منات ترکمنستان امروز ۷۴٬۵۱۰ تومان اعلام شده و نسبت به روز گذشته ۰٫۸۳٪ افزایش داشته است. ترکمنستان همسایهٔ شمال شرقی ایران است؛ کشوری با بیابان‌های وسیع قره‌قوم، یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز طبیعی جهان و اقتصادی که از بسته‌ترین اقتصادهای دنیا محسوب می‌شود. منات ترکمنستان هم داستانی خاص دارد: نرخ رسمی آن سال‌هاست ثابت مانده، اما در بازار غیررسمی با نرخی بسیار متفاوت معامله می‌شود. این دوگانگی، که برای ایرانیان کاملاً آشناست، منات را به یکی از جالب‌ترین ارزهای منطقه تبدیل کرده است. در این راهنما با منات ترکمنستان، تفاوت نرخ رسمی و بازار و پیوندهای تجاری ایران و ترکمنستان آشنا می‌شوید.

منات ترکمنستان امروز (پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵)
  • قیمت هر منات: ۷۴٬۵۱۰ تومان (+۰٫۸۳٪)
  • کمترین و بیشترین نرخ امروز: ۷۴٬۰۹۰ و ۷۴٬۷۳۰ تومان
  • میانگین سی روز اخیر: ۷۰٬۸۶۹ تومان
  • تغییر شش‌ماهه: +۶۸٫۷۳٪ · تغییر یک‌ساله: +۱۴۲٫۷۰٪

قیمت منات ترکمنستان امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

منات ترکمنستان امروز بین ۷۴٬۰۹۰ و ۷۴٬۷۳۰ تومان قیمت‌گذاری شده و آخرین نرخ آن ۷۴٬۵۱۰ تومان است. نرخ روز قبل ۷۳٬۹۰۰ تومان بود و تغییر امروز +۰٫۸۳٪ است. نکتهٔ مهمی که باید دربارهٔ این نرخ بدانید این است که قیمت منات ترکمنستان در منابع مختلف ممکن است بسیار متفاوت باشد، چون این ارز دو نرخ کاملاً متفاوت دارد: نرخ رسمی که دولت ترکمنستان تعیین می‌کند و نرخ بازار غیررسمی. نرخ این صفحه بر پایهٔ داده‌های بازار ارز ایران و نزدیک به محاسبه بر اساس نرخ رسمی است.

طی سی روز گذشته، این نرخ ۱۶ روز بالا رفته و ۹ روز پایین آمده و به‌طور متوسط روزانه ۱٫۳۰٪ تغییر کرده است. میانگین آن در این دوره ۷۰٬۸۶۹ تومان است. چون نرخ رسمی منات در برابر دلار ثابت است، بیشتر تغییرات آن به تومان از تغییرات دلار تهران می‌آید.

منات ترکمنستان را بشناسید

منات ترکمنستان با کد بین‌المللی TMT، پول رسمی ترکمنستان است و هر منات به صد تنگه تقسیم می‌شود. منات در سال ۱۹۹۳، دو سال پس از استقلال ترکمنستان از اتحاد شوروی، جایگزین روبل شد. در سال ۲۰۰۹، ترکمنستان منات جدیدی را با حذف چند صفر از منات قدیم معرفی کرد؛ هر منات جدید معادل پنج هزار منات قدیم بود. بانک مرکزی ترکمنستان مسئول انتشار منات است. نام «منات» مثل منات آذربایجان، از واژهٔ روسی به معنای سکه گرفته شده است.

اینفوگرافیک منات ترکمنستان در یک نگاه؛ کد TMT، معرفی در ۱۹۹۳، منات جدید ۲۰۰۹ و نرخ رسمی ثابت در برابر دلار
منات ترکمنستان؛ پول همسایهٔ شمال شرقی ایران.

منات ترکمنستان را نباید با منات آذربایجان اشتباه گرفت. این دو پول کاملاً مستقل‌اند و فقط نام مشترک دارند. منات آذربایجان کد AZN دارد و در سال‌های اخیر در سطحی حدود ۱٫۷ منات به ازای هر دلار عملاً ثابت مانده، در حالی که منات ترکمنستان کد TMT دارد و نرخ رسمی آن در سطح دیگری تعیین شده است. اسکناس‌های منات ترکمنستان تصاویری از بناها و شخصیت‌های تاریخی این کشور دارند.

