قیمت لیر سوریه امروز

لیرهٔ سوریه امروز ۲٬۲۴۶ تومان قیمت دارد و نسبت به روز قبل ۰٫۸۰٪ افزایش را نشان می‌دهد. کمتر پولی در منطقه داستانی به تلخی لیرهٔ سوریه دارد. این پول که پیش از سال ۲۰۱۱ در بازار ارز منطقه نسبتاً باثبات بود، در سال‌های جنگ داخلی، تحریم و فروپاشی اقتصادی، بیش از نود و نه درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داد. تحولات سیاسی پایان سال ۲۰۲۴ و تغییر حکومت در دمشق، فصل تازه‌ای را برای اقتصاد و پول سوریه گشوده است. در این راهنما با تاریخ لیرهٔ سوریه، عوامل مؤثر بر آن و نحوهٔ محاسبهٔ قیمتش در تهران آشنا می‌شوید؛ با این یادآوری که بازار این ارز در ایران بسیار کوچک و پرریسک است.

قیمت لیرهٔ سوریه امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

لیرهٔ سوریه امروز میان ۲٬۲۳۴ و ۲٬۲۵۳ تومان نوسان کرده و آخرین قیمت آن ۲٬۲۴۶ تومان است. نرخ پایانی روز گذشته ۲٬۲۲۸ تومان بود و تغییر امروز +۰٫۸۰٪ است. چون ارزش هر لیره در برابر تومان بسیار ناچیز است، معمولاً قیمت هزار یا ده هزار لیره مبنای معامله قرار می‌گیرد. بازار لیرهٔ سوریه در ایران بسیار محدود است و صرافی‌های کمی آن را معامله می‌کنند؛ بنابراین نرخ اعلام‌شده بیشتر جنبهٔ مرجع دارد تا بازاری فعال و عمیق.

در سی روز اخیر، لیره ۱۸ روز صعودی و ۷ روز نزولی داشته و تغییر روزانهٔ معمولش ۱٫۳۷٪ بوده است. میانگین قیمت این ماه ۲٬۱۲۷ تومان است. نوسان لیرهٔ سوریه از دو منبع می‌آید: تغییرات دلار آزاد در تهران و تحولات بازار ارز در دمشق که در سال‌های اخیر به شدت تحت تأثیر رویدادهای سیاسی و تحریم‌ها بوده است.

لیرهٔ سوریه را بشناسید

لیرهٔ سوریه با کد SYP پول رسمی سوریه است و در زبان عربی «لیره» یا «جنیه» نامیده می‌شود. هر لیره در اصل به صد «قرش» تقسیم می‌شود، اما سال‌هاست قرش به دلیل تورم شدید کاربردی ندارد. بانک مرکزی سوریه که در دههٔ ۱۹۵۰ تأسیس شد، مسئول انتشار اسکناس و سیاست پولی است.

تاریخ لیرهٔ سوریه به پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی برمی‌گردد. در دوران قیمومیت فرانسه، سوریه و لبنان پول مشترکی داشتند که به فرانک فرانسه گره خورده بود. پس از استقلال، دو کشور در اواخر دههٔ ۱۹۴۰ پول‌های خود را از هم جدا کردند. لیرهٔ سوریه در دهه‌های بعد، اگرچه چند بار کاهش ارزش را تجربه کرد، اما تا پیش از ۲۰۱۱ در محدودهٔ نسبتاً قابل پیش‌بینی قرار داشت؛ در آن سال هر دلار حدود پنجاه لیره معامله می‌شد.

سقوط لیره؛ از پنجاه تا هزاران لیره

با آغاز ناآرامی‌ها و سپس جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱، اقتصاد سوریه به سرعت فروپاشید. تولید نفت که منبع اصلی درآمد ارزی دولت بود، به شدت کاهش یافت و بخش بزرگی از میدان‌های نفتی از کنترل دمشق خارج شد. صنایع، به‌ویژه در حلب که زمانی پایتخت صنعتی سوریه بود، ویران شدند. گردشگری از بین رفت و میلیون‌ها نفر از کشور گریختند. نتیجهٔ همهٔ این عوامل، سقوط پیوستهٔ لیره بود.

