نرخ دلار به یوآن چین (USD/CNY) در آخرین دادهها ۶٫۶۷ است و نسبت به جلسهٔ قبل ۰٫۰۶٪ کاهش داشته است؛ یعنی هر دلار آمریکا امروز حدود ۶٫۶۷ یوآن ارزش دارد. یوآن، ارز دومین اقتصاد بزرگ جهان و بزرگترین صادرکنندهٔ کالا، برخلاف بیشتر ارزهای اصلی، بهطور کامل شناور نیست و بانک مرکزی چین هر روز نرخ مرجعی برای آن تعیین میکند. برای ایران، چین بزرگترین شریک تجاری است: بخش بزرگی از واردات کالا، ماشینآلات، قطعات و لوازم مصرفی از چین تأمین میشود و بخشی از درآمد صادراتی کشور هم به یوآن دریافت میشود. در این صفحه، نرخ روز، نمودارها و آمار USD/CNY را مرور میکنیم و سازوکار خاص تعیین نرخ یوآن و اهمیت آن برای تجارت ایران را توضیح میدهیم.
- USD/CNY: ۶٫۶۷ یوآن به ازای هر دلار (−۰٫۰۶٪)
- بازهٔ امروز: ۶٫۶۷ تا ۶٫۶۷
- میانگین ماهانه: ۶٫۶۹
- تغییر ششماهه: −۲٫۴۳٪ · تغییر سالانه: −۶٫۳۵٪
نرخ دلار به یوآن در شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵
USD/CNY امروز میان ۶٫۶۷ و ۶٫۶۷ معامله شد و آخرین نرخ آن ۶٫۶۷ بود. نرخ پایانی جلسهٔ پیشین ۶٫۶۷ ثبت شده و تغییر امروز −۰٫۰۶٪ است. نوسان روزانهٔ یوآن، به دلیل مدیریت بانک مرکزی چین، معمولاً بسیار کمتر از ارزهای کاملاً شناور است.
طی سی روز گذشته، دلار در ۳ جلسه در برابر یوآن تقویت و در ۱۲ جلسه تضعیف شد. نرخ میانگین این دوره ۶٫۶۹ و متوسط تغییر روزانه ۰٫۰۵٪ بوده است؛ رقمی که در مقایسه با جفتارزهایی مانند پوند یا ین، کوچک به نظر میرسد.
خواندن نماد USD/CNY
در این نماد، دلار ارز پایه و یوآن ارز مظنه است. عدد نرخ، مقدار یوآنی است که برای خرید یک دلار لازم است. اگر نرخ از ۷٫۰۰ به ۷٫۳۰ برسد، یوآن حدود ۴ درصد ارزش از دست داده است. نام رسمی پول چین «رنمینبی» به معنای «پول مردم» است و «یوآن» واحد شمارش آن؛ هر دو نام در بازار به کار میروند.
شناور مدیریتشده؛ سازوکار خاص یوآن
بانک مرکزی چین هر روز صبح، یک «نرخ مرجع» برای یوآن در برابر دلار اعلام میکند. نرخ معاملات داخلی در آن روز، اجازه دارد فقط در محدودهٔ مشخصی بالا یا پایینتر از این نرخ مرجع حرکت کند. این سازوکار، به بانک مرکزی امکان میدهد از نوسانهای شدید جلوگیری کند و جهت کلی ارز را هدایت کند. بازار با دقت به نرخ مرجع روزانه نگاه میکند؛ اگر این نرخ قویتر یا ضعیفتر از انتظار اعلام شود، نشانهای از نیت بانک مرکزی تلقی میشود.
یوآن داخلی و یوآن خارج از چین
یوآن در دو بازار معامله میشود: بازار داخلی چین با نماد CNY که تحت کنترلهای سرمایه و محدودهٔ نوسان است، و بازار خارج از چین، بهویژه در هنگکنگ، با نماد CNH که آزادتر معامله میشود. معمولاً این دو نرخ نزدیک به هماند، اما در دورههای فشار، فاصلهٔ آنها بیشتر میشود. فاصلهٔ بزرگ CNH از CNY، اغلب نشانهٔ انتظار بازار برای تضعیف یا تقویت یوآن است.
