هر توکن ترا لونا کلاسیک (LUNC) در آخرین بهروزرسانی ۱۱٫۹۲ تومان معامله شده و قیمت جهانی آن حدود ۰٫۰۰۰۰۴۴۱۴ دلار است. نام لونا برای بسیاری از فعالان بازار رمزارز، یادآور یکی از بزرگترین فروپاشیهای تاریخ این صنعت است. در مه ۲۰۲۲، استیبلکوین الگوریتمی UST برابری خود با دلار را از دست داد و در چند روز، توکن لونا که پیشتر در میان ده رمزارز بزرگ جهان بود، تقریباً به صفر رسید. دهها میلیارد دلار ارزش از بین رفت و موج این سقوط به صرافیها و صندوقهای بزرگ دیگر رسید. امروز، زنجیرهٔ قدیمی با نام «ترا کلاسیک» و توکن آن LUNC، توسط جامعهای از دارندگان ادامه دارد. در این صفحه، سازوکار استیبلکوین الگوریتمی، داستان فروپاشی، سرنوشت بنیانگذار، تلاشهای جامعه برای سوزاندن عرضه، اقتصاد توکن LUNC و ریسکهای خرید آن را بررسی میکنیم.
- قیمت هر LUNC: ۱۱٫۹۲ تومان · حدود ۰٫۰۰۰۰۴۴۱۴ دلار
- تغییر روزانه: −۰٫۸۳٪ · بازهٔ امروز — تا — تومان
- یک میلیون LUNC = ۱۱٬۹۱۹٬۰۰۰ تومان
- تغییر یکساله: —
قیمت لونا کلاسیک امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵
LUNC در معاملات امروز از کف — تا سقف — تومان حرکت کرد و آخرین قیمت آن ۱۱٫۹۲ تومان است. دیروز قیمت پایانی — تومان بود؛ پس تغییر امروز ۰٫۸۳٪ کاهش است. به دلیل عرضهٔ چند تریلیونی، قیمت هر واحد بسیار کوچک است و معاملهگران با مقادیر میلیونی کار میکنند.
قیمت تومانی LUNC، حاصل ضرب قیمت دلاری آن در نرخ تتر بازار ایران است. پس نوسان تتر هم، جدا از بازار جهانی، روی عددی که میبینید اثر دارد. نرخ تتر را در قیمت تتر دنبال کنید.
ترا چه بود؟
ترا یک بلاکچین لایهٔ اول بود که در سال ۲۰۱۸ توسط شرکت «ترافرم لبز» به رهبری دو کوان و دنیل شین، کارآفرینان کرهای، راهاندازی شد. هدف ترا، ساخت سیستمی از استیبلکوینها بود که بدون پشتوانهٔ دلار یا داراییهای واقعی در بانک، و فقط با سازوکاری الگوریتمی، ارزش خود را حفظ کنند. توکن بومی شبکه، لونا، نقش محوری در این سازوکار داشت.
ترا در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ رشد خیرهکنندهای داشت. استیبلکوین UST به یکی از بزرگترین استیبلکوینهای بازار تبدیل شد و لونا در اوج خود، در آوریل ۲۰۲۲، به بیش از صد دلار رسید. ارزش بازار لونا در آن زمان دهها میلیارد دلار بود و پروژه از حمایت صندوقهای سرمایهگذاری بزرگ برخوردار بود.
استیبلکوین الگوریتمی چگونه کار میکرد؟
برخلاف تتر یا یواسدیسی که ادعا میکنند به ازای هر توکن، یک دلار یا دارایی معادل در ذخایر دارند، UST چنین پشتوانهای نداشت. برابری UST با دلار، از طریق رابطهای با لونا حفظ میشد: هر کسی میتوانست همیشه یک UST را با معادل یک دلار لونا معاوضه کند، و برعکس. در این فرایند، UST یا لونا سوزانده و دیگری ساخته میشد.
