رمزارز هایو (HIVE) در تازهترین معاملات بازار ایران ۱۳٬۲۷۴ تومان قیمت خورده و ارزش جهانی هر واحد آن حدود ۰٫۰۴۹۰ دلار است. هایو بلاکچینی است که برای شبکههای اجتماعی و برنامههای محتوایی ساخته شده؛ جایی که نویسندگان، عکاسان و بازیکنان، به جای اینکه محتوایشان سود یک شرکت بزرگ را بالا ببرد، خودشان در ازای محتوا و مشارکت پاداش رمزارزی دریافت میکنند. داستان تولد هایو، یکی از جالبترین ماجراهای دنیای رمزارز است: در مارس ۲۰۲۰، جامعهٔ کاربران بلاکچین «استیم»، در اعتراض به خرید آن توسط یک کارآفرین مشهور و نگرانی از تمرکز قدرت، شبکه را انشعاب دادند و هایو را ساختند. این نخستین بار بود که یک جامعه، علیه مالک جدید یک بلاکچین، چنین واکنش بزرگی نشان میداد. در این صفحه، این داستان، سازوکار هایو، توکنهای آن و ریسکهای خرید را بررسی میکنیم.
- قیمت هر HIVE: ۱۳٬۲۷۴ تومان · حدود ۰٫۰۴۹۰ دلار
- تغییر روزانه: −۰٫۳۷٪ · بازهٔ امروز — تا — تومان
- صد HIVE = ۱٬۳۲۷٬۴۰۰ تومان · هزار HIVE = ۱۳٬۲۷۴٬۰۰۰ تومان
- تغییر یکساله: —
قیمت هایو امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵
کمترین قیمت معاملاتی هایو در جلسهٔ امروز — و بیشترین آن — تومان بود؛ نرخ پایانی روی ۱۳٬۲۷۴ تومان ایستاد. این رقم نسبت به — تومانِ روز قبل، ۰٫۳۷٪ کاهش را نشان میدهد. هایو در صرافیهای بینالمللی معمولاً با تتر یا بیتکوین معامله میشود و حجم آن از رمزارزهای بزرگ کمتر است.
برای تبدیل قیمت دلاری HIVE به تومان، آن را در نرخ تتر ضرب کنید؛ نرخ روز تتر را در صفحهٔ قیمت تتر مییابید. جهت کلی بازار هم معمولاً از قیمت بیت کوین پیروی میکند و آلتکوینهایی مانند هایو، اغلب با شدت بیشتری همان مسیر را میروند.
هایو چیست؟
هایو یک بلاکچین مستقل با اجماع «اثبات سهام تفویضی» است که برای برنامههای اجتماعی، محتوایی و بازی طراحی شده. ویژگیهای برجستهٔ آن شامل تراکنشهای بدون کارمزد برای کاربران، زمان بلاک سهثانیهای و نامهای کاربری خوانا به جای آدرسهای طولانی است. این ویژگیها، هایو را برای برنامههایی که کاربران زیادی با تعاملهای مکرر دارند، مناسب میکند.
روی هایو، برنامههایی مانند «پیکهایو» برای وبلاگنویسی، «اسپلینترلندز» برای بازی کارتی و دهها برنامهٔ دیگر برای ویدیو، موسیقی و جامعههای تخصصی اجرا میشوند. کاربران با انتشار محتوا و رأی دادن به محتوای دیگران، از «استخر پاداش» شبکه سهم میبرند.
داستان انشعاب از استیم
برای فهم هایو، باید از استیم شروع کرد. استیم در ۲۰۱۶ راهاندازی شد و پلتفرم «استیمیت» روی آن، یکی از نخستین شبکههای اجتماعی با پاداش رمزارزی بود. شرکت سازندهٔ استیم، «استیمیت اینک»، مقدار زیادی توکن استیم در اختیار داشت که به توافق ضمنی جامعه، در رأیگیریهای حاکمیتی استفاده نمیشد.