ضربهٔ بزرگ دیگر از لبنان آمد. سال‌ها بانک‌های لبنان مأمن پس‌انداز ارزی تاجران و شهروندان سوری بودند. وقتی در سال ۲۰۱۹ نظام بانکی لبنان فروپاشید و سپرده‌های دلاری قفل شد، میلیاردها دلار از پول سوری‌ها هم گرفتار شد. هم‌زمان، تحریم‌های گسترده‌تر آمریکا از سال ۲۰۲۰، دسترسی سوریه به منابع مالی را محدودتر کرد. در این سال‌ها لیره به سطح هزاران و سپس بیش از ده هزار لیره به ازای هر دلار رسید و فاصلهٔ نرخ رسمی و بازار آزاد هم بسیار زیاد شد.

زندگی روزمره با پولی که ارزش ندارد

سقوط لیره زندگی روزمرهٔ مردم سوریه را به شدت دگرگون کرد. حقوق کارمندان دولت که به لیره پرداخت می‌شد، در برخی سال‌ها به معادل چند ده دلار در ماه رسید و برای تأمین حداقل نیازهای یک خانواده کافی نبود. مردم برای خرید کالاهای روزمره باید دسته‌های قطور اسکناس با خود حمل می‌کردند و در بسیاری از معاملات بزرگ، مثل خرید خانه یا خودرو، دلار یا طلا جایگزین لیره شد.

حوالهٔ سوری‌های مقیم خارج، از ترکیه و لبنان گرفته تا آلمان و کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس، به منبع حیاتی معیشت بسیاری از خانواده‌ها تبدیل شد. این حواله‌ها اغلب از کانال‌های غیررسمی و صرافی‌های موسوم به حواله‌دار ارسال می‌شد، چون نرخ رسمی بسیار پایین‌تر از نرخ بازار بود. این تجربه نشان می‌دهد وقتی پول ملی اعتبار خود را از دست می‌دهد، مردم به سرعت به دارایی‌های جایگزین روی می‌آورند.

تغییر حکومت و فصل تازهٔ اقتصاد سوریه

در دسامبر ۲۰۲۴، حکومت بشار اسد در دمشق سقوط کرد و دولت انتقالی جدیدی قدرت را در دست گرفت. این تحول، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد و پول سوریه داشته است. در هفته‌های نخست، لیره در بازار آزاد نوسانات شدیدی را تجربه کرد و با بازگشت بخشی از ارز به کشور و کاهش محدودیت‌های معاملات ارزی، برای مدتی تقویت شد.

در سال ۲۰۲۵، اتحادیهٔ اروپا بخش بزرگی از تحریم‌های اقتصادی علیه سوریه را برداشت و آمریکا نیز روند کاهش تحریم‌ها را آغاز کرد. مقامات جدید سوریه همچنین از برنامهٔ اصلاحات پولی، از جمله حذف صفر از لیره و انتشار اسکناس‌های جدید، خبر داده‌اند. آیندهٔ لیره به موفقیت این اصلاحات، بازگشت سرمایه‌ها، بازسازی زیرساخت‌ها و ثبات سیاسی بستگی دارد. همهٔ این عوامل هنوز با عدم قطعیت زیادی همراه‌اند و هر خبر سیاسی می‌تواند لیره را به‌شدت جابه‌جا کند.

ایران و سوریه؛ روابطی که دگرگون شد

ایران و سوریه در دهه‌های گذشته روابط نزدیکی داشتند و ایران در سال‌های جنگ داخلی، از طریق خطوط اعتباری، تأمین نفت و حمایت‌های دیگر، پشتیبان اصلی دولت پیشین سوریه بود. شرکت‌های ایرانی در برخی پروژه‌های بازسازی، تولید برق و صنایع سوریه مشارکت داشتند و تجارت دوجانبه شامل صادرات کالاهای ایرانی به بازار سوریه بود.

یکی از مهم‌ترین پیوندهای مردمی دو کشور، سفر زائران ایرانی به حرم حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در جنوب دمشق و دیگر اماکن مذهبی بود. این زائران بخش اصلی تقاضای لیرهٔ سوریه در ایران را تشکیل می‌دادند. پس از تغییر حکومت در دمشق، روابط سیاسی دو کشور قطع شد و سفرهای زیارتی و پروازها متوقف شدند. در نتیجه، تقاضای لیره در بازار ایران به حداقل رسیده است. وضعیت مطالبات مالی ایران از سوریه هم از موضوعات حل‌نشده میان دو کشور است.