کنترل سرمایه در چین
چین محدودیتهایی بر خروج و ورود سرمایه اعمال میکند. شهروندان چینی سقف سالانهای برای تبدیل یوآن به ارز خارجی دارند و شرکتها برای انتقال سرمایه به خارج، به مجوز نیاز دارند. این کنترلها، به بانک مرکزی امکان میدهد نرخ ارز را با ابزارهای کمتری مدیریت کند. اما همین محدودیتها، یکی از دلایلی است که یوآن با وجود اقتصاد عظیم چین، هنوز سهم کوچکی در ذخایر ارزی جهان دارد.
تجارت ایران و چین
چین سالهاست بزرگترین شریک تجاری ایران است. بخش بزرگی از ماشینآلات صنعتی، قطعات خودرو، لوازم الکترونیکی، پوشاک و کالاهای مصرفی بازار ایران، ساخت چین است. از سوی دیگر، چین خریدار مهم نفت، پتروشیمی و مواد معدنی ایران است. بخشی از این تجارت با یوآن تسویه میشود. بنابراین، نرخ یوآن هم برای واردکنندگان و هم برای صادرکنندگان ایرانی اهمیت عملی زیادی دارد.
نرخ نظری یوآن در بازار تهران
برای محاسبهٔ نرخ نظری یوآن، نرخ دلار آزاد را بر USD/CNY تقسیم کنید. حاصل، قیمت یک یوآن به تومان است. این عدد را میتوانید با نرخ اعلامشدهٔ یوآن چین در بازار مقایسه کنید. یوآن در بازار ایران بیشتر بهصورت حوالهای معامله میشود تا اسکناس، و نرخ حواله ممکن است با نرخ نظری تفاوت داشته باشد.
برای تبدیل مستقیم مبالغ، ماشین حساب تبدیل یوآن به تومان را ببینید.
نمودار یکماههٔ USD/CNY
نرخ دلار به یوآن در سی روز گذشته −۰٫۶۱٪ تغییر داشته است.
روند سالانهٔ یوآن
دوازده ماه پیش، هر دلار حدود ۷٫۱۲ یوآن ارزش داشت و امروز ۶٫۶۷ یوآن؛ یعنی دلار در این دوره −۶٫۳۵٪ در برابر یوآن تغییر کرده است. اوج سالانه ۷٫۱۳ در ۱۳ آبان ۱۴۰۴ و کف آن ۶٫۶۷ در ۱ آبان ۱۴۰۵ بود. نرخ فعلی −۶٫۴۵٪ با اوج فاصله دارد.
روند یوآن، حتی در بازههای طولانی، معمولاً تدریجی است؛ تغییرات ناگهانی بزرگ نادرند و اغلب با تصمیمهای سیاستی همزماناند.
جدول تغییرات USD/CNY
تغییر هفتگی −۰٫۲۴٪ و سهماهه −۱٫۵۱٪ است:
| بازه | تاریخ مبدأ | قیمت در آن روز () | تغییر تا امروز |
|---|---|---|---|
| ۱ هفته | ۲۴ مهر ۱۴۰۵ | ۶٫۶۹ | −۰٫۲۴٪ |
| ۱ ماه | ۱ مهر ۱۴۰۵ | ۶٫۷۱ | −۰٫۶۱٪ |
| ۳ ماه | ۲ مرداد ۱۴۰۵ | ۶٫۷۷ | −۱٫۵۱٪ |
| ۶ ماه | ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۶٫۸۴ | −۲٫۴۳٪ |
| ۱ سال | ۱ آبان ۱۴۰۴ | ۷٫۱۲ | −۶٫۳۵٪ |
ارقام مثبت یعنی یوآن ضعیفتر شده و ارقام منفی نشانهٔ تقویت یوآن است.