منطق این طراحی بر آربیتراژ استوار بود. اگر UST زیر یک دلار معامله میشد، معاملهگران آن را ارزان میخریدند، با یک دلار لونا معاوضه میکردند و سود میبردند؛ این کار UST را از بازار خارج و قیمتش را به یک دلار بازمیگرداند. اما این سازوکار یک ضعف بنیادین داشت: کارایی آن به ارزش لونا وابسته بود. اگر اعتماد به هر دو همزمان از بین میرفت، چرخهای ویرانگر آغاز میشد.
انکر؛ بازده بیست درصدی که همه را جذب کرد
بخش بزرگی از تقاضا برای UST، از پروتکلی به نام «انکر» میآمد که روی ترا ساخته شده بود. انکر به سپردهگذاران UST، بازدهی حدود بیست درصد سالانه پیشنهاد میداد؛ نرخی بسیار بالاتر از سپردههای بانکی و بیشتر محصولات مالی. همین بازده، میلیاردها دلار سپرده را جذب کرد و بخش بزرگی از UST در گردش، در انکر سپرده شده بود.
اما این بازده از درآمد واقعی تأمین نمیشد. درآمد وامدهی انکر، کفاف پرداخت بیست درصد را نمیداد و کسری با یارانههای ترافرم لبز جبران میشد. منتقدان سالها هشدار داده بودند که این مدل پایدار نیست. وقتی نگرانیها افزایش یافت، سپردهگذاران به سرعت از انکر خارج شدند و همین خروج، آغاز فروپاشی بود.
فروپاشی مه ۲۰۲۲
در اوایل مه ۲۰۲۲، چند برداشت بزرگ UST از استخرهای نقدینگی، برابری آن را اندکی متزلزل کرد. این تزلزل، ترس را میان دارندگان UST گسترش داد و موجی از فروش آغاز شد. دارندگان UST برای خروج، آن را با لونا معاوضه میکردند؛ این کار مقدار عظیمی لونای جدید ساخت که به بازار ریخته شد و قیمت لونا را سقوط داد.
با سقوط لونا، برای جبران هر UST، لونای بیشتری لازم بود؛ و این، لونای بیشتری میساخت و قیمت را بیشتر پایین میآورد. این چرخه، که به «مارپیچ مرگ» معروف شد، در چند روز عرضهٔ لونا را از حدود چند صد میلیون واحد به چند تریلیون رساند و قیمت آن را از دهها دلار به کسری از یک سنت رساند. ذخایر بیتکوینی که بنیاد ترا برای دفاع از UST جمع کرده بود هم، نتوانست جلوی سقوط را بگیرد.
پیامدهای سقوط برای بازار
فروپاشی ترا، یکی از عوامل اصلی آغاز «زمستان رمزارز» در سال ۲۰۲۲ بود. صندوق پوشش ریسک «تریاروز کپیتال» که سرمایهگذاری بزرگی در لونا داشت، ورشکسته شد. شرکتهای وامدهی رمزارز مانند «سلسیوس» و «وویجر»، که به این صندوق وام داده بودند یا در معرض ترا بودند، با بحران روبهرو و ورشکسته شدند. قیمت بیتکوین و کل بازار به شدت افت کرد.
میلیونها کاربر خرد در سراسر جهان، که بسیاری از آنها پسانداز خود را در UST و انکر سپرده بودند، زیان سنگینی دیدند. این رویداد، توجه نهادهای نظارتی جهان را به خطرات استیبلکوینها جلب کرد و به تدوین مقررات سختگیرانهتر برای استیبلکوینها در کشورهای مختلف انجامید.
ترا ۲ و ترا کلاسیک
پس از فروپاشی، دو کوان پیشنهاد ساخت یک زنجیرهٔ جدید را داد که با رأی جامعه تصویب شد. زنجیرهٔ جدید «ترا» نام گرفت و توکن آن «لونا» شد؛ بدون استیبلکوین الگوریتمی. توکنهای لونای جدید، به نسبت داراییها پیش از سقوط، میان دارندگان سابق توزیع شد. زنجیرهٔ قدیمی، «ترا کلاسیک» نام گرفت و توکن آن LUNC و استیبلکوین آن USTC شد.