در فوریهٔ ۲۰۲۰، جاستین سان، بنیانگذار ترون، استیمیت اینک را خرید. نگرانی جامعه این بود که توکنهای شرکت برای کنترل حاکمیت شبکه استفاده شود. جامعه با یک «سافتفورک» آن توکنها را موقتاً قفل کرد. در پاسخ، چند صرافی بزرگ با استفاده از توکنهای سپردهشدهٔ کاربرانشان، در رأیگیری شرکت کردند و «شاهدها»، یعنی تأییدکنندگان شبکه، را جایگزین کردند. این اقدام، خشم گستردهای برانگیخت.
در ۲۰ مارس ۲۰۲۰، بیشتر توسعهدهندگان و شاهدهای قدیمی، شبکه را انشعاب دادند و هایو را راهاندازی کردند. همهٔ دارندگان استیم، معادل موجودی خود، HIVE دریافت کردند؛ به جز حسابهای مرتبط با استیمیت اینک و کسانی که از تصاحب حمایت کرده بودند. از آن زمان، هایو از نظر فعالیت توسعه و تعداد برنامهها، از استیم پیشی گرفته است.
سه توکن اکوسیستم هایو
هایو، مانند استیم، ساختار چندتوکنی دارد. توکن اصلی HIVE، ارز قابل معامله و آزاد است. «هایو پاور» یا HP، همان HIVE است که سهامگذاری شده و قدرت رأی، تأثیر در پاداشدهی و منابع شبکه را تعیین میکند. و «دلار هایو» یا HBD، توکنی است که تلاش میکند ارزشی حدود یک دلار داشته باشد.
تبدیل HIVE به هایو پاور، فوری است؛ اما تبدیل معکوس، طی سیزده هفته و به صورت هفتگی انجام میشود. این دورهٔ طولانی، برای جلوگیری از حملات ناگهانی به حاکمیت و تشویق تعهد بلندمدت طراحی شده است. برای کاربرانی که میخواهند سریع از بازار خارج شوند، این قفل باید پیش از سهامگذاری در نظر گرفته شود.
دلار هایو و سپردهٔ بهرهدار
دلار هایو یا HBD، یک استیبلکوین الگوریتمی است که پشتوانهٔ مستقیم دلاری ندارد؛ بلکه شبکه امکان تبدیل آن به مقدار HIVE معادل یک دلار را فراهم میکند. این سازوکار، با محدودیتهایی همراه است تا از چرخهٔ فروپاشی جلوگیری کند. یکی از این محدودیتها، سقفی برای نسبت عرضهٔ HBD به ارزش کل HIVE است.
ویژگی جالب HBD، «حساب پسانداز» با بهرهٔ تعیینشده توسط شاهدهاست؛ نرخی که در دورههایی به حدود بیست درصد سالانه رسیده است. این بهره، از طریق تولید HBD جدید پرداخت میشود. باید توجه داشت که بهرهٔ بالا، با ریسک همراه است؛ HBD در شرایط سقوط شدید HIVE، ممکن است از یک دلار فاصله بگیرد. تجربهٔ فروپاشی استیبلکوینهای الگوریتمی دیگر، هشداری جدی است.
اثبات سهام تفویضی و شاهدها
هایو با سازوکار «اثبات سهام تفویضی» اداره میشود. دارندگان هایو پاور، به «شاهدها» رأی میدهند و بیست شاهد برتر، به همراه یک شاهد چرخشی، بلاکها را تولید میکنند. هر حساب میتواند به حداکثر ۳۰ شاهد رأی دهد. شاهدها همچنین پارامترهایی مانند نرخ بهرهٔ HBD را تعیین میکنند.
هایو همچنین یک «صندوق پیشنهادات غیرمتمرکز» دارد؛ خزانهای که هر کسی میتواند برای دریافت بودجه از آن، پیشنهاد پروژه ارائه کند و دارندگان هایو پاور با رأی خود، تعیین میکنند کدام پیشنهادها تأمین مالی شوند. بخشی از توکنهای جدید هر روز به این صندوق واریز میشود.