نرخ منصفانهٔ لیره در تهران

لیرهٔ سوریه در بازار جهانی به صورت «یک دلار چند لیره» اعلام می‌شود. برای محاسبهٔ قیمت منصفانهٔ لیره به تومان، قیمت دلار آزاد را بر نرخ دلار به لیره در بازار سوریه تقسیم کنید. نکتهٔ مهم این است که در سال‌های اخیر، سوریه چند نرخ ارز داشته؛ نرخ رسمی بانک مرکزی، نرخ‌های ترجیحی و نرخ بازار آزاد. برای محاسبهٔ واقعی، نرخ بازار آزاد دمشق مبنای مناسب‌تری است.

اگر اصلاحات پولی و حذف صفر اجرا شود، اعداد اسمی لیره تغییر می‌کنند؛ مثلاً اگر دو صفر حذف شود، هر صد لیرهٔ قدیم برابر یک لیرهٔ جدید خواهد شد. در دوره‌های گذار، ممکن است هر دو پول قدیم و جدید هم‌زمان در گردش باشند. در چنین شرایطی، حتماً مشخص کنید نرخ اعلام‌شده مربوط به کدام پول است تا دچار اشتباه محاسباتی نشوید.

اسکناس‌های سوریه؛ آینهٔ تحولات سیاسی

اسکناس‌های سوریه در طول دهه‌ها، تحولات سیاسی این کشور را بازتاب داده‌اند. سری‌های قدیمی‌تر بیشتر بناهای تاریخی، آثار باستانی و نمادهای کشاورزی و صنعتی را نشان می‌دادند؛ از تئاتر رومی بصری و ستون‌های پالمیرا تا سد فرات. با افزایش تورم در سال‌های جنگ، بانک مرکزی ناچار شد اسکناس‌هایی با ارزش‌های بالاتر منتشر کند؛ اسکناس دو هزار لیره‌ای و سپس پنج هزار لیره‌ای که پیش از جنگ تصورش هم دشوار بود.

پس از تغییر حکومت، مقامات جدید اعلام کردند اسکناس‌های تازه بدون تصاویر مقامات حکومت پیشین طراحی خواهند شد. انتشار پول جدید، همراه با حذف صفر، هم هدف اقتصادی دارد و هم پیامی سیاسی دربارهٔ آغاز دوره‌ای تازه. تجربهٔ کشورهای دیگر نشان می‌دهد چنین تغییری زمانی موفق است که با کنترل تورم و بازگشت اعتماد عمومی همراه باشد؛ وگرنه صفرهای حذف‌شده دوباره بازمی‌گردند.

دمشق و حلب؛ دو شهر کهن تجارت

دمشق و حلب از قدیمی‌ترین شهرهای پیوسته مسکونی جهان‌اند و قرن‌ها در مسیر کاروان‌های تجاری میان ایران، بین‌النهرین، آناتولی و مدیترانه قرار داشتند. بازارهای سرپوشیدهٔ این دو شهر، از بازار حمیدیه در دمشق تا بازارهای تاریخی حلب، زمانی از بزرگ‌ترین مراکز تجاری خاورمیانه بودند. بازرگانان ایرانی هم در طول تاریخ در این مسیرها حضور داشتند و پیوندهای تجاری و فرهنگی دو سرزمین ریشه‌ای چندهزارساله دارد.

جنگ آسیب سنگینی به این میراث زد و بخش‌هایی از بازارهای تاریخی حلب ویران شد. بازسازی این مراکز، فراتر از ارزش فرهنگی، برای احیای اقتصاد محلی و بازگشت تجارت اهمیت دارد. هر گامی که در این مسیر برداشته شود، به تقویت پایه‌های اقتصاد سوریه و در نهایت ثبات لیره کمک می‌کند؛ هرچند این مسیر طولانی خواهد بود.

لیرهٔ سوریه و لیرهٔ لبنان

لیرهٔ سوریه و لیرهٔ لبنان ریشهٔ مشترکی دارند و سرنوشتشان هم در سال‌های اخیر به هم گره خورده است. دو کشور همسایه، با مرز طولانی و روابط تجاری و خانوادگی گسترده، سال‌ها اقتصادهای به‌هم‌پیوسته‌ای داشتند. بانک‌های لبنان مرکز مالی منطقه و مأمن پول سوری‌ها بودند و بازار سیاه ارز در مرز دو کشور فعال بود.