ترافرم لبز توسعهٔ زنجیرهٔ قدیمی را رها کرد و ترا کلاسیک به پروژهای کاملاً جامعهمحور تبدیل شد. گروههایی از توسعهدهندگان داوطلب و اعتبارسنجها، نگهداری و توسعهٔ آن را بر عهده گرفتند. جالب اینکه در دورههایی، ارزش بازار LUNC از لونای جدید هم بیشتر بوده است؛ نشانهای از وفاداری و سفتهبازی جامعهٔ دارندگان.
سرنوشت دو کوان
دو کوان پس از فروپاشی، با اتهامات متعدد در کرهٔ جنوبی و آمریکا روبهرو شد. او در مارس ۲۰۲۳ در مونتهنگرو، هنگام تلاش برای سفر با گذرنامهٔ جعلی، بازداشت شد. پس از ماهها کشمکش حقوقی بر سر استرداد به کرهٔ جنوبی یا آمریکا، سرانجام به آمریکا تحویل داده شد.
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در پروندهٔ مدنی، ترافرم لبز و دو کوان را به کلاهبرداری محکوم کرد و دو طرف در سال ۲۰۲۴ بر سر پرداخت مبلغی چند میلیارد دلاری توافق کردند. در پروندهٔ کیفری، دو کوان در سال ۲۰۲۵ در دادگاه آمریکا به اتهامات کلاهبرداری اعتراف کرد. این پروندهها، یادآور اهمیت پاسخگویی در صنعت رمزارز است؛ اما بازگرداندن پول زیاندیدگان، همچنان محدود بوده است.
مالیات سوزاندن؛ تلاش جامعه برای کاهش عرضه
یکی از مهمترین اقدامات جامعهٔ ترا کلاسیک، تصویب «مالیات سوزاندن» در سال ۲۰۲۲ بود. طبق این قاعده، درصدی از هر تراکنش روی زنجیرهٔ ترا کلاسیک سوزانده میشود؛ یعنی برای همیشه از گردش خارج میشود. هدف، کاهش تدریجی عرضهٔ عظیم LUNC و در نتیجه، افزایش ارزش هر واحد بود. نرخ این مالیات در طول زمان با رأی جامعه تغییر کرده است.
برخی صرافیهای بزرگ هم اعلام کردند بخشی از کارمزد معاملات LUNC را سوزانده و به کاهش عرضه کمک میکنند. تاکنون دهها میلیارد LUNC سوزانده شده است. اما با عرضهای که چند تریلیون واحد است، این مقدار درصد کوچکی از کل محسوب میشود. برای اینکه عرضه به سطح پیش از فروپاشی برگردد، باید بیش از نود و نه درصد آن سوزانده شود؛ هدفی که با نرخ فعلی، دهها یا صدها سال طول میکشد.
حساب ساده؛ آیا LUNC به یک دلار میرسد؟
یکی از پرسشهای رایج در شبکههای اجتماعی این است که آیا LUNC میتواند به قیمتهای پیش از فروپاشی بازگردد. با یک حساب ساده، پاسخ روشن میشود. اگر عرضهٔ در گردش حدود شش تریلیون واحد باشد، رسیدن قیمت هر LUNC به یک سنت، به معنای ارزش بازاری حدود شصت میلیارد دلار است؛ و یک دلار، به معنای شش تریلیون دلار، بیش از ارزش کل بازار رمزارز.
این محاسبه نشان میدهد که بازگشت به قیمتهای گذشته، بدون کاهش عرضه به مقیاسی بسیار بزرگ، عملاً ناممکن است. ادعاهایی که در برخی کانالها دربارهٔ رسیدن LUNC به یک دلار مطرح میشود، با ریاضیات ساده همخوانی ندارد. پیش از هر خرید، قیمت هدف خود را در عرضهٔ در گردش ضرب کنید.
USTC؛ استیبلکوینی که دیگر استیبل نیست
استیبلکوین قدیمی ترا، که امروز USTC نامیده میشود، پس از فروپاشی هرگز به برابری با دلار بازنگشت و امروز به کسری از یک دلار معامله میشود. بخشی از جامعهٔ ترا کلاسیک، پیشنهادهایی برای بازگرداندن برابری USTC مطرح کردهاند، اما این طرحها با چالشهای فنی و اقتصادی بزرگی روبهرو هستند.