مقایسه با نرخهای جهانی
جدول زیر، USD/CNY را با یورو به دلار، پوند به دلار، دلار به ین، اونس طلا و نفت برنت مقایسه میکند:
| دارایی | ۱ ماه | ۳ ماه | ۱ سال |
|---|---|---|---|
| یورو به دلار | −۱٫۶۰٪ | −۱٫۴۶٪ | −۳٫۶۴٪ |
| پوند به دلار | +۱٫۰۰٪ | +۰٫۴۶٪ | +۰٫۳۵٪ |
| دلار به ین | −۰٫۹۵٪ | −۴٫۳۰٪ | +۲٫۷۵٪ |
| اونس طلا | −۶٫۷۷٪ | −۱٫۴۷٪ | −۳٫۲۰٪ |
| نفت برنت | +۱۲٫۷۶٪ | +۲۱٫۶۵٪ | +۷۷٫۴۹٪ |
تغییرات کوچکتر یوآن در مقایسه با ارزهای دیگر، بازتاب مدیریت فعال بانک مرکزی چین است.
آمار ماهانهٔ USD/CNY
میانگین، سقف و کف ماهانه در جدول زیر آمده است:
| ماه | میانگین | بیشترین | کمترین |
|---|---|---|---|
| آبان ۱۴۰۵ | ۶٫۶۷ | ۶٫۶۷ | ۶٫۶۷ |
| مهر ۱۴۰۵ | ۶٫۶۹ | ۶٫۷۱ | ۶٫۶۷ |
| شهریور ۱۴۰۵ | ۶٫۷۱ | ۶٫۷۳ | ۶٫۷۰ |
| مرداد ۱۴۰۵ | ۶٫۷۵ | ۶٫۷۷ | ۶٫۷۲ |
| تیر ۱۴۰۵ | ۶٫۷۹ | ۶٫۸۱ | ۶٫۷۷ |
| خرداد ۱۴۰۵ | ۶٫۷۷ | ۶٫۷۹ | ۶٫۷۶ |
| اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۶٫۸۱ | ۶٫۸۴ | ۶٫۷۹ |
| فروردین ۱۴۰۵ | ۶٫۸۶ | ۶٫۹۱ | ۶٫۸۲ |
| اسفند ۱۴۰۴ | ۶٫۸۹ | ۶٫۹۱ | ۶٫۸۴ |
| بهمن ۱۴۰۴ | ۶٫۹۳ | ۶٫۹۷ | ۶٫۹۰ |
| دی ۱۴۰۴ | ۶٫۹۹ | ۷٫۰۴ | ۶٫۹۶ |
| آذر ۱۴۰۴ | ۷٫۰۶ | ۷٫۱۰ | ۷٫۰۴ |
| آبان ۱۴۰۴ | ۷٫۱۱ | ۷٫۱۳ | ۷٫۱۰ |
| مهر ۱۴۰۴ | ۷٫۱۲ | ۷٫۱۳ | ۷٫۱۲ |
این جفتارز از ۲۰ شهریور ۱۴۰۲ با نرخ ۷٫۲۹ در آرشیو ما ثبت شده و تغییر کل از آن زمان −۸٫۴۹٪ است.
افتهای USD/CNY
نمودار زیر عمق افت این نرخ از سقفهای پیشین را نشان میدهد؛ افت به معنای تقویت یوآن است.
در یک سال گذشته، بیشترین تغییر مثبت روزانه +۰٫۴۰٪ (۲۲ اسفند ۱۴۰۴) و بیشترین تغییر منفی −۰٫۴۴٪ (۱۹ اسفند ۱۴۰۴) بوده است.
عوامل مؤثر بر USD/CNY
سیاست بانک مرکزی چین و نرخ مرجع روزانه، اختلاف نرخ بهرهٔ چین و آمریکا، رشد اقتصادی چین، مازاد تجاری و تنشهای تجاری و سیاسی با آمریکا، اصلیترین عوامل این نرخاند.
تنشهای تجاری آمریکا و چین
جنگ تجاری و تعرفههای متقابل آمریکا و چین، در سالهای اخیر یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر یوآن بوده است. وقتی آمریکا تعرفههای جدیدی بر کالاهای چینی اعمال میکند، بازار انتظار دارد چین برای جبران بخشی از اثر تعرفه، اجازهٔ تضعیف یوآن را بدهد. در مقابل، دورههای کاهش تنش و توافقهای تجاری، معمولاً با تقویت یوآن همراه بودهاند.