نرخ رسمی و بازار سیاه؛ دوگانگی آشنا

ترکمنستان از سال ۲۰۱۵ نرخ رسمی منات را در سطح ۳٫۵ منات به ازای هر دلار ثابت نگه داشته است. اما این نرخ با واقعیت بازار فاصلهٔ زیادی دارد. به دلیل محدودیت‌های شدید ارزی، کمبود دلار و کنترل‌های دولتی، مردم و کسب‌وکارها در ترکمنستان به‌سختی می‌توانند با نرخ رسمی ارز تهیه کنند. در نتیجه، بازار غیررسمی شکل گرفته که در آن دلار با نرخی چند برابر نرخ رسمی معامله می‌شود. فاصلهٔ این دو نرخ در سال‌های مختلف بسیار زیاد بوده است.

اینفوگرافیک دوگانگی نرخ ارز در ترکمنستان؛ نرخ رسمی ۳٫۵ منات به ازای هر دلار در برابر نرخ بازار غیررسمی چند برابری
نرخ رسمی ثابت، بازار غیررسمی چند برابر؛ دوگانگی منات.

این وضعیت برای ایرانیان، که سال‌ها با تفاوت نرخ‌های رسمی و آزاد دلار زندگی کرده‌اند، کاملاً آشناست. همان پیامدهایی که در ایران دیده می‌شود، یعنی رانت برای کسانی که به نرخ رسمی دسترسی دارند، کمبود ارز و رشد بازار غیررسمی، در ترکمنستان هم وجود دارد؛ حتی با شدت بیشتر. نرخ منات در این صفحه بر پایهٔ نرخ رسمی است و اگر با بازار غیررسمی ترکمنستان سروکار دارید، باید بدانید که نرخ واقعی معاملات ممکن است بسیار متفاوت باشد.

به تفاوت نرخ‌ها توجه کنید

نرخ منات در این صفحه بر پایهٔ نرخ رسمی است. در بازار غیررسمی ترکمنستان، منات ممکن است با نرخی بسیار ضعیف‌تر معامله شود. پیش از هر معامله، نرخ واقعی را از منابع معتبر بپرسید.

نرخ منصفانه در تهران

بر اساس نرخ رسمی، محاسبهٔ قیمت منات به تومان ساده است: قیمت دلار آزاد را بر ۳٫۵ تقسیم کنید. این تقریباً همان نرخی است که در این صفحه می‌بینید. اما این عدد بیشتر جنبهٔ نظری دارد، چون در عمل، معاملات منات در بازار مرزی و غیررسمی با نرخ‌های متفاوتی انجام می‌شود. برای تاجرانی که با ترکمنستان کار می‌کنند، دانستن هر دو نرخ اهمیت دارد.

اینفوگرافیک محاسبه قیمت منات ترکمنستان به تومان بر اساس نرخ رسمی و تفاوت آن با بازار غیررسمی
نرخ رسمی منات؛ دلار آزاد تقسیم بر ۳٫۵.

در تجارت عملی میان ایران و ترکمنستان، بیشتر معاملات به دلار یا گاهی به ریال و تومان قیمت‌گذاری می‌شوند و منات نقش کمتری دارد. دلیل این است که دسترسی به منات با نرخ رسمی برای تاجران خارجی دشوار است و نرخ غیررسمی هم ریسک‌های خاص خود را دارد. اگر قصد تجارت با ترکمنستان را دارید، از ابتدا ارز تسویه را مشخص کنید و ریسک‌های ارزی را در قیمت‌گذاری لحاظ کنید.

ترکمنستان، سرزمین گاز

ترکمنستان یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر گاز طبیعی جهان است و میدان گازی گالکینیش در این کشور، از بزرگ‌ترین میادین گازی دنیاست. اقتصاد ترکمنستان به‌شدت به صادرات گاز وابسته است و بیشتر درآمد ارزی کشور از این منبع تأمین می‌شود. چین در سال‌های اخیر بزرگ‌ترین خریدار گاز ترکمنستان بوده و خط لولهٔ آسیای مرکزی-چین، بخش بزرگی از گاز ترکمنستان را به چین منتقل می‌کند.