USTC در برخی صرافیها معامله میشود و گاهی جهشهای سفتهبازانه دارد. اما خریداران باید بدانند که این توکن، با وجود نامش، هیچ تضمینی برای ارزش یک دلار ندارد و رفتاری مانند رمزارزهای پرنوسان دارد.
ترا کلاسیک امروز
زنجیرهٔ ترا کلاسیک همچنان فعال است و اعتبارسنجها با سهامگذاری LUNC، امنیت آن را تأمین میکنند. جامعهٔ توسعهدهندگان داوطلب، بهروزرسانیهایی برای حفظ سازگاری با اکوسیستم کازماس و رفع مشکلات فنی ارائه کردهاند. برخی برنامههای غیرمتمرکز هم روی آن فعالاند، هرچند اکوسیستم آن در مقایسه با دوران اوج، بسیار کوچک است.
حاکمیت ترا کلاسیک از طریق رأیگیری دارندگان LUNC انجام میشود و پیشنهادهای متعددی دربارهٔ نرخ سوزاندن، تخصیص بودجه و مسیر توسعه به رأی گذاشته شده است. اختلاف نظر میان گروههای مختلف جامعه، گاهی سرعت تصمیمگیری را کاهش داده است.
درسهای فروپاشی ترا
داستان ترا، چند درس مهم برای هر سرمایهگذار رمزارز دارد. نخست، بازدههای بسیار بالا و بدون ریسک، معمولاً وجود ندارند؛ اگر پیشنهادی بیست درصد بازده «امن» میدهد، باید پرسید این پول از کجا میآید. دوم، استیبلکوینها با هم یکسان نیستند؛ تفاوت میان استیبلکوینهای دارای پشتوانه و الگوریتمی، تفاوتی حیاتی است.
سوم، شهرت بنیانگذار و حمایت سرمایهگذاران بزرگ، تضمین امنیت نیست. چهارم، تمرکز سرمایه در یک پروژه، حتی اگر در میان ده رمزارز بزرگ باشد، میتواند به زیان کامل بینجامد. و پنجم، توکنهایی که پس از فروپاشی بسیار ارزان به نظر میرسند، لزوماً فرصت نیستند؛ گاهی فقط باقیماندهٔ یک شکستاند.
چرا هنوز کسانی LUNC میخرند؟
با وجود همهٔ اینها، LUNC همچنان حجم معاملات قابل توجهی دارد. دلایل متعددی وجود دارد: امید به بازگشت قیمت با سوزاندن عرضه، جاذبهٔ روانی داشتن میلیونها واحد با مبلغی اندک، جامعهٔ فعال در شبکههای اجتماعی، و سفتهبازی کوتاهمدت بر سر جهشهای قیمتی. برخی هم به عنوان یک «لاتاری» با مبلغ کوچک، LUNC میخرند.
اگر قصد خرید LUNC دارید، آن را با این نگاه بخرید: مبلغی که از دست دادنش برایتان مشکلی ایجاد نمیکند. LUNC را نه یک سرمایهگذاری بلندمدت مطمئن، بلکه یک دارایی بسیار پرریسک و سفتهبازانه بدانید.
LUNC در کنار لونای جدید و استیبلکوینها
لونای جدید، توکن زنجیرهٔ ترا ۲، پروژهای جداست که بدون استیبلکوین الگوریتمی ادامه یافته است. LUNC و لونای جدید را نباید با هم اشتباه گرفت؛ دو توکن متفاوت روی دو زنجیرهٔ متفاوتاند. برای مقایسه با استیبلکوینهای دارای پشتوانه، صفحهٔ قیمت تتر را ببینید.