نرخ بهرهٔ چین و آمریکا
بانک مرکزی چین در سالهای اخیر، برای حمایت از اقتصادی که با کندی رشد و مشکلات بخش مسکن روبهرو بوده، نرخ بهره را کاهش داده است. در همین دوره، نرخ بهرهٔ آمریکا بالا بود. این اختلاف، داراییهای دلاری را جذابتر کرد و فشار تضعیفی بر یوآن ایجاد کرد. هر تغییری در این اختلاف، میتواند جهت یوآن را تغییر دهد.
بخش مسکن چین و اقتصاد
بخش مسکن و ساختمان، سهم بزرگی از اقتصاد چین دارد. مشکلات مالی شرکتهای بزرگ ساختمانی و کاهش قیمت مسکن، در سالهای اخیر اعتماد مصرفکنندگان و سرمایهگذاران را تضعیف کرده است. این وضعیت، چشمانداز رشد چین را تحت فشار قرار داده و دولت را به اقدامات حمایتی متعدد واداشته است. اخبار این بخش، بر انتظارات دربارهٔ یوآن اثر میگذارد.
بینالمللی شدن یوآن
چین سالهاست برای افزایش نقش یوآن در تجارت و مالیهٔ بینالمللی تلاش میکند. یوآن به سبد ارزهای ذخیرهٔ صندوق بینالمللی پول اضافه شده و چین با کشورهای مختلف، توافقهای تبادل ارز امضا کرده است. استفاده از یوآن در تسویهٔ تجارت انرژی و کالا با برخی کشورها هم افزایش یافته است. با این حال، سهم یوآن در پرداختها و ذخایر جهانی، هنوز بسیار کمتر از دلار و یوروست.
یوآن در تسویهٔ تجارت ایران
به دلیل محدودیتهای دسترسی به دلار، بخشی از تجارت ایران و چین با یوآن یا از طریق سازوکارهای تهاتری تسویه میشود. واردکنندگانی که کالا از چین میخرند، ممکن است ناچار به تهیهٔ حوالهٔ یوآنی باشند. صادرکنندگانی که درآمد یوآنی دارند، باید آن را به ریال تبدیل کنند یا برای خرید کالا از چین استفاده کنند. در هر دو حالت، نرخ یوآن به تومان، هزینه یا درآمد واقعی را تعیین میکند.
فاصلهٔ نرخ حوالهٔ یوآن و نرخ نظری
در بازار ایران، نرخ حوالهٔ یوآن گاهی با نرخ نظری حاصل از دلار آزاد و USD/CNY فاصله دارد. دلیل آن، محدودیت در انتقال وجوه، هزینههای واسطهها و زمانبر بودن نقلوانتقال است. واردکنندگان باید این فاصله را در محاسبهٔ هزینهٔ تمامشدهٔ کالا لحاظ کنند. مقایسهٔ نرخ پیشنهادی چند صرافی، و توجه به زمان واریز در مقصد، از ابزارهای کاهش این هزینه است.
ساعات معاملاتی یوآن
بازار داخلی یوآن، در ساعات کاری چین فعال است که به وقت تهران از صبح زود تا اوایل عصر است. نرخ مرجع روزانه، حدود ساعت پنج و نیم صبح به وقت تهران اعلام میشود. یوآن خارج از چین (CNH) در هنگکنگ و دیگر مراکز مالی، تقریباً بهطور شبانهروزی معامله میشود. دادههای اقتصادی چین، مانند تولید صنعتی، خردهفروشی و تجارت، معمولاً صبح زود به وقت تهران منتشر میشوند.
یوآن و دلار استرالیا
به دلیل وابستگی شدید استرالیا به صادرات کالا به چین، حرکات یوآن و دلار استرالیا در برخی دورهها همجهتاند. وقتی اقتصاد چین قوی است، هم یوآن و هم دلار استرالیا معمولاً تقویت میشوند. این ارتباط، دلار استرالیا را به یکی از ابزارهای غیرمستقیم برای دنبال کردن چشمانداز اقتصاد چین تبدیل کرده است.