پاداش محتوا؛ چگونه کاربران درآمد کسب میکنند
هر روز، بخشی از HIVE تازه تولیدشده به «استخر پاداش» واریز میشود. کاربران با رأی دادن به پستها، تعیین میکنند این پاداش چگونه تقسیم شود. وزن رأی هر کاربر، به مقدار هایو پاور او بستگی دارد. پس از هفت روز، پاداش هر پست میان نویسنده و رأیدهندگان، که «کیوریتور» نامیده میشوند، تقسیم میشود.
این سازوکار، انگیزه برای تولید محتوای باکیفیت و کشف محتوای خوب ایجاد میکند. اما انتقادهایی هم دارد: دارندگان هایو پاور زیاد، تأثیر بیشتری در توزیع پاداش دارند و گاه رأیهای متقابل میان گروهها، توزیع را از کیفیت محتوا جدا میکند. هایو ابزارهایی برای مقابله با سوءاستفاده، مانند «داونوت»، دارد.
پیکهایو و جامعههای محتوایی
«پیکهایو» پرکاربردترین رابط وبلاگنویسی روی هایو است؛ جایی که کاربران مقاله، عکس، سفرنامه و آموزش منتشر میکنند. ساختار «جامعهها» در هایو، به گروههای علاقهمند اجازه میدهد فضای اختصاصی با قوانین و مدیران خود بسازند؛ از جامعهٔ عکاسی و آشپزی گرفته تا جامعههای زبانی مانند اسپانیاییزبانها که از فعالترین بخشهای شبکهاند.
چون محتوا روی بلاکچین ذخیره میشود، هیچ رابط کاربری واحدی مالک آن نیست. اگر یک رابط بسته شود، همان محتوا از طریق رابطهای دیگر قابل دسترسی است. این ویژگی، مقاومت در برابر سانسور ایجاد میکند؛ اما به این معنا هم هست که محتوای منتشرشده، تقریباً برای همیشه روی زنجیره باقی میماند و پاک کردن کامل آن ممکن نیست.
منابع شبکه؛ تراکنش بدون کارمزد
در بیشتر بلاکچینها، هر تراکنش کارمزد دارد. در هایو، کاربران به جای پرداخت کارمزد، از «اعتبار منابع» استفاده میکنند که متناسب با هایو پاور آنها، بهطور خودکار شارژ میشود. هر بار تراکنش، بخشی از این اعتبار مصرف و بهتدریج دوباره پر میشود.
این مدل، برای برنامههای اجتماعی که کاربر در طول روز دهها تعامل کوچک دارد، ایدهآل است. کاربر جدید با هایو پاور اندک، ممکن است اعتبار کافی نداشته باشد؛ برای همین، برنامهها میتوانند منابع خود را به کاربرانشان «قرض» دهند یا حسابهایی با اعتبار اولیه بسازند.
اسپلینترلندز و بازیها روی هایو
«اسپلینترلندز»، یک بازی کارتی کلکسیونی، در دورههایی پرکاربردترین برنامهٔ بلاکچینی جهان از نظر تعداد تراکنشها بود. کارتهای این بازی، توکنهای غیرمثلیاند که بازیکنان واقعاً مالکشان هستند و میتوانند آنها را بفروشند. این بازی، بخش بزرگی از فعالیت شبکهٔ هایو را تشکیل میدهد.
بازیهای دیگری هم روی هایو ساخته شدهاند. تراکنشهای سریع و بدون کارمزد، هایو را برای بازیهایی که هر حرکت بازیکن روی بلاکچین ثبت میشود، مناسب کرده است. موفقیت یا افول این بازیها، اثر مستقیمی بر فعالیت و توجه به شبکه دارد.
لایهٔ دوم هایوانجین
«هایوانجین» یک لایهٔ دوم روی هایو است که امکان ساخت توکنهای سفارشی را فراهم میکند. جامعهها و برنامههای مختلف، توکنهای خود را روی هایوانجین ساختهاند تا پاداشهای اختصاصی به کاربرانشان بدهند. یک صرافی غیرمتمرکز هم روی این لایه فعال است.