جدول زیر عملکرد LUNC را با داراییهای مرجع مقایسه میکند. LUNC معمولاً حرکتهای بسیار شدیدتری از بازار کلی دارد، چه در جهت صعود و چه در جهت نزول.
| دارایی | ۱ ماه | ۳ ماه | ۱ سال |
|---|---|---|---|
| بیت کوین | — | — | — |
| اتریوم | — | — | — |
| تتر | — | — | — |
| طلای ۱۸ عیار | +۱۲٫۸۴٪ | +۴۹٫۱۳٪ | +۱۴۹٫۸۶٪ |
| دلار آمریکا | +۱۵٫۸۹٪ | +۴۳٫۳۳٪ | +۱۵۰٫۶۵٪ |
نکات انتقال و نگهداری LUNC
LUNC روی زنجیرهٔ ترا کلاسیک قرار دارد و آدرسهای آن با پیشوند terra1 شروع میشوند؛ همان قالب آدرس لونای جدید. به همین دلیل، اشتباه در انتخاب شبکه میان ترا کلاسیک و ترا ۲ رایج است. هنگام برداشت از صرافی، شبکهٔ «ترا کلاسیک» را با دقت انتخاب کنید. برخی صرافیها برای واریز LUNC، ممو میخواهند.
به یاد داشته باشید که مالیات سوزاندن روی تراکنشهای درون زنجیره اعمال میشود؛ پس هنگام انتقال LUNC، مقدار دریافتی کمی کمتر از مقدار ارسالی خواهد بود. برای نگهداری، کیف پولهایی که از ترا کلاسیک پشتیبانی میکنند، مناسباند.
ارزش مقادیر مختلف LUNC به تومان
جدول زیر ارزش تومانی مقادیر مختلف LUNC را با قیمت لحظهای نشان میدهد. به دلیل قیمت بسیار پایین هر واحد، مقادیر میلیونی معنادارترند.
| مقدار | معادل به تومان |
|---|---|
| ۱٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱۱٬۹۱۹ تومان |
| ۱۰٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱۱۹٬۱۹۰ تومان |
| ۱۰۰٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱٬۱۹۱٬۹۰۰ تومان |
| ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱۱٬۹۱۹٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱۱۹٬۱۹۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٫۰۰ لونا کلاسیک | ۱٬۱۹۱٬۹۰۰٬۰۰۰ تومان |
برای محاسبهٔ تعداد LUNC قابل خرید با یک بودجهٔ تومانی یا برعکس، به ابزار تبدیل لونا کلاسیک به تومان مراجعه کنید. کارمزد صرافی در نتیجه لحاظ نشده است.
سنجش نرخ LUNC در صرافیهای داخلی
LUNC در بیشتر صرافیهای ایرانی فهرست شده و حجم معاملات نسبتاً بالایی دارد. برای سنجش منصفانه بودن نرخ، قیمت دلاری را در نرخ تتر ضرب کنید. در توکنهایی با قیمت بسیار کوچک، به درصد اختلاف توجه کنید؛ اختلاف در رقمهای پنجم و ششم اعشار، ممکن است چند درصد باشد.
در روزهای جهشهای هیجانی، که LUNC سابقهٔ زیادی از آن دارد، اسپرد و لغزش قیمت به شدت افزایش مییابد. از ثبت سفارش بازار بزرگ در چنین روزهایی پرهیز کنید.
عوامل مؤثر بر قیمت لونا کلاسیک
روند کلی بازار رمزارز، مهمترین عامل کوتاهمدت قیمت LUNC است. عامل دوم، اخبار سوزاندن، از جمله اعلامهای صرافیها و تغییرات نرخ مالیات سوزاندن. عامل سوم، هیجانات شبکههای اجتماعی و موجهای سفتهبازی. و عامل چهارم برای قیمت تومانی، نرخ تتر در ایران.
اخبار حقوقی مربوط به پروندهٔ ترافرم لبز و دو کوان هم، گاهی بر احساسات بازار نسبت به LUNC اثر میگذارد. همچنین تصمیمات حاکمیتی جامعهٔ ترا کلاسیک و پیشرفتهای فنی زنجیره، میتوانند حرکتهای کوتاهمدت ایجاد کنند.
نمودار قیمت لونا کلاسیک
LUNC در سی روز گذشته — تغییر کرده است؛ — روز آن مثبت و — روز منفی بوده و میانگین قیمت ماه به — تومان رسیده است.
در یک سال گذشته، LUNC میان — تومان (—) و — تومان (—) نوسان داشته و قیمت امروز — زیر سقف این دوره است.