هشدار دربارهٔ حوالههای یوآنی
به دلیل پیچیدگیهای انتقال پول میان ایران و چین، حوالههای یوآنی معمولاً از طریق واسطهها انجام میشود. پیش از سپردن پول به هر واسطه، از اعتبار و سابقهٔ او اطمینان پیدا کنید، رسید رسمی دریافت کنید و زمان واریز را مکتوب کنید. موارد کلاهبرداری در این حوزه گزارش شده است. این صفحه صرفاً اطلاعرسانی میکند و توصیهٔ مالی ارائه نمیکند.
تاریخچهٔ نظام ارزی چین
یوآن برای سالها به دلار گره خورده بود و نرخ ثابتی داشت. در اواسط دههٔ نخست قرن جدید، چین این پیوند را کنار گذاشت و به نظام شناور مدیریتشده با ارجاع به سبدی از ارزها روی آورد. در سالهای بعد، یوآن بهتدریج در برابر دلار تقویت شد. سپس در یک روز، بانک مرکزی چین با تغییر سازوکار نرخ مرجع، یوآن را بهطور ناگهانی تضعیف کرد و بازارهای جهانی را غافلگیر کرد. این رویداد نشان داد که حتی تغییرات کوچک در سیاست ارزی چین، میتواند اثر گستردهای بر بازارهای جهانی داشته باشد.
مازاد تجاری عظیم چین
چین سالهاست یکی از بزرگترین مازادهای تجاری جهان را دارد؛ یعنی صادراتش بسیار بیشتر از وارداتش است. این مازاد، بهطور طبیعی فشار تقویتی بر یوآن ایجاد میکند؛ چون صادرکنندگان چینی درآمد ارزی خود را به یوآن تبدیل میکنند. اما بخشی از این درآمد در خارج نگه داشته میشود یا صرف سرمایهگذاری خارجی میشود. بانک مرکزی چین هم در گذشته، با خرید ارز خارجی، از تقویت سریع یوآن جلوگیری کرد و ذخایر ارزی عظیمی جمع کرد.
ذخایر ارزی چین
چین بزرگترین ذخایر ارزی جهان را در اختیار دارد که بخش قابل توجهی از آن به اوراق خزانهٔ آمریکا سرمایهگذاری شده است. این ذخایر، ابزار قدرتمندی برای دفاع از یوآن در دورههای فشار است. در دورهای که سرمایه با سرعت از چین خارج میشد، بانک مرکزی بخشی از این ذخایر را برای جلوگیری از سقوط یوآن به کار برد. بازار، این ذخایر را بهعنوان تضمینی برای ثبات نسبی یوآن در نظر میگیرد.
یوآن دیجیتال
چین یکی از پیشگامان پول دیجیتال بانک مرکزی است و نسخهٔ دیجیتال یوآن را در شهرهای مختلف آزمایش کرده است. این پول دیجیتال، توسط بانک مرکزی صادر میشود و از طریق کیف پولهای موبایلی قابل استفاده است. برخی تحلیلگران معتقدند یوآن دیجیتال در آینده میتواند نقش یوآن در پرداختهای بینالمللی را افزایش دهد و وابستگی به سامانههای پرداخت تحت کنترل غرب را کاهش دهد.
طلا و یوآن
بانک مرکزی چین در سالهای اخیر، یکی از بزرگترین خریداران طلا در جهان بوده و ذخایر طلای خود را بهطور منظم افزایش داده است. مردم چین هم علاقهٔ سنتی به طلا دارند و در دورههای نااطمینانی اقتصادی، تقاضای آنها برای طلا افزایش مییابد. این تقاضای عظیم، یکی از عوامل حمایتی قیمت جهانی اونس طلا بوده است. تضعیف یوآن هم، گاهی تقاضای داخلی برای طلا را در چین تقویت میکند.
واردات از چین و زمانبندی خرید ارز
واردکنندگانی که از چین کالا میخرند، معمولاً بخشی از مبلغ را پیشپرداخت و بقیه را هنگام حمل پرداخت میکنند. در این فاصله، تغییر نرخ یوآن به تومان میتواند هزینهٔ واقعی را تغییر دهد. اگرچه نوسان USD/CNY کم است، اما تغییر نرخ دلار در تهران معمولاً عامل اصلی است. برای کاهش ریسک، برخی واردکنندگان ارز موردنیاز را زودتر تهیه میکنند یا قراردادها را به دلار تنظیم میکنند.