وقتی بحران مالی لبنان در ۲۰۱۹ آغاز شد، لیرهٔ لبنان هم سقوطی تاریخی را تجربه کرد و این بحران مستقیماً به لیرهٔ سوریه منتقل شد. این تجربه یادآوری می‌کند که در اقتصادهای به‌هم‌پیوسته، بحران یک کشور می‌تواند به سرعت به همسایه سرایت کند. امروز بازسازی اعتماد به نظام بانکی، چالش مشترک هر دو کشور است.

اقتصاد سوریه پیش و پس از جنگ

سوریه پیش از ۲۰۱۱، اقتصادی متنوع با بخش‌های کشاورزی، نفت، نساجی و گردشگری داشت. دشت‌های حاصلخیز شمال شرقی، گندم و پنبه تولید می‌کردند؛ حلب مرکز صنایع نساجی و تجارت بود؛ دمشق، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای مسکونی جهان، و آثار تاریخی مثل پالمیرا، گردشگران زیادی را جذب می‌کرد. صادرات نفت، اگرچه در مقیاس منطقه‌ای کوچک بود، منبع مهمی برای بودجهٔ دولت به شمار می‌رفت.

سال‌های جنگ بخش بزرگی از این ظرفیت‌ها را نابود کرد. تولید ناخالص داخلی به کسری از سطح پیش از جنگ رسید، زیرساخت‌های برق، آب و حمل‌ونقل آسیب جدی دیدند و بخش بزرگی از نیروی کار متخصص کشور را ترک کرد. برآوردهای بین‌المللی هزینهٔ بازسازی سوریه را صدها میلیارد دلار تخمین می‌زنند. بازگشت سرمایه‌ها و آوارگان، شرط اصلی احیای اقتصاد و در نتیجه بهبود ارزش لیره است.

لیره برای سرمایه‌گذاری؟

لیرهٔ سوریه در شرایط کنونی برای پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری گزینهٔ مناسبی نیست. نوسان شدید، عدم قطعیت سیاسی، احتمال اصلاحات پولی و حذف صفر، و نبود بازار فعال در ایران، ریسک نگه داشتن این ارز را بسیار بالا می‌برد. حتی در داخل سوریه، بسیاری از مردم پس‌انداز خود را به دلار یا طلا نگه می‌دارند.

برخی ممکن است تصور کنند که با بهبود اوضاع سوریه، لیره به‌شدت تقویت خواهد شد و خرید آن فرصتی سودآور است. اما چنین شرطی بسیار پرریسک است؛ مسیر بازسازی اقتصاد طولانی و ناهموار است و حتی در سناریوهای خوش‌بینانه، فروش لیره در بازار ایران دشوار خواهد بود. اگر به اقتصاد منطقه علاقه دارید، دارایی‌های نقدشونده‌تر انتخاب‌های منطقی‌تری هستند.

لیرهٔ سوریه در کنار ارزهای منطقه

برای درک بهتر وضعیت لیره، مقایسهٔ آن با ارزهای همسایه مفید است. لیر ترکیه هم در سال‌های اخیر کاهش ارزش شدیدی را تجربه کرده، اما با پشتوانهٔ اقتصادی بزرگ و متنوع، هرگز به وضعیت لیرهٔ سوریه نرسیده است. ترکیه میزبان بزرگ‌ترین جمعیت پناهندگان سوری بوده و تجارت مرزی دو کشور، به‌ویژه در شمال سوریه، لیر ترکیه را به پول رایج برخی مناطق تبدیل کرده بود.

دینار عراق هم مثال دیگری از پول کشوری است که جنگ و تحریم را تجربه کرده و پس از تغییرات سیاسی، با حذف صفر و انتشار پول جدید، به ثبات نسبی رسیده است. تجربهٔ عراق پس از ۲۰۰۳ نشان می‌دهد که ثبات پولی پس از جنگ ممکن است، اما به درآمد ارزی پایدار، که در عراق از نفت تأمین می‌شود، و نهادهای مالی کارآمد نیاز دارد.

عوامل مؤثر بر قیمت لیره

قیمت لیرهٔ سوریه در تهران از دو عامل اصلی تأثیر می‌پذیرد: نرخ دلار آزاد در ایران و نرخ دلار در بازار سوریه. عامل دوم در شرایط کنونی به تحولات سیاسی و امنیتی، روند برداشته شدن تحریم‌ها، جریان کمک‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاری خارجی، حجم حواله‌ها و اجرای اصلاحات پولی بستگی دارد.