اینفوگرافیک اقتصاد گازی ترکمنستان؛ میدان گالکینیش، خط لوله آسیای مرکزی-چین و صادرات گاز به ایران
گاز؛ ستون اقتصاد ترکمنستان.

ایران هم در گذشته یکی از خریداران گاز ترکمنستان بوده است. خطوط لولهٔ گاز از ترکمنستان به شمال شرق ایران، بخشی از نیاز گاز این منطقه را، به‌ویژه در زمستان، تأمین می‌کرد. در سال ۲۰۱۷، اختلاف بر سر بدهی‌های گازی، صادرات گاز ترکمنستان به ایران را متوقف کرد. پس از آن، دو کشور در قالب توافق‌های سوآپ گاز، که در آن گاز ترکمنستان از طریق ایران به کشور دیگری منتقل می‌شود، همکاری‌هایی داشته‌اند. این پیوندهای انرژی، بخش مهمی از روابط دو کشور است.

ایران و ترکمنستان؛ همسایگان شمال شرقی

ایران و ترکمنستان مرز مشترک طولانی‌ای در شمال شرق ایران دارند که از استان‌های گلستان، خراسان شمالی و خراسان رضوی می‌گذرد. گذرگاه‌های مرزی مثل سرخس، لطف‌آباد، باجگیران و اینچه‌برون، مسیرهای اصلی تجارت و رفت‌وآمد میان دو کشورند. پیوندهای فرهنگی و تاریخی دو کشور عمیق است و ترکمن‌های ایران، به‌ویژه در استان گلستان، با ترکمن‌های آن سوی مرز پیوندهای خانوادگی و فرهنگی دارند.

اینفوگرافیک پیوندهای ایران و ترکمنستان؛ مرزهای سرخس، لطف آباد و اینچه برون، تجارت، ترانزیت و انرژی
ایران و ترکمنستان؛ مرز طولانی، پیوندهای عمیق.

ترکمنستان برای ایران اهمیت ترانزیتی هم دارد. کامیون‌ها و قطارهای ایرانی از مسیر ترکمنستان به کشورهای آسیای مرکزی، مثل ازبکستان، تاجیکستان و قزاقستان، کالا حمل می‌کنند. خط آهن مشهد-سرخس-تجن، که دهه‌ها پیش افتتاح شد، یکی از نخستین پیوندهای ریلی ایران با آسیای مرکزی بود. راه‌آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران هم مسیر دیگری برای اتصال ریلی ایران به آسیای مرکزی و چین است.

اقتصاد بسته؛ چالش‌های تجارت با ترکمنستان

ترکمنستان یکی از بسته‌ترین اقتصادهای جهان است. دولت کنترل گسترده‌ای بر اقتصاد دارد، دسترسی به ارز خارجی محدود است، اطلاعات اقتصادی شفاف کمتری منتشر می‌شود و ورود به کشور برای خارجیان، از جمله تاجران، با تشریفات سختگیرانه همراه است. این ویژگی‌ها، تجارت با ترکمنستان را برای تاجران خارجی چالش‌برانگیز می‌کند. کنترل‌های ارزی، تأخیر در پرداخت‌ها و تغییرات ناگهانی مقررات، از ریسک‌هایی هستند که تاجران باید در نظر بگیرند.

با این حال، ترکمنستان بازار مهمی برای برخی کالاهای ایرانی، مثل مصالح ساختمانی، مواد غذایی و محصولات صنعتی، است و تاجران ایرانی سابقهٔ طولانی در این بازار دارند. شناخت فرهنگ تجاری ترکمنستان، داشتن شرکای محلی قابل اعتماد و مدیریت دقیق ریسک‌های ارزی، کلید موفقیت در این بازار است. پیش از هر معاملهٔ بزرگ، مقررات تجاری و گمرکی جدید را از منابع رسمی بررسی کنید.

عوامل مؤثر بر قیمت منات

قیمت منات به تومان، بر پایهٔ نرخ رسمی، تقریباً به‌طور کامل از دلار تهران پیروی می‌کند، چون نرخ رسمی منات به دلار ثابت است. هر چیزی که دلار را در تهران گران یا ارزان کند، این نرخ را هم به همان نسبت جابه‌جا می‌کند. عوامل اقتصادی ترکمنستان، مثل درآمد گاز یا کمبود ارز، بیشتر روی نرخ بازار غیررسمی منات اثر دارند تا نرخ رسمی.

اینفوگرافیک عوامل موثر بر قیمت منات ترکمنستان؛ دلار تهران، نرخ رسمی ثابت، درآمد گاز و بازار غیررسمی
عوامل مؤثر بر نرخ رسمی و بازار منات.

اگر روزی ترکمنستان نرخ رسمی را تغییر دهد یا آن را به سمت نرخ بازار حرکت دهد، که در بسیاری از کشورهای دارای نرخ دوگانه در نهایت اتفاق می‌افتد، قیمت منات به تومان ممکن است به‌شدت تغییر کند. این ریسک برای کسی که با منات سروکار دارد، اهمیت دارد. تجربهٔ کشورهای دیگر، از جمله ازبکستان که در سال ۲۰۱۷ نرخ‌های ارز خود را یکسان کرد، نشان می‌دهد چنین تحولاتی ممکن است ناگهانی رخ دهد.

روند قیمت منات در یک ماه و یک سال

این نرخ در یک ماه اخیر +۱۶٫۶۲٪ تغییر کرده است. چون نرخ رسمی منات به دلار ثابت است، شکل نمودار روزانه تقریباً همان شکل نمودار دلار تهران است.

نمودار قیمت منات ترکمنستان به تومان در سی روز گذشته
نرخ پایانی منات در ماه اخیر.

طی دوازده ماه گذشته، این نرخ از حدود ۳۰٬۷۰۰ تومان به ۷۴٬۵۱۰ تومان رسیده و +۱۴۲٫۷۰٪ تغییر کرده است؛ تغییری که تقریباً به‌طور کامل بازتاب مسیر دلار تهران است. بالاترین سطح این دوره ۷۴٬۵۱۰ تومان در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ و پایین‌ترین ۳۰٬۵۳۰ تومان در ۶ آبان ۱۴۰۴ بوده و نرخ امروز ۰٫۰۰٪ با آن بالاترین فاصله دارد. پرشتاب‌ترین روزها ۷ تیر ۱۴۰۵ با +۷٫۶۶٪ و ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ با −۹٫۶۱٪ بوده‌اند.

نمودار یک ساله قیمت منات ترکمنستان به تومان با سقف و کف
یک سال منات بر پایهٔ نرخ رسمی.

منات ترکمنستان در کنار ارزهای آسیای مرکزی

جدول مقایسه، منات را کنار دلار و ارزهای دیگر قرار می‌دهد. برای مقایسه با همسایگان آسیای مرکزی، صفحه‌های سامانی تاجیکستان و سوم قرقیزستان را هم ببینید. هر کدام از این کشورها سیاست ارزی متفاوتی دارند و مقایسهٔ آن‌ها تصویر جالبی از اقتصادهای پس از شوروی ارائه می‌دهد. منات آذربایجان هم، با وجود نام مشترک، ارز کاملاً متفاوتی است.

مقایسهٔ بازدهی منات ترکمنستان با دارایی‌های دیگر
دارایی۱ ماه۳ ماه۱ سال
دلار آمریکا+۱۶٫۶۰٪+۴۰٫۸۰٪+۱۵۲٫۷۹٪
یورو+۱۴٫۴۱٪+۳۸٫۳۷٪+۱۴۴٫۴۴٪
طلای ۱۸ عیار+۱۳٫۷۲٪+۴۴٫۳۸٪+۱۵۰٫۵۸٪
سکه امامی+۱۵٫۳۶٪+۴۵٫۳۳٪+۱۴۳٫۵۰٪
تتر———

آیا منات الان گران است؟

بر پایهٔ نرخ رسمی، گرانی یا ارزانی منات همان گرانی یا ارزانی دلار تهران است. تغییرات آن در هفتهٔ اخیر +۱٫۹۶٪، در ماه اخیر +۱۶٫۶۲٪، در فصل اخیر +۳۴٫۹۳٪ و در نیم‌سال اخیر +۶۸٫۷۳٪ بوده است. اما برای معاملات واقعی، نرخ بازار غیررسمی ترکمنستان را هم باید در نظر بگیرید که ممکن است مسیر متفاوتی داشته باشد.

بازدهی منات ترکمنستان در بازه‌های مختلف
بازهتاریخ مبدأقیمت در آن روز (تومان)تغییر تا امروز
۱ هفته۲۳ مهر ۱۴۰۵۷۳٬۰۸۰+۱٫۹۶٪
۱ ماه۳۱ شهریور ۱۴۰۵۶۳٬۸۹۰+۱۶٫۶۲٪
۳ ماه۱ مرداد ۱۴۰۵۵۵٬۲۲۰+۳۴٫۹۳٪
۶ ماه۳ اردیبهشت ۱۴۰۵۴۴٬۱۶۰+۶۸٫۷۳٪
۱ سال۳۰ مهر ۱۴۰۴۳۰٬۷۰۰+۱۴۲٫۷۰٪
نمودار میله ای بازدهی منات ترکمنستان در بازه های مختلف
بازدهی منات در افق‌های مختلف.

نرخ رسمی و نرخ بازار، دو روی یک سکه‌اند؛ ترکمنستان، مثل ایران، نشان می‌دهد که فاصلهٔ این دو، معیار واقعی فشار ارزی است.

تحریریهٔ بازار معامله ۲۴

تبدیل منات به تومان

بر پایهٔ نرخ رسمی، هر منات امروز ۷۴٬۵۱۰ تومان ارزش دارد؛ صد منات حدود ۷٬۴۵۱٬۰۰۰ تومان و هزار منات نزدیک به ۷۴٬۵۱۰٬۰۰۰ تومان است. به یاد داشته باشید که در بازار غیررسمی، ارزش واقعی منات ممکن است بسیار کمتر باشد.

ارزش مقادیر مختلف منات ترکمنستان با قیمت امروز
مقدارارزش به تومان
۱ واحد۷۴٬۵۱۰ تومان
۱۰ واحد۷۴۵٬۱۰۰ تومان
۱۰۰ واحد۷٬۴۵۱٬۰۰۰ تومان
۵۰۰ واحد۳۷٬۲۵۵٬۰۰۰ تومان
۱٬۰۰۰ واحد۷۴٬۵۱۰٬۰۰۰ تومان
۵٬۰۰۰ واحد۳۷۲٬۵۵۰٬۰۰۰ تومان

بایدها و نبایدها

تفاوت نرخ رسمی و بازار منات را بشناسید. در معاملات تجاری، ارز تسویه را از ابتدا مشخص کنید و ریسک‌های ارزی را در قیمت لحاظ کنید. مقررات تجاری و گمرکی ترکمنستان را از منابع رسمی بررسی کنید.

اینفوگرافیک بایدها و نبایدهای معامله با منات ترکمنستان و تجارت با ترکمنستان
قاعده‌هایی برای معامله و تجارت با ترکمنستان.

در مقابل، منات ترکمنستان را با منات آذربایجان اشتباه نگیرید. نرخ رسمی را با نرخ واقعی معاملات یکی ندانید. منات را برای پس‌انداز نخرید؛ ارزی با نرخ دوگانه و ریسک تغییر ناگهانی است. و در معاملات بزرگ، بدون شریک محلی قابل اعتماد اقدام نکنید.

میانگین ماهانهٔ منات

جدول میانگین ماهانه، مسیر نرخ منات را بدون نوسان روزانه نشان می‌دهد. اولین رکورد آن در بایگانی ما ۱۶٬۶۲۰ تومان در ۷ بهمن ۱۴۰۲ است و از آن روز +۳۴۸٫۳۲٪ تغییر کرده است.