توسعهدهندگان هایو همچنین روی لایههای دوم دیگری برای پشتیبانی از قراردادهای هوشمند پیچیدهتر کار میکنند. بلاکچین اصلی هایو، قراردادهای هوشمند عمومی مانند اتریوم ندارد و این لایهها، این شکاف را پر میکنند.
اقتصاد توکن HIVE
HIVE سقف عرضهٔ ثابتی ندارد و تورم سالانه دارد. نرخ تورم در زمان انشعاب، حدود ۸ درصد بود و با برنامهٔ از پیش تعیینشده، سالانه حدود نیم درصد کاهش مییابد تا به حداقل ۰٫۹۵ درصد برسد. توکنهای جدید میان استخر پاداش محتوا، سهامگذاران هایو پاور، شاهدها و صندوق پیشنهادات تقسیم میشوند.
تورم، فشار فروش ایجاد میکند؛ بهویژه از سوی کاربرانی که پاداشهایشان را برای کسب درآمد واقعی میفروشند. در مقابل، قفل سیزدههفتهای هایو پاور، بخش بزرگی از عرضه را از بازار دور نگه میدارد. تعادل میان این دو نیرو، بر قیمت HIVE اثر میگذارد.
هایو در کنار پروژههای رسانهٔ اجتماعی غیرمتمرکز
هایو تنها پروژه در حوزهٔ رسانهٔ اجتماعی غیرمتمرکز نیست. خود استیم همچنان فعال است؛ پروتکلهایی مانند «فارکستر» و «لنز» روی شبکههای اتریومی، و شبکههایی مانند «بلواسکای» و «ناستر» با رویکردهای غیرتوکنی، در این حوزه رقابت میکنند. هر کدام مدل متفاوتی از غیرمتمرکزسازی و پاداشدهی دارند.
مزیت هایو، سابقهٔ چندساله، جامعهٔ فعال و اقتصاد پاداش ریشهدار است. اما پذیرش آن در میان کاربران عادی، در مقایسه با شبکههای اجتماعی متمرکز، بسیار محدود است. جدول زیر عملکرد HIVE را با داراییهای مرجع مقایسه میکند.
| دارایی | ۱ ماه | ۳ ماه | ۱ سال |
|---|---|---|---|
| بیت کوین | — | — | — |
| اتریوم | — | — | — |
| تتر | — | — | — |
| طلای ۱۸ عیار | +۱۲٫۸۴٪ | +۴۹٫۱۳٪ | +۱۴۹٫۸۶٪ |
| دلار آمریکا | +۱۵٫۸۹٪ | +۴۳٫۳۳٪ | +۱۵۰٫۶۵٪ |
یک مثال از کسب درآمد روی هایو
فرض کنید عکاسی هستید که میخواهید عکسهای طبیعت ایران را روی یک برنامهٔ هایو منتشر کنید. با ساخت حساب و انتشار پست، دیگر کاربران به پست شما رأی میدهند. پس از هفت روز، پاداش پست به صورت ترکیبی از HBD و هایو پاور به حساب شما واریز میشود.
مقدار پاداش، به شدت به جامعه، کیفیت محتوا و ارتباطات شما بستگی دارد؛ بیشتر پستها پاداش اندکی دریافت میکنند. این مثال، تصویری از سازوکار است و نه وعدهٔ درآمد؛ کسب درآمد قابل توجه، نیازمند فعالیت مستمر و ساختن جامعهٔ مخاطب است. برای کاربران ایرانی، محدودیتهای دسترسی به برخی صرافیها برای تبدیل پاداش هم باید در نظر گرفته شود.
نکات انتقال HIVE
هایو روی بلاکچین مستقل خود اجرا میشود و آدرسهای آن، نام کاربری خوانا هستند؛ مثلاً «ali-photo». هنگام برداشت از صرافی، نام کاربری مقصد را وارد میکنید. بسیاری از صرافیها، علاوه بر نام کاربری صرافی، یک «یادداشت» یا ممو برای شناسایی حساب شما میخواهند؛ فراموش کردن ممو هنگام واریز به صرافی، رایجترین دلیل گم شدن واریزیهاست.
حساب هایو چند کلید مختلف دارد: کلید ارسال پست، کلید فعال برای انتقال، کلید یادداشت و کلید مالک که بالاترین سطح دسترسی را دارد. کلید مالک را هرگز در برنامهها وارد نکنید و آن را به صورت آفلاین نگه دارید. برای استفادهٔ روزانه، از افزونههای امن مدیریت کلید استفاده کنید.
ارزش مقادیر مختلف HIVE به تومان
جدول زیر، معادل تومانی مقادیر رایج HIVE را با قیمت لحظهای نشان میدهد.
| مقدار | معادل به تومان |
|---|---|
| ۱٫۰۰ هایو | ۱۳٬۲۷۴ تومان |
| ۱۰٫۰۰ هایو | ۱۳۲٬۷۴۰ تومان |
| ۱۰۰٫۰۰ هایو | ۱٬۳۲۷٬۴۰۰ تومان |
| ۵۰۰٫۰۰ هایو | ۶٬۶۳۷٬۰۰۰ تومان |
| ۱٬۰۰۰٫۰۰ هایو | ۱۳٬۲۷۴٬۰۰۰ تومان |
| ۵٬۰۰۰٫۰۰ هایو | ۶۶٬۳۷۰٬۰۰۰ تومان |
اگر میخواهید ارزش پاداشهای هایو یا مقدار دلخواه دیگری را حساب کنید، صفحهٔ تبدیل هایو به تومان هر دو جهت محاسبه را انجام میدهد.
HIVE در صرافیهای ایرانی
هایو در شماری از صرافیهای ایرانی عرضه میشود، اما همهٔ آنها از برداشت مستقیم روی شبکهٔ هایو پشتیبانی نمیکنند. پیش از خرید، مطمئن شوید صرافی امکان برداشت HIVE به نام کاربری شما را دارد. نرخ منصفانه، حاصلضرب قیمت جهانی در نرخ تتر است.
اگر هدف شما انتقال پاداشهای هایو به تومان است، مسیر معمول: انتقال HIVE به صرافی با ممو صحیح، فروش به تتر یا تومان و برداشت. هر مرحله کارمزد و ریسک خود را دارد؛ ابتدا با مقدار کوچک آزمایش کنید.
عوامل مؤثر بر قیمت هایو
روند کلی بازار رمزارز، مهمترین عامل کوتاهمدت است. عامل دوم، فعالیت شبکه و برنامهها، بهویژه بازیها و پلتفرمهای محتوایی پرکاربرد. عامل سوم، شرایط HBD و نرخ بهرهٔ آن که بر تقاضا برای HIVE اثر میگذارد. و عامل چهارم برای قیمت تومانی، نرخ تتر.
هایو در گذشته جهشهای قیمتی ناگهانی و شدیدی را، به دلیل عرضهٔ محدود در صرافیها و سفتهبازی، تجربه کرده است. چنین جهشهایی معمولاً با اصلاح شدید همراهاند و خرید در اوج هیجان، میتواند پرهزینه باشد.
نمودار قیمت هایو
هایو در سی روز گذشته — تغییر کرده است؛ — روز با رشد و — روز با افت بسته شد و قیمت متوسط این دوره — تومان بود.
در دوازده ماه گذشته، پایینترین نقطهٔ هایو — تومان در — و بالاترین — تومان در — بود؛ قیمت فعلی — از آن قله پایینتر است.