بازدهی لونا کلاسیک در بازههای مختلف
اگر دوازده ماه پیش LUNC را به قیمت حدود — تومان خریده بودید، امروز با قیمت ۱۱٫۹۲ تومان، داراییتان — تغییر کرده بود. همین مقایسه برای شش ماه — و برای سه ماه — است.
| بازه | تاریخ مبدأ | قیمت در آن روز (تومان) | تغییر تا امروز |
|---|---|---|---|
| ۱ هفته | ۲۵ مهر ۱۴۰۵ | — | — |
| ۱ ماه | ۲ مهر ۱۴۰۵ | — | — |
| ۳ ماه | ۳ مرداد ۱۴۰۵ | — | — |
| ۶ ماه | ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ | — | — |
| ۱ سال | ۲ آبان ۱۴۰۴ | — | — |
نمودار افت از سقف زیر، فقط یک سال اخیر را پوشش میدهد. فاصلهٔ قیمت امروز با اوج پیش از فروپاشی ۲۰۲۲، آنقدر زیاد است که در هیچ نموداری بهسادگی قابل نمایش نیست.
LUNC در ماه اخیر بهطور میانگین روزانه — نوسان داشته است. پرجهشترین روز سال — در — و پرریزشترین روز — در — بوده است.
میانگین ماهانهٔ قیمت LUNC
جدول میانگینهای ماهانه، نشان میدهد LUNC در ماههای مختلف بهطور متوسط در چه سطحی معامله شده؛ مقایسهای که جهشهای یکروزه را کمرنگ میکند:
| ماه | میانگین | بیشترین | کمترین |
|---|
ریسکهای سرمایهگذاری در لونا کلاسیک
LUNC باقیماندهٔ پروژهای است که یکی از بزرگترین شکستهای تاریخ رمزارز را تجربه کرد. عرضهٔ چند تریلیونی آن، بازگشت به قیمتهای گذشته را عملاً ناممکن میکند و سوزاندن، با سرعت فعلی، فقط درصد کوچکی از عرضه را کاهش میدهد. نبود شرکت یا تیم متمرکز توسعه، و وابستگی به داوطلبان، سرعت پیشرفت را محدود میکند.
قیمت LUNC بیشتر تحت تأثیر هیجانات و سفتهبازی است تا کاربرد واقعی. کانالها و گروههایی که وعدهٔ رشدهای چندصدبرابری میدهند، معمولاً خریداران تازهکار را هدف میگیرند. اشتباه در انتخاب شبکه میان ترا کلاسیک و ترا ۲ هم، ریسک عملیاتی است. مجموع این عوامل، LUNC را در زمرهٔ پرریسکترین داراییهای بازار قرار میدهد.
بایدها و نبایدهای خرید LUNC
پیش از خرید لونا کلاسیک، این فهرست را مرور کنید.
بهطور خلاصه: قیمت هدف را در عرضهٔ در گردش ضرب کنید و واقعبین باشید؛ شبکهٔ ترا کلاسیک را از ترا ۲ تشخیص دهید؛ به وعدههای رشد چندصدبرابری در کانالها اعتماد نکنید؛ از خرید در اوج جهشهای هیجانی پرهیز کنید؛ و فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش برایتان مشکلی ایجاد نمیکند.
جمعبندی
ترا لونا کلاسیک، توکن زنجیرهٔ قدیمی ترا است که پس از فروپاشی استیبلکوین الگوریتمی UST در مه ۲۰۲۲، با عرضهای چند تریلیونی و توسط جامعهای از داوطلبان ادامه یافته است. تلاشهای سوزاندن، عرضه را به آرامی کاهش میدهند، اما فاصله تا گذشته بسیار زیاد است. هر LUNC امروز ۱۱٫۹۲ تومان معامله میشود.
داستان ترا، درسی ماندگار دربارهٔ بازدههای غیرواقعی، استیبلکوینهای بیپشتوانه و اهمیت مدیریت ریسک است. LUNC را باید داراییای بسیار پرریسک و سفتهبازانه دانست. برای دیدن قیمت دیگر رمزارزها، فهرست قیمت ارزهای دیجیتال را باز کنید.