میانگین ماهانهٔ قیمت منات ترکمنستان
ماهمیانگینبیشترینکمترین
مهر ۱۴۰۵۷۰٬۸۶۹۷۴٬۵۱۰۶۳٬۴۸۰
شهریور ۱۴۰۵۶۰٬۵۴۷۶۴٬۶۴۰۵۴٬۶۲۰
مرداد ۱۴۰۵۵۲٬۴۱۷۵۵٬۳۵۰۵۰٬۶۶۰
تیر ۱۴۰۵۵۱٬۳۲۰۵۵٬۶۴۰۴۵٬۱۹۰
خرداد ۱۴۰۵۴۸٬۸۰۳۵۱٬۴۰۰۴۴٬۰۵۰
اردیبهشت ۱۴۰۵۴۹٬۸۶۹۵۴٬۲۶۰۴۳٬۴۳۰
فروردین ۱۴۰۵۴۴٬۴۷۰۴۵٬۸۱۰۴۱٬۸۵۰
اسفند ۱۴۰۴۴۶٬۳۶۳۴۷٬۵۸۰۴۰٬۸۲۰
بهمن ۱۴۰۴۴۴٬۹۱۳۴۷٬۳۷۵۴۰٬۴۵۰
دی ۱۴۰۴۴۰٬۶۲۵۴۲٬۴۲۰۳۸٬۰۳۰
آذر ۱۴۰۴۳۵٬۰۷۵۳۷٬۸۲۰۳۲٬۳۱۰
آبان ۱۴۰۴۳۱٬۲۹۲۳۲٬۵۹۰۳۰٬۵۳۰
مهر ۱۴۰۴۳۰٬۸۲۰۳۱٬۴۱۰۳۰٬۳۶۰

تاریخچهٔ منات؛ از استقلال تا حذف صفرها

ترکمنستان پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱ مستقل شد و دو سال بعد، در ۱۹۹۳، منات را جایگزین روبل کرد. نام منات از واژهٔ روسی «مونِتا» به معنای سکه گرفته شده و جمهوری آذربایجان هم پول خود را به همین نام می‌خواند؛ برای همین در بازار ایران گاهی این دو با هم اشتباه گرفته می‌شوند. منات نخستین در دههٔ نود و سال‌های بعد ارزش زیادی از دست داد، چون اقتصاد تازه‌استقلال‌یافته هنوز ساختار مالی کارآمدی نداشت و درآمدهای گازی هم به دلیل وابستگی به خطوط لولهٔ روسیه نوسان شدیدی داشت.

در سال ۲۰۰۹ دولت ترکمنستان منات جدید را منتشر کرد و هر پنج هزار منات قدیمی را برابر یک منات جدید قرار داد. این حذف صفرها همراه با یکسان‌سازی موقت نرخ‌ها بود و تا چند سال فاصلهٔ نرخ رسمی و غیررسمی کم ماند. اما با سقوط قیمت جهانی انرژی در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، درآمد گازی کاهش یافت، بانک مرکزی نرخ رسمی را یک بار تعدیل کرد و از آن پس دوباره شکاف میان دو بازار باز شد. تجربهٔ ترکمنستان یادآوری می‌کند که حذف صفر به تنهایی ارزش پول را حفظ نمی‌کند و آنچه اهمیت دارد، تعادل میان عرضه و تقاضای ارز است.

زندگی روزمره با نرخ دوگانه

برای شهروند عادی ترکمن، نرخ رسمی بیشتر یک عدد روی تابلوی بانک است. خرید دلار با نرخ رسمی برای افراد بسیار محدود است و بخش بزرگی از نیاز مردم، از سفر خارجی گرفته تا خرید کالای وارداتی، از کانال غیررسمی تأمین می‌شود. نتیجه این است که قیمت کالاهای وارداتی در فروشگاه‌ها با نرخ بازار تعیین می‌شود، اما حقوق و دستمزدها به منات و با سرعت کمتری افزایش پیدا می‌کنند. این وضعیت شباهت زیادی به سال‌هایی دارد که در ایران دلار دولتی و دلار آزاد هم‌زمان وجود داشت.