صادرات چین و رقابتپذیری
یوآن ضعیفتر، کالاهای چینی را برای خریداران خارجی ارزانتر میکند و رقابتپذیری صادرات چین را افزایش میدهد. به همین دلیل، برخی شرکای تجاری چین، بهویژه آمریکا، در گذشته این کشور را به نگه داشتن عمدی یوآن در سطح پایین متهم کردهاند. چین این اتهام را رد کرده و بر نقش عوامل بازار تأکید کرده است. در هر صورت، سطح یوآن یکی از موضوعات حساس در روابط تجاری چین با غرب است و اظهارنظرهای سیاسی دربارهٔ آن، میتواند بر بازار اثر بگذارد.
مصرف داخلی و آیندهٔ اقتصاد چین
دولت چین سالهاست تلاش میکند الگوی رشد اقتصادی را از صادرات و سرمایهگذاری، به سمت مصرف داخلی تغییر دهد. موفقیت در این مسیر، میتواند وابستگی چین به صادرات و حساسیت یوآن به تنشهای تجاری را کاهش دهد. آمار خردهفروشی و اعتماد مصرفکننده در چین، شاخصهایی برای سنجش پیشرفت در این مسیرند. رشد قویتر مصرف داخلی، معمولاً نشانهٔ مثبتی برای یوآن تلقی میشود.
منابع رسمی برای پیگیری یوآن
بانک مرکزی چین، نرخ مرجع روزانه و تصمیمهای سیاست پولی را در وبسایت رسمی خود منتشر میکند. ادارهٔ ملی آمار چین، دادههای رشد اقتصادی، تولید صنعتی و تورم را اعلام میکند. ادارهٔ دولتی ارز هم، آمار ذخایر ارزی و جریان سرمایه را منتشر میکند. استفاده از این منابع، تصویر دقیقتری از عوامل مؤثر بر یوآن ارائه میدهد.
اشتباهات رایج در استفاده از USD/CNY
یکی از اشتباهات رایج، انتظار نوسانهای بزرگ روزانه در یوآن مانند ارزهای شناور است. اشتباه دیگر، یکی دانستن نرخ داخلی و نرخ خارج از چین در دورههای فشار. استفاده از ضرب به جای تقسیم در محاسبهٔ نرخ یوآن تهران، و نادیده گرفتن فاصلهٔ نرخ حواله با نرخ نظری در محاسبهٔ هزینهٔ واردات، هم از خطاهای پرهزینه است.
بایدها و نبایدهای USD/CNY
این خلاصه را پیش از تصمیم ارزی و تجاری مرور کنید.
بهطور خلاصه: نرخ نظری یوآن را با تقسیم دلار آزاد بر USD/CNY محاسبه کنید، نرخ مرجع روزانهٔ بانک مرکزی چین را دنبال کنید و اعتبار واسطههای حواله را بسنجید. CNY و CNH را یکی ندانید و فاصلهٔ نرخ حواله با نرخ نظری را در محاسبات تجاری نادیده نگیرید.
جمعبندی دربارهٔ نرخ دلار به یوآن چین
USD/CNY نشان میدهد هر دلار چند یوآن چین ارزش دارد و افزایش آن به معنای تضعیف یوآن است. یوآن، ارزی با شناوری مدیریتشده است که بانک مرکزی چین هر روز نرخ مرجع آن را تعیین میکند. اختلاف نرخ بهره، رشد اقتصادی چین و تنشهای تجاری با آمریکا، اصلیترین محرکهای آناند. برای ایران، بهعنوان شریک تجاری بزرگ چین، این نرخ ابزاری کلیدی برای واردات و صادرات است. نرخ روز و آمار یوآن را در همین صفحه دنبال کنید و پیش از هر خرید ارز برای واردات، آن را با نرخ حوالهٔ پیشنهادی صرافیها و نرخ نظری حاصل از دلار آزاد مقایسه کنید تا هزینهٔ واقعی کالا را دقیقتر برآورد کنید.