نرخ دلار به ین ژاپن (USD/JPY) در آخرین دادهها ۱۵۶٫۸۱ است و نسبت به جلسهٔ قبل ۰٫۰۱٪ کاهش داشته است؛ یعنی با هر دلار آمریکا امروز حدود ۱۵۶٫۸۱ ین میتوان خرید. برخلاف یورو و پوند که در جفتارزشان «ارز پایه» هستند، در این نماد دلار پایه است؛ پس بالا رفتن عدد به معنای قویتر شدن دلار و ضعیفتر شدن ین است. ین ژاپن، سومین ارز پرمعامله جهان و یکی از شناختهشدهترین «ارزهای پناهگاه امن» است. سیاست پولی خاص بانک مرکزی ژاپن، که سالها نرخ بهره را نزدیک صفر یا حتی منفی نگه داشت، این جفتارز را به یکی از جذابترین و در عین حال پیچیدهترین نرخهای بازار ارز تبدیل کرده است. در این صفحه، نرخ روز، نمودارها و آمار USD/JPY را مرور میکنیم و منطق حرکت آن را توضیح میدهیم.
- نرخ USD/JPY: ۱۵۶٫۸۱ ین به ازای هر دلار (−۰٫۰۱٪)
- دامنهٔ امروز: ۱۵۶٫۸۱ تا ۱۵۶٫۸۵
- متوسط سی روز اخیر: ۱۵۷٫۸۳
- تغییر ششماهه: −۱٫۵۹٪ · تغییر سالانه: +۲٫۶۲٪
نرخ روز دلار به ین ژاپن؛ شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵
جفتارز USD/JPY امروز در فاصلهٔ ۱۵۶٫۸۱ تا ۱۵۶٫۸۵ معامله شد و آخرین نرخ آن ۱۵۶٫۸۱ ین بود. نرخ بستهشدن جلسهٔ پیشین ۱۵۶٫۸۷ ثبت شده و تغییر امروز −۰٫۰۱٪ است. چون دلار در این نماد ارز پایه است، تغییر مثبت یعنی ین ارزانتر شده است.
در سی روز اخیر، دلار در ۱۳ جلسه در برابر ین تقویت و در ۱۲ جلسه تضعیف شده است. متوسط نرخ این دوره ۱۵۷٫۸۳ ین و میانگین دامنهٔ حرکت روزانه ۰٫۱۴٪ بوده است.
خواندن درست نماد USD/JPY
در USD/JPY، دلار ارز پایه و ین ارز مظنه است. عدد نرخ، تعداد ینی است که برای خرید یک دلار لازم است. اگر نرخ از ۱۴۰ به ۱۵۰ برسد، دلار حدود ۷ درصد گرانتر شده و ین به همین نسبت ارزش از دست داده است. این جهت، برعکس EUR/USD و GBP/USD است و خطای رایج تازهکارها، تفسیر معکوس همین نکته است.
در این جفتارز، نرخ معمولاً با دو یا سه رقم اعشار اعلام میشود و یک «پیپ» برابر یک صدم ین است؛ برخلاف جفتارزهای دیگر که پیپ در آنها یک دههزارم است.
بانک مرکزی ژاپن؛ سیاستی متفاوت از همه
بانک مرکزی ژاپن، برای مقابله با دههها رشد اقتصادی ضعیف و کاهش قیمتها، سیاست پولی بسیار انبساطی را بهمدت طولانی دنبال کرد. نرخ بهره نزدیک صفر و حتی منفی، خرید گستردهٔ اوراق قرضه و کنترل بازده اوراق بلندمدت، از ابزارهای این بانک بودهاند. در همین دوره، فدرال رزرو آمریکا در چند مرحله نرخ بهره را بهطور چشمگیر افزایش داد. نتیجه، اختلاف بزرگ نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن و تضعیف تاریخی ین بود.
هر نشانهای از تغییر در این سیاست، مثلاً افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن یا کاهش آن توسط فدرال رزرو، میتواند حرکات تند در USD/JPY ایجاد کند.
معاملات «کری ترید» و نقش ین
وقتی نرخ بهرهٔ ژاپن بسیار پایین است، سرمایهگذاران بزرگ ین قرض میگیرند، آن را به ارزهایی با نرخ بهرهٔ بالاتر تبدیل میکنند و از اختلاف نرخ سود میبرند. این راهبرد «کری ترید» نام دارد و فروش مداوم ین را در پی دارد که به تضعیف آن کمک میکند. اما اگر فضای بازار ناگهان پرریسک شود، این موقعیتها بهسرعت بسته میشوند؛ سرمایهگذاران ین میخرند تا وام خود را بازپرداخت کنند و همین موضوع، جهشهای ناگهانی ین را رقم میزند.