با توجه به کوچکی بازار لیره در ایران، نرخ اعلام‌شده ممکن است با تأخیر تحولات بازار دمشق را منعکس کند. اگر به هر دلیلی قصد معامله با لیرهٔ سوریه دارید، نرخ‌های روز بازار سوریه را از منابع معتبر بررسی کنید و با نرخ صرافی مقایسه کنید.

نمودار لیرهٔ سوریه

لیره در یک ماه گذشته +۱۷٫۹۸٪ تغییر کرده است. با توجه به حساسیت این ارز به اخبار سیاسی، جهش‌ها یا ریزش‌های ناگهانی در نمودار معمولاً با رویدادهای مهم در سوریه یا تغییرات دلار تهران هم‌زمان‌اند.

در بازهٔ یک‌ساله، لیره +۲۳۰۵۳٫۶۱٪ تغییر کرده؛ از حدود ۹٫۷۰ تومان به ۲٬۲۴۶ تومان. بالاترین سطح دوره ۲٬۲۴۶ تومان در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ و پایین‌ترین سطح ۹٫۶۰ تومان در ۳ آبان ۱۴۰۴ ثبت شد و قیمت امروز ۰٫۰۰٪ زیر سطح بالایی است. پرنوسان‌ترین روزها ۱۵ دی ۱۴۰۴ با +۱۰۳۹۱٫۱۳٪ و ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ با −۱۸٫۹۲٪ بوده‌اند.

مقایسهٔ لیره با ارزهای دیگر

جدول زیر عملکرد لیرهٔ سوریه را در کنار دلار و چند ارز منطقه نشان می‌دهد. فاصلهٔ زیاد بازدهی لیره با دلار، نشانهٔ تغییر ارزش لیره در خود سوریه است.

بازدهی لیره در بازه‌های مختلف

ارقام بازدهی لیره را می‌توان این‌طور خلاصه کرد: هفت روز +۱٫۶۹٪، یک ماه +۱۷٫۹۸٪، یک فصل +۴۱٫۳۷٪، نیم سال +۶۷٫۶۳٪ و دوازده ماه +۲۳۰۵۳٫۶۱٪. در ارزی با این حد از عدم قطعیت، اختلاف زیاد میان بازه‌های کوتاه و بلند امری عادی است و نباید از روند چند روزه نتیجهٔ بلندمدت گرفت.

نمودار توزیع تغییرات روزانه نشان می‌دهد لیره چقدر مستعد روزهای پرنوسان بوده است.

تبدیل لیرهٔ سوریه به تومان

با نرخ امروز، هزار لیرهٔ سوریه حدود ۲٬۲۴۵٬۹۰۰ تومان و ده هزار لیره حدود ۲۲٬۴۵۹٬۰۰۰ تومان ارزش دارد. در صورت اجرای حذف صفر، این جدول بر اساس واحد جدید به‌روز خواهد شد.

بایدها و نبایدها

اگر به هر دلیل با لیرهٔ سوریه سروکار دارید، این نکات را در نظر بگیرید.

به طور خلاصه: لیره را برای پس‌انداز یا سفته‌بازی نخرید، به تفاوت نرخ رسمی و بازار آزاد سوریه توجه کنید، اخبار اصلاحات پولی و حذف صفر را دنبال کنید و پیش از هرگونه سفر، آخرین وضعیت امنیتی و قوانین ورود به سوریه را از مراجع رسمی بررسی کنید.

میانگین ماهانهٔ لیره

جدول میانگین ماهانه، روند کلی لیره را بدون نوسانات روزانه نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

لیرهٔ سوریه پولی است که در سال‌های جنگ، تحریم و بحران بانکی لبنان، بیش از نود و نه درصد ارزش خود را از دست داد. تغییر حکومت در دسامبر ۲۰۲۴، کاهش تحریم‌ها و برنامه‌های اصلاحات پولی، فصل تازه‌ای را برای این پول گشوده، اما آینده‌اش همچنان با عدم قطعیت زیادی همراه است. قیمت منصفانهٔ لیره در تهران، دلار آزاد تقسیم بر نرخ بازار آزاد دمشق است.

بازار لیره در ایران بسیار کوچک است و پس از توقف روابط دو کشور، تقاضای آن به حداقل رسیده است. لیره را برای پس‌انداز نخرید و اگر نیاز به آن دارید، با احتیاط کامل معامله کنید. قیمت لحظه‌ای لیرهٔ سوریه و نمودارهای به‌روز را در معامله ۲۴ دنبال کنید.