بازدهی HIVE در بازههای مختلف
هایو یک سال پیش حدود — تومان قیمت داشت و امروز در ۱۳٬۲۷۴ تومان معامله میشود؛ تغییری برابر —. در شش ماه — و در سه ماه — تغییر ثبت شده است.
| بازه | تاریخ مبدأ | قیمت در آن روز (تومان) | تغییر تا امروز |
|---|---|---|---|
| ۱ هفته | ۲۵ مهر ۱۴۰۵ | — | — |
| ۱ ماه | ۲ مهر ۱۴۰۵ | — | — |
| ۳ ماه | ۳ مرداد ۱۴۰۵ | — | — |
| ۶ ماه | ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ | — | — |
| ۱ سال | ۲ آبان ۱۴۰۴ | — | — |
نمودار افت، نشان میدهد هایو در هر لحظه از سال چقدر از سقف قبلی خود فاصله داشته است.
هایو در ماه اخیر هر روز بهطور میانگین — جابهجا شد. در بازهٔ یکساله، — با — بهترین و — با — بدترین روز این رمزارز بود.
میانگین ماهانهٔ قیمت HIVE
میانگینهای ماهانه، مسیر هایو را با حذف نوسانات روزانه نمایش میدهند:
| ماه | میانگین | بیشترین | کمترین |
|---|
ریسکهای سرمایهگذاری در هایو
تورم دائمی HIVE و فروش مداوم پاداشها توسط کاربران، فشار فروش ساختاری ایجاد میکند. پذیرش محدود شبکه در میان کاربران عادی و رقابت با شبکههای اجتماعی متمرکز و پروتکلهای غیرمتمرکز جدید، رشد را دشوار میکند. وابستگی بخشی از فعالیت شبکه به چند برنامهٔ بزرگ، ریسک تمرکز ایجاد میکند.
HBD، با وجود محدودیتهای طراحی، یک استیبلکوین الگوریتمی است و در شرایط بحرانی ممکن است ارزش خود را حفظ نکند. قفل سیزدههفتهای هایو پاور، خروج سریع را غیرممکن میکند. نقدینگی پایین در صرافیها و سابقهٔ جهشها و سقوطهای ناگهانی هم، HIVE را دارایی پرریسکی میکند.
درسهای انشعاب هایو برای سرمایهگذاران
ماجرای هایو و استیم، درس مهمی دربارهٔ نگهداری رمزارز در صرافیها دارد. صرافیهایی که در تصاحب استیم مشارکت کردند، از توکنهای کاربرانشان بدون اجازهٔ آنها برای رأی دادن استفاده کردند. این یعنی وقتی رمزارز شما در صرافی است، در عمل صرافی کنترل آن را در دست دارد.
درس دوم، قدرت جامعه در بلاکچینهای متنباز است: وقتی جامعه با مسیر یک شبکه مخالف باشد، میتواند آن را انشعاب دهد. این ویژگی، هم محافظ در برابر تمرکز قدرت است و هم منبع نااطمینانی؛ چون ارزش و جامعهٔ یک پروژه ممکن است میان دو شبکه تقسیم شود.
بایدها و نبایدهای خرید هایو
پیش از خرید HIVE، نکات زیر را مرور کنید.
بهطور خلاصه: هنگام واریز به صرافی، ممو را فراموش نکنید؛ کلید مالک را آفلاین نگه دارید؛ پیش از تبدیل به هایو پاور، قفل سیزدههفتهای را در نظر بگیرید؛ بهرهٔ بالای HBD را بدون ریسک ندانید؛ و فقط بخش کوچکی از سرمایه را به HIVE اختصاص دهید.
جمعبندی
هایو بلاکچینی برای شبکههای اجتماعی، محتوا و بازی است که در مارس ۲۰۲۰، از انشعاب جامعهمحور استیم متولد شد. تراکنشهای بدون کارمزد، پاداش محتوا، دلار هایو با سپردهٔ بهرهدار و حاکمیت شاهدها، ویژگیهای اصلی آناند. هر HIVE امروز ۱۳٬۲۷۴ تومان معامله میشود.
آیندهٔ هایو به جذب کاربران جدید فراتر از جامعهٔ فعلی و رشد برنامههایش بستگی دارد. برای مقایسه با سایر رمزارزها، به صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال بروید.