ین؛ پناهگاه امن در بحرانها
با وجود نرخ بهرهٔ پایین، ین در زمان بحرانهای جهانی معمولاً تقویت میشود. دلیل آن، جایگاه ژاپن بهعنوان بزرگترین طلبکار خالص خارجی جهان است؛ سرمایهگذاران ژاپنی داراییهای عظیمی در خارج دارند و در دورههای نااطمینانی، بخشی از آن را به کشور بازمیگردانند. بسته شدن موقعیتهای کری ترید هم به این تقویت کمک میکند. بنابراین، کاهش ناگهانی USD/JPY اغلب نشانهٔ افزایش ریسکگریزی در بازارهای جهانی است.
مداخلهٔ دولت ژاپن در بازار ارز
وزارت دارایی ژاپن، در مواقعی که ین با سرعت زیاد تضعیف شده، با فروش دلار و خرید ین در بازار مداخله کرده است. این مداخلات معمولاً پس از هشدارهای لفظی مقامات انجام میشوند و میتوانند در چند ساعت، نرخ را چند ین جابهجا کنند. سطوحی که در گذشته مداخله در آنها رخ داده، در ذهن بازار بهعنوان مناطق حساس ثبت شدهاند و نزدیک شدن به آنها با احتیاط معاملهگران همراه است.
بازده اوراق آمریکا و USD/JPY
یکی از قویترین رابطهها در بازار ارز، همحرکتی USD/JPY با بازده اوراق خزانهٔ آمریکا، بهویژه اوراق دهساله است. وقتی بازده این اوراق بالا میرود، جذابیت داراییهای دلاری نسبت به ژاپنی افزایش مییابد و USD/JPY معمولاً بالا میرود. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران پیش از تحلیل این جفتارز، نگاهی به روند بازده اوراق آمریکا میاندازند.
انرژی و تراز تجاری ژاپن
ژاپن تقریباً تمام نفت و گاز مصرفی خود را وارد میکند. افزایش قیمت انرژی، هزینهٔ واردات ژاپن را بالا میبرد، تراز تجاری را تضعیف میکند و تقاضا برای دلار را برای پرداخت هزینهٔ واردات افزایش میدهد. بنابراین، جهش قیمت نفت برنت معمولاً به ضرر ین تمام میشود.
ین در بازار تهران
در بازار تهران، ین معمولاً در واحدهای صدتایی قیمتگذاری میشود. برای محاسبهٔ نرخ نظری ین، نرخ دلار آزاد را بر USD/JPY تقسیم کنید؛ حاصل، قیمت یک ین به تومان است و با ضرب در صد، قیمت صد ین به دست میآید. این عدد را میتوانید با نرخ اعلامشدهٔ ین ژاپن مقایسه کنید.
توجه کنید که در اینجا عمل تقسیم است، نه ضرب؛ چون ین ارز مظنه است. برای تبدیل مستقیم، ماشین حساب تبدیل ین به تومان را ببینید.
نمودار یکماههٔ USD/JPY
این جفتارز در سی روز گذشته −۱٫۳۳٪ تغییر کرده است.
روند یکسالهٔ دلار به ین
دوازده ماه پیش، هر دلار حدود ۱۵۲٫۸۱ ین ارزش داشت و امروز ۱۵۶٫۸۱ ین؛ یعنی دلار در این دوره +۲٫۶۲٪ در برابر ین تغییر کرده است. بالاترین نرخ سال ۱۶۳٫۸۵ در ۱ مرداد ۱۴۰۵ و پایینترین ۱۵۱٫۷۳ در ۶ آبان ۱۴۰۴ ثبت شده و نرخ فعلی −۴٫۳۰٪ با اوج فاصله دارد.
روندهای بلند USD/JPY، معمولاً با تغییر انتظارات دربارهٔ سیاست پولی ژاپن و آمریکا آغاز میشوند و ممکن است ماهها ادامه یابند.
جدول تغییرات USD/JPY
تغییر یکهفتهای −۰٫۷۳٪ و سهماهه −۴٫۳۰٪ است:
| بازه | تاریخ مبدأ | قیمت در آن روز () | تغییر تا امروز |
|---|---|---|---|
| ۱ هفته | ۲۵ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷٫۹۶ | −۰٫۷۳٪ |
| ۱ ماه | ۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸٫۹۲ | −۱٫۳۳٪ |
| ۳ ماه | ۳ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۶۳٫۸۵ | −۴٫۳۰٪ |
| ۶ ماه | ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۱۵۹٫۳۵ | −۱٫۵۹٪ |
| ۱ سال | ۲ آبان ۱۴۰۴ | ۱۵۲٫۸۱ | +۲٫۶۲٪ |
در این جدول، عدد مثبت یعنی دلار قویتر و ین ضعیفتر شده؛ عدد منفی نشانهٔ تقویت ین است.
مقایسه با دیگر نرخهای جهانی
جدول زیر، USD/JPY را با یورو به دلار، پوند به دلار، اونس طلا و نفت برنت مقایسه میکند:
| دارایی | ۱ ماه | ۳ ماه | ۱ سال |
|---|---|---|---|
| یورو به دلار | −۱٫۴۹٪ | −۱٫۴۶٪ | −۳٫۶۶٪ |
| پوند به دلار | +۱٫۲۳٪ | +۰٫۴۰٪ | +۰٫۵۳٪ |
| دلار به ین | −۱٫۳۳٪ | −۴٫۳۰٪ | +۲٫۶۲٪ |
| اونس طلا | −۶٫۳۷٪ | −۱٫۴۵٪ | −۲٫۸۷٪ |
| نفت برنت | +۸٫۸۲٪ | +۲۰٫۸۰٪ | +۷۷٫۵۷٪ |
اگر USD/JPY بالا رفته اما یورو و پوند هم در برابر دلار تقویت شدهاند، احتمالاً ضعف ین ناشی از عوامل داخلی ژاپن بوده، نه قدرت کلی دلار.
آمار ماهانهٔ USD/JPY
جدول زیر میانگین، سقف و کف ماهانه را نمایش میدهد:
| ماه | میانگین | بیشترین | کمترین |
|---|---|---|---|
| آبان ۱۴۰۵ | ۱۵۶٫۸۴ | ۱۵۶٫۸۷ | ۱۵۶٫۸۱ |
| مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷٫۹۷ | ۱۵۸٫۹۲ | ۱۵۶٫۸۴ |
| شهریور ۱۴۰۵ | ۱۵۶٫۸۴ | ۱۶۰٫۲۲ | ۱۵۳٫۵۰ |
| مرداد ۱۴۰۵ | ۱۵۹٫۶۸ | ۱۶۳٫۸۵ | ۱۵۷٫۰۸ |
| تیر ۱۴۰۵ | ۱۶۲٫۱۰ | ۱۶۳٫۱۸ | ۱۶۱٫۱۰ |
| خرداد ۱۴۰۵ | ۱۶۰٫۰۱ | ۱۶۱٫۳۸ | ۱۵۸٫۷۸ |
| اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۱۵۸٫۲۹ | ۱۶۰٫۲۰ | ۱۵۶٫۶۷ |
| فروردین ۱۴۰۵ | ۱۵۹٫۲۵ | ۱۶۰٫۳۲ | ۱۵۸٫۳۹ |
| اسفند ۱۴۰۴ | ۱۵۷٫۴۹ | ۱۵۹٫۸۱ | ۱۵۴٫۳۵ |
| بهمن ۱۴۰۴ | ۱۵۴٫۹۹ | ۱۵۸٫۵۰ | ۱۵۲٫۵۰ |
| دی ۱۴۰۴ | ۱۵۷٫۲۲ | ۱۵۹٫۲۰ | ۱۵۵٫۹۶ |
| آذر ۱۴۰۴ | ۱۵۶٫۰۰ | ۱۵۷٫۷۳ | ۱۵۴٫۷۷ |
| آبان ۱۴۰۴ | ۱۵۴٫۱۳ | ۱۵۷٫۳۸ | ۱۵۱٫۷۳ |
| مهر ۱۴۰۴ | ۱۵۱٫۲۴ | ۱۵۱٫۹۸ | ۱۵۰٫۵۸ |
این جفتارز از ۱ تیر ۱۴۰۳ با نرخ ۱۵۹٫۸۲ در آرشیو ما ثبت شده و تغییر کل از آن زمان −۱٫۸۹٪ است.
افتهای دلار در برابر ین
نمودار زیر عمق عقبنشینی USD/JPY از سقفهای قبلی را نشان میدهد؛ افت در این نمودار به معنای تقویت ین است.
طی یک سال گذشته، بزرگترین رشد روزانهٔ این نرخ +۱٫۳۷٪ (۲۸ آذر ۱۴۰۴) و بزرگترین افت آن −۲٫۳۷٪ (۸ مرداد ۱۴۰۵) بوده است. افتهای تند، معمولاً با مداخلهٔ دولت ژاپن یا بسته شدن ناگهانی موقعیتهای کری ترید همزماناند.
عوامل اصلی USD/JPY
اختلاف نرخ بهرهٔ آمریکا و ژاپن، بازده اوراق خزانهٔ آمریکا، فضای ریسکپذیری جهانی، قیمت انرژی و احتمال مداخلهٔ دولت ژاپن، پنج عامل کلیدی این نرخاند.
ین و واردات خودرو و لوازم ژاپنی
بخشی از خودروها، قطعات یدکی، ابزارآلات و لوازم الکترونیکی که به ایران وارد میشوند، ساخت ژاپن یا شرکتهای ژاپنیاند. وقتی ین در برابر دلار ضعیف میشود، قیمت دلاری این کالاها در مبدأ کاهش مییابد و واردکنندگان میتوانند با هزینهٔ کمتری خرید کنند. البته قیمت نهایی در بازار ایران، بیشتر تابع نرخ دلار در تهران، تعرفهها و هزینههای حمل است؛ اما تضعیف ین، فشار کاهشی بر قیمت پایه ایجاد میکند.
سفر به ژاپن و هزینهٔ آن
ژاپن در سالهای اخیر به مقصدی محبوب برای گردشگران تبدیل شده و تضعیف ین، سفر به این کشور را برای دارندگان دلار ارزانتر کرده است. اگر قصد سفر دارید، USD/JPY به شما میگوید با هر دلار چند ین دریافت میکنید. در ژاپن، پول نقد هنوز نقش مهمی دارد، هرچند پرداخت با کارت هم گسترش یافته است. تبدیل دلار به ین در بانکها یا دستگاههای خودپرداز مقصد، معمولاً نرخ بهتری از صرافیهای فرودگاه دارد.
ساعات پرنوسان USD/JPY
این جفتارز در جلسهٔ آسیایی، به دلیل فعالیت بازار توکیو، حرکات معناداری دارد؛ برخلاف جفتارزهای اروپایی که در این ساعات آراماند. دادههای اقتصادی ژاپن معمولاً صبح زود به وقت توکیو منتشر میشوند که به وقت تهران نیمهشب یا بامداد است. همپوشانی لندن و نیویورک هم، به دلیل انتشار دادههای آمریکا، از پرنوسانترین بازههاست.
تاریخچهٔ ین؛ از نرخ ثابت تا شناور
پس از جنگ جهانی دوم، ین با نرخ ثابت سیصد و شصت ین به ازای هر دلار به دلار گره خورده بود. با پایان نظام نرخ ثابت، ین شناور شد و در دهههای بعد، با رشد اقتصاد ژاپن، بهشدت تقویت شد. توافق پلازا در دههٔ هشتاد میلادی، که در آن کشورهای بزرگ برای تضعیف دلار هماهنگ عمل کردند، یکی از نقاط عطف این مسیر بود. در دهههای اخیر، ین دورههای تقویت شدید و تضعیف تاریخی را تجربه کرده است.
ین و طلا
هم ین و هم طلا، در زمان بحران بهعنوان پناهگاه امن شناخته میشوند. در برخی دورههای ریسکگریزی، همزمان با تقویت ین (کاهش USD/JPY)، قیمت اونس طلا هم بالا میرود. اما در دورههایی که اختلاف نرخ بهره عامل غالب است، این رابطه ضعیف میشود. توجه به هر دو، تصویر بهتری از فضای کلی بازار به دست میدهد.
هشدار دربارهٔ معاملات ین
USD/JPY به دلیل حرکات تند ناشی از مداخله و بسته شدن کری ترید، میتواند در مدت کوتاهی چند درصد جابهجا شود. معاملات اهرمی در چنین شرایطی، ریسک زیان سنگین و حتی از دست رفتن کل سپرده را دارد. بسیاری از پلتفرمهایی که به کاربران ایرانی دسترسی میدهند، فاقد نظارت نهادهای معتبرند. این صفحه جنبهٔ آموزشی دارد و هیچ توصیهای برای معامله ارائه نمیکند.
اقتصاد ژاپن؛ جمعیت سالمند و رشد کند
ژاپن یکی از سالمندترین جمعیتهای جهان را دارد و این ویژگی، بر رشد اقتصادی، مصرف و تورم آن اثر عمیقی گذاشته است. کاهش نیروی کار و تقاضای داخلی ضعیف، سالها فشار کاهشی بر قیمتها ایجاد کرد و بانک مرکزی را به سیاستهای انبساطی کشاند. هر نشانهای از تورم پایدار و رشد دستمزدها در ژاپن، میتواند انتظار تغییر سیاست پولی و تقویت ین را ایجاد کند. به همین دلیل، آمار دستمزد و مذاکرات سالانهٔ دستمزد میان اتحادیهها و شرکتها در ژاپن، برای بازار ارز اهمیت پیدا کرده است.
بدهی دولتی ژاپن و محدودیتهای سیاستی
بدهی دولت ژاپن نسبت به اندازهٔ اقتصاد آن، از بالاترینها در جهان است. بخش بزرگی از این بدهی در اختیار سرمایهگذاران داخلی و خود بانک مرکزی است. این وضعیت، افزایش سریع نرخ بهره را برای بانک مرکزی دشوار میکند؛ چون هزینهٔ بهرهٔ بدهی دولت را بهشدت بالا میبرد. بازار این محدودیت را میداند و به همین دلیل، انتظار دارد هرگونه سختگیری پولی در ژاپن، تدریجی و محتاطانه باشد.
نرخ متقاطع یورو به ین و پوند به ین
نرخ ین در برابر یورو و پوند، از طریق دلار محاسبه میشود. برای مثال، نرخ یورو به ین برابر است با EUR/USD ضرب در USD/JPY. این نرخهای متقاطع، بهویژه پوند به ین، به دلیل نوسان بالا شهرت دارند. اگر بین ین و یکی از ارزهای اروپایی تصمیم میگیرید، میتوانید با همین ضرب ساده و دادههای یورو به دلار، نسبت ارزش آنها را به دست آورید.
تبدیل ین در سفر؛ نکات عملی
اگر به ژاپن سفر میکنید، دلار نقد را میتوانید در بانکها، صرافیهای معتبر شهری یا برخی فروشگاههای بزرگ به ین تبدیل کنید. دستگاههای خودپرداز در فروشگاههای زنجیرهای، معمولاً کارتهای بینالمللی را میپذیرند؛ اما دسترسی کارتهای ایرانی به این خدمات محدود است. بنابراین بهتر است بخشی از هزینهٔ سفر را بهصورت نقد همراه داشته باشید و پیش از سفر، نرخ را با USD/JPY مقایسه کنید تا از نرخهای نامطلوب دوری کنید.
ین و تجارت آسیایی
ین در تجارت منطقهای آسیا نقش مهمی دارد. شرکتهای ژاپنی، زنجیرههای تأمین گستردهای در چین، کره و جنوب شرق آسیا دارند و تغییر ارزش ین، بر رقابتپذیری صادرات این کشورها اثر میگذارد. وقتی ین بهشدت تضعیف میشود، صادرکنندگان رقیب در کره جنوبی و چین ممکن است تحت فشار قرار گیرند و ارزهای آنها هم تحت تأثیر قرار گیرد. این ارتباط، USD/JPY را به یکی از شاخصهای مهم برای ارزهای آسیایی تبدیل میکند.
سطوح روانی USD/JPY
اعداد رُند مانند ۱۳۰، ۱۴۰، ۱۵۰ و ۱۶۰ ین، در این جفتارز بهعنوان سطوح روانی شناخته میشوند. برخی از این سطوح در گذشته با مداخلهٔ دولت ژاپن یا هشدار مقامات همراه بودهاند. نزدیک شدن به این سطوح، معمولاً با افزایش احتیاط معاملهگران و گاهی تغییر جهت کوتاهمدت همراه است. شناخت این سطوح، به درک واکنشهای ناگهانی بازار کمک میکند.
صادرکنندگان ژاپنی و ین ضعیف
شرکتهای بزرگ صادراتی ژاپن، مانند خودروسازان و تولیدکنندگان قطعات الکترونیکی، از ین ضعیف سود میبرند؛ چون درآمد دلاری آنها پس از تبدیل به ین، رقم بزرگتری میشود. به همین دلیل، شاخص سهام ژاپن در دورههای تضعیف ین اغلب رشد میکند. در مقابل، خانوارهای ژاپنی با گرانی کالاهای وارداتی، بهویژه انرژی و مواد غذایی، روبهرو میشوند. این تعارض منافع، یکی از دلایلی است که دولت ژاپن گاهی نگران تضعیف بیش از حد ین میشود و در بازار مداخله میکند.