این دوگانگی آثار دیگری هم دارد. شرکت‌هایی که به نرخ رسمی دسترسی دارند سود رانتی به دست می‌آورند، صادرکنندگان انگیزه دارند درآمد ارزی خود را خارج از سیستم رسمی نگه دارند و گزارش‌های آماری مثل تولید ناخالص داخلی به دلاری که با نرخ رسمی تبدیل شده، تصویر واقعی اقتصاد را نشان نمی‌دهند. برای کسی که در ایران قیمت منات را دنبال می‌کند، مهم است بداند عدد رسمی را نباید مبنای تصمیم قرار داد و آنچه در صرافی‌های مشهد و شهرهای مرزی معامله می‌شود به واقعیت نزدیک‌تر است.

ترانزیت و جایگاه ترکمنستان در مسیرهای منطقه‌ای

ترکمنستان دریای آزاد ندارد و ایران برای آن کوتاه‌ترین مسیر به خلیج فارس است. راه‌آهن مشهد ـ سرخس ـ تجن که در دههٔ نود افتتاح شد، نخستین اتصال ریلی آسیای مرکزی به شبکهٔ ریلی ایران بود و بعدها کریدور ریلی شمال ـ جنوب از مسیر اینچه‌برون، قزاقستان و ترکمنستان را به بندرعباس پیوند داد. هر بار که حجم ترانزیت از این مسیرها بیشتر می‌شود، تقاضا برای منات در میان رانندگان، شرکت‌های حمل و نقل و تاجران مرزی هم بالا می‌رود.

در کنار ترانزیت کالا، موضوع سوآپ گاز هم در سال‌های اخیر مطرح بوده است؛ یعنی ترکمنستان گاز را به شمال ایران تحویل می‌دهد و ایران معادل آن را از جنوب برای مشتری ثالث صادر می‌کند. چنین قراردادهایی بیشتر با تسویهٔ کالایی یا دلاری انجام می‌شوند و مستقیماً روی بازار منات در تهران اثر نمی‌گذارند، اما نشانه‌ای از گرمی یا سردی روابط اقتصادی دو کشور هستند و می‌توانند فضای تجارت مرزی را تغییر دهند.

چه کسانی در ایران منات می‌خرند؟

بازار منات در ایران کوچک و تخصصی است. بیشتر خریداران تاجرانی هستند که کالاهایی مثل مصالح ساختمانی، مواد غذایی و محصولات پلاستیکی به ترکمنستان صادر می‌کنند، یا رانندگان کامیون که هزینه‌های مسیر را باید به پول محلی بپردازند. زائران و گردشگران ترکمن که به مشهد سفر می‌کنند هم در سوی دیگر این بازار قرار دارند و منات یا دلار خود را به تومان تبدیل می‌کنند. همین ترکیب باعث می‌شود حجم معاملات در مناسبت‌های مذهبی و فصل‌های پرتردد تجاری بیشتر شود.

به همین دلیل، نرخ منات در صرافی‌های خراسان رضوی گاهی با میانگین ملی کمی فاصله دارد. اگر قصد خرید مبلغ قابل توجهی دارید، قیمت چند صرافی معتبر را مقایسه کنید و اختلاف نرخ خرید و فروش را در نظر بگیرید. در ارزهای کم‌معامله مثل منات این اختلاف معمولاً بیشتر از دلار و یورو است و فروش دوبارهٔ منات اضافی پس از سفر ممکن است با زیان همراه باشد.

جمع‌بندی

منات ترکمنستان امروز بر پایهٔ نرخ رسمی ۷۴٬۵۱۰ تومان است. ترکمنستان از ۲۰۱۵ نرخ رسمی منات را در ۳٫۵ منات به ازای هر دلار ثابت نگه داشته، اما در بازار غیررسمی، منات با نرخی بسیار ضعیف‌تر معامله می‌شود؛ دوگانگی‌ای که برای ایرانیان آشناست. ترکمنستان کشوری با ذخایر عظیم گاز، اقتصادی بسته و پیوندهای عمیق تجاری، ترانزیتی و فرهنگی با ایران است. برای معامله با منات، تفاوت نرخ‌ها را بشناسید و برای پس‌انداز، این ارز را انتخاب نکنید. نرخ و نمودارهای این صفحه پیوسته به‌روز می‌شوند.