سیاستهای پولی جهانی، ورود سرمایهگذاران نهادی و مقررات هم در همان دورهها اثر داشتهاند. هیچ تضمینی وجود ندارد که الگوی گذشته تکرار شود و تصمیمگیری فقط بر اساس تقویم هاوینگ، ریسک زیادی دارد.
چرا بیتکوین اینقدر پرنوسان است؟
نوسان بیتکوین افسانهای است. در تاریخچهٔ این دارایی، دورههایی بوده که قیمت در چند ماه چند برابر شده و دورههایی که بیش از هفتاد درصد از سقف خود سقوط کرده است؛ از جمله در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲. دلایل این نوسان متعدد است. بیتکوین ارزش ذاتی مشخصی مثل سود سهام یا اجاره ندارد و قیمت آن کاملاً به عرضه و تقاضا و انتظارات وابسته است. بخشی از بازار با اهرم معامله میشود و وقتی قیمت جهت عوض میکند، تسویهٔ اجباری موقعیتهای اهرمی حرکت را تشدید میکند. خبرهای مقرراتی، هک صرافیها و ورشکستگی شرکتهای بزرگ این حوزه هم در گذشته موجب سقوطهای شدید شدهاند.
نمودار افت از سقف بالا نشان میدهد بیتکوین در هر روز چقدر پایینتر از بالاترین قیمت قبلی خود بوده است. این نمودار مهمترین ابزار برای فهمیدن ریسک واقعی بیتکوین است. اگر میخواهید در بیتکوین سرمایهگذاری کنید، از خودتان بپرسید: اگر ارزش سرمایهام برای ماهها نصف یا کمتر شود، آیا میتوانم بدون فروش اضطراری صبر کنم؟ اگر پاسخ منفی است، سهم بیتکوین در سبد شما باید کوچک باشد. در بازار ایران، چون دلار هم نوسان میکند، این افتها گاهی تعدیل و گاهی تشدید میشوند.
عوامل مؤثر بر قیمت بیتکوین
قیمت جهانی بیتکوین تحت تأثیر مجموعهای از عوامل قرار دارد. اولین عامل، سیاست پولی جهانی است؛ وقتی بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را پایین میآورد و نقدینگی در بازارها زیاد است، داراییهای پرریسک مثل بیتکوین معمولاً از آن بهره میبرند و وقتی نرخ بهره بالا میرود، فشار فروش بیشتر میشود. عامل دوم، ورود سرمایهگذاران نهادی است؛ تأیید صندوقهای قابل معاملهٔ بیتکوین در آمریکا در ژانویهٔ ۲۰۲۴ راه تازهای برای ورود سرمایههای بزرگ باز کرد. عامل سوم، مقررات است؛ تصمیم دولتهای بزرگ دربارهٔ رمزارزها میتواند قیمت را در چند روز جابهجا کند.
برای سرمایهگذار ایرانی، عامل پنجمی هم وجود دارد: دلار تهران. همانطور که گفتیم، هر تغییری در قیمت دلار یا تتر، مستقیماً قیمت بیتکوین به تومان را تغییر میدهد. همچنین سیاستهای داخلی دربارهٔ صرافیهای رمزارز، درگاههای پرداخت و استخراج میتواند بر عرضه و تقاضای داخلی اثر بگذارد. ایران در سالهای گذشته یکی از مقصدهای استخراج بیتکوین بوده، اما محدودیتهای برق در فصلهای پرمصرف و سیاستهای متغیر، این صنعت را با چالش روبهرو کرده است.
روند قیمت بیتکوین در یک ماه و یک سال
بیتکوین در سی روز اخیر — تغییر کرده است. نمودار ماهانه نشان میدهد این مسیر چقدر پرپیچوخم بوده است. در بیتکوین، حرکتهای چند درصدی در یک روز عادی است و نباید از آنها نتیجهگیریهای بزرگ کرد. برای فهم بهتر، این نمودار را با نمودار تتر مقایسه کنید تا ببینید چه سهمی از تغییرات از بازار جهانی و چه سهمی از دلار تهران آمده است.
نگاه یکساله تصویر واقعیتری از این دارایی میدهد. کسی که یک سال پیش بیتکوین را حدود — تومان خریده، امروز داراییای به ارزش ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان دارد؛ تغییری برابر —. اما مسیر این یک سال صاف نبوده است. قلهای که بیتکوین در این مدت به آن رسید، ۲۲٬۵۵۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ بود و درهاش ۲۱٬۱۱۴٬۱۵۶٬۳۲۵ تومان در ۲۶ مهر ۱۴۰۵. امروز بیتکوین −۳٫۵۵٪ با آن قله فاصله دارد. فقط یک روز از این سال، با +۳٫۷۵٪ در ۲۹ مهر ۱۴۰۵، رکورد رشد روزانه را زد و روز دیگری با −۳٫۱۵٪ در ۱ آبان ۱۴۰۵ رکورد افت را؛ نوسانی که در هیچ بازار سنتی ایران دیده نمیشود.
توزیع نوسان روزانه
نمودار توزیع تغییرات روزانه نشان میدهد بیتکوین در یک روز عادی چقدر جابهجا میشود. اگر این نمودار را با نمودار مشابه برای طلا یا دلار مقایسه کنید، میبینید که توزیع بیتکوین پهنتر است؛ یعنی روزهای با تغییر چند درصدی در بیتکوین بسیار رایجتر است. این پهنا معیار سادهای برای سنجش ریسک است.
خرید بیتکوین با پول کم؛ ساتوشی را بشناسید
یکی از تصورات اشتباه رایج این است که برای خرید بیتکوین باید پول یک بیتکوین کامل را داشته باشید. در واقع، بیتکوین تا هشت رقم اعشار قابل تقسیم است و میتوانید هر مقدار کوچکی از آن را بخرید. کوچکترین واحد بیتکوین ساتوشی نام دارد و هر بیتکوین برابر صد میلیون ساتوشی است. صرافیهای رمزارز به شما اجازه میدهند با مبالغ کوچک، کسری از بیتکوین بخرید. این یعنی بیتکوین برای هر سطح بودجهای در دسترس است.
یک روش رایج برای سرمایهگذاری در بیتکوین، خرید پلهای منظم است؛ مثلاً هر ماه مبلغ ثابتی بیتکوین بخرید، فارغ از اینکه قیمت بالا یا پایین است. این روش که در ادبیات سرمایهگذاری میانگینگیری هزینه نام دارد، اثر نوسان شدید بیتکوین را تعدیل میکند و شما را از تلاش بیحاصل برای پیدا کردن کف قیمت بینیاز میکند. البته این روش ریسک را حذف نمیکند؛ اگر بیتکوین برای مدت طولانی افت کند، سرمایهٔ شما هم کاهش مییابد. اما از پشیمانی خرید کل سرمایه در یک سقف جلوگیری میکند.
کیف پول بیتکوین؛ «کلید تو، سکهٔ تو»
در دنیای بیتکوین جملهای معروف وجود دارد: اگر کلید خصوصی دست شما نیست، بیتکوین هم واقعاً مال شما نیست. وقتی بیتکوین را در صرافی نگه میدارید، صرافی کلیدها را کنترل میکند و شما فقط ادعایی روی دارایی دارید. برای مبالغ کوچک و معاملات روزانه، این وضعیت قابل قبول است. اما برای پسانداز بلندمدت، بسیاری از کاربران بیتکوین را به کیف پول شخصی منتقل میکنند؛ کیف پولی که کلید آن فقط نزد خودشان است. کیف پولهای سختافزاری که کلید را روی دستگاهی جدا از اینترنت نگه میدارند، امنترین گزینه برای مبالغ بزرگاند.
اما کیف پول شخصی مسئولیت سنگینی دارد. عبارت بازیابی، که معمولاً دوازده یا بیستوچهار کلمه است، تنها راه دسترسی به دارایی شما در صورت خرابی یا گم شدن دستگاه است. اگر این عبارت گم شود، هیچکس نمیتواند بیتکوین شما را برگرداند و اگر کسی به آن دست پیدا کند، میتواند همهٔ دارایی را بردارد. این عبارت را روی کاغذ یا صفحهٔ فلزی بنویسید، در جای امن نگه دارید و هرگز آن را در گوشی، ایمیل یا فضای ابری ذخیره نکنید.
ریسکهای بیتکوین برای سرمایهگذار ایرانی
غیر از نوسان قیمت، سرمایهگذار ایرانی با ریسکهای اختصاصی دیگری هم روبهروست. ریسک صرافی، یعنی احتمال هک، ورشکستگی یا محدودیت دسترسی، در صرافیهای داخلی و خارجی وجود دارد. صرافیهای خارجی ممکن است به خاطر تحریمها حساب کاربران ایرانی را مسدود کنند و دارایی آنها را ضبط کنند. ریسک مقررات داخلی هم مطرح است؛ سیاستها دربارهٔ معاملات رمزارز و درگاههای پرداخت ممکن است تغییر کند. و ریسکهای عملیاتی مثل فیشینگ، گم کردن کلید خصوصی و کلاهبرداریهای سرمایهگذاری با وعدهٔ سود تضمینی، همیشه در کمین است.
هر کسی که وعدهٔ سود ثابت و تضمینی از بیتکوین میدهد، تقریباً قطعاً کلاهبردار است. بیتکوین ذاتاً پرنوسان است و هیچکس نمیتواند سود ثابت از آن تضمین کند. طرحهای «سرمایهگذاری مدیریتشده»، رباتهای معاملهگر با سود تضمینی و دعوت به سرمایهگذاری از طریق گروههای پیامرسان، رایجترین الگوهای کلاهبرداری در این حوزه هستند. اگر پیشنهادی بیش از حد خوب به نظر میرسد، احتمالاً همینطور است.
هیچ شخص یا پلتفرمی نمیتواند سود ثابت از بیتکوین تضمین کند. پیشنهادهای سرمایهگذاری با سود تضمینی در گروههای پیامرسان، الگوی رایج کلاهبرداریاند.
بیتکوین یا طلا؛ کدام برای حفظ ارزش؟
مقایسهٔ بیتکوین با طلا رایج است، چون هر دو عرضهٔ محدود دارند و هر دو را پناهگاهی در برابر تورم میدانند. اما تفاوتهای مهمی دارند. طلا هزاران سال سابقهٔ حفظ ارزش دارد، کاربرد صنعتی و زینتی دارد و نوسان آن بسیار کمتر از بیتکوین است. بیتکوین کمتر از دو دهه سابقه دارد، نوسانش چند برابر طلاست و ارزش آن کاملاً به اعتماد و پذیرش جمعی وابسته است. در مقابل، بیتکوین قابلیت انتقال سریع، تقسیمپذیری بالا و نگهداری بدون فضای فیزیکی دارد.
برای بیشتر سرمایهگذاران، این دو جایگزین هم نیستند بلکه مکملاند. طلا میتواند ستون باثبات سبد باشد و بیتکوین، در صورت تمایل، سهم کوچکی با پتانسیل رشد و ریسک بالا. تقسیم سرمایه بین داراییهای مختلف سادهترین راه برای کاهش ریسک است. قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه امامی را کنار بیتکوین دنبال کنید و ببینید هر کدام در دورههای مختلف چه رفتاری داشتهاند.
ارزیابی امروز؛ بیتکوین گران است؟
هیچ معیار قطعی برای گرانی یا ارزانی بیتکوین وجود ندارد، اما چند عدد کمک میکند جایگاه امروز را ببینید. بیتکوین در هفت روز گذشته +۲٫۰۴٪، در سی روز —، در نود روز — و در صدوهشتاد روز — جابهجا شده است. رشد بسیار تند در کوتاهمدت معمولاً با هیجان همراه است و احتمال اصلاح را افزایش میدهد. فاصله از سقف یکساله هم معیار دیگری است؛ خرید نزدیک سقف، ریسک افت بیشتری دارد.
| بازه | تاریخ مبدأ | قیمت در آن روز (تومان) | تغییر تا امروز |
|---|---|---|---|
| ۱ هفته | ۲۵ مهر ۱۴۰۵ | ۲۱٬۳۲۳٬۵۷۱٬۲۶۰ | +۲٫۰۴٪ |
| ۱ ماه | ۲ مهر ۱۴۰۵ | — | — |
| ۳ ماه | ۳ مرداد ۱۴۰۵ | — | — |
| ۶ ماه | ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ | — | — |
| ۱ سال | ۲ آبان ۱۴۰۴ | — | — |
در بیتکوین فقط با پولی وارد شوید که اگر نصف شد، خوابتان به هم نریزد؛ پلهای بخرید و هرگز به وعدهٔ سود تضمینی اعتماد نکنید.
تحریریهٔ بازار معامله ۲۴
بیتکوین در کنار داراییهای دیگر
جدول مقایسه، بیتکوین را کنار اتریوم، تتر، طلا و دلار قرار میدهد. مقایسهٔ ستونهای بازدهی نشان میدهد بیتکوین در برخی دورهها از همهٔ داراییها جلو زده و در برخی دورهها از همه عقب مانده است. همین تفاوت، دلیل اصلی توصیه به تنوعبخشی است.
| دارایی | ۱ ماه | ۳ ماه | ۱ سال |
|---|---|---|---|
| بیت کوین | — | — | — |
| اتریوم | — | — | — |
| تتر | — | — | — |
| طلای ۱۸ عیار | +۱۲٫۸۴٪ | +۴۹٫۱۳٪ | +۱۴۹٫۸۶٪ |
| دلار آمریکا | +۱۵٫۸۹٪ | +۴۳٫۳۳٪ | +۱۵۰٫۶۵٪ |
اگر به دنیای رمزارزها علاقه دارید، اتریوم دومین رمزارز بزرگ دنیاست که کاربردها و ریسکهای متفاوتی دارد. صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال هم فهرست کامل رمزارزها را با قیمت لحظهای نشان میدهد.
تبدیل بیتکوین به تومان
جدول زیر ارزش مقادیر مختلف بیتکوین را به تومان نشان میدهد. یک بیتکوین کامل ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان ارزش دارد و کسرهای کوچکتر آن، از یکصدم بیتکوین به بالا، در جدول آمدهاند. در صرافیها کارمزد معامله و اختلاف قیمت خرید و فروش را هم در نظر بگیرید.
| مقدار | معادل به تومان |
|---|---|
| ۰٫۰۱ بیت کوین | ۲۱۷٬۵۸۰٬۹۳۸ تومان |
| ۰٫۱۰ بیت کوین | ۲٬۱۷۵٬۸۰۹٬۳۷۹ تومان |
| ۰٫۵۰ بیت کوین | ۱۰٬۸۷۹٬۰۴۶٬۸۹۳ تومان |
| ۱٫۰۰ بیت کوین | ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان |
| ۵٫۰۰ بیت کوین | ۱۰۸٬۷۹۰٬۴۶۸٬۹۳۰ تومان |
| ۱۰٫۰۰ بیت کوین | ۲۱۷٬۵۸۰٬۹۳۷٬۸۶۰ تومان |
بایدها و نبایدهای بیتکوین
خلاصهٔ این راهنما در چند قاعده: فقط با پولی سرمایهگذاری کنید که توان از دست دادنش را دارید. پلهای و منظم بخرید. از صرافی معتبر استفاده کنید و امنیت حساب را جدی بگیرید. سهم بیتکوین را در سبد محدود نگه دارید. و به هیچ وعدهٔ سود تضمینی اعتماد نکنید.
جدول میانگین ماهانه هم مسیر بیتکوین را بدون نوسان روزانه نشان میدهد. اولین قیمت ثبتشدهٔ بیتکوین در آرشیو ما ۲۱٬۹۳۰٬۹۲۰٬۴۸۴ تومان در ۱۷ مهر ۱۴۰۵ است و از آن زمان تا امروز −۰٫۷۹٪ تغییر کرده است.
| ماه | میانگین | بیشترین | کمترین |
|---|---|---|---|
| آبان ۱۴۰۵ | ۲۱٬۸۰۲٬۹۱۱٬۰۴۲ | ۲۱٬۸۴۷٬۷۲۸٬۲۹۹ | ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ |
| مهر ۱۴۰۵ | ۲۱٬۷۰۷٬۹۹۸٬۷۷۲ | ۲۲٬۵۵۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۱٬۱۱۴٬۱۵۶٬۳۲۵ |
جمعبندی
بیتکوین امروز ۲۱٬۷۵۸٬۰۹۳٬۷۸۶ تومان و حدود ۸۱٬۱۹۰ دلار قیمت دارد. بیتکوین اولین رمزارز دنیاست، عرضهٔ آن به ۲۱ میلیون واحد محدود است و هر چهار سال یک بار پاداش استخراج آن نصف میشود. قیمت آن به تومان حاصل ضرب قیمت جهانی در نرخ دلار است و به همین دلیل نوسانی دوچندان دارد. بیتکوین میتواند سهم کوچکی از سبد سرمایهگذاری باشد، اما فقط با پولی که توان از دست دادنش را دارید، با خرید پلهای، از صرافی معتبر و با آگاهی کامل از ریسکهای صرافی، تحریم و کلاهبرداری. قیمت و نمودارهای این صفحه پیوسته بهروز میشوند. این مطلب جنبهٔ آموزشی دارد و توصیهٔ سرمایهگذاری نیست.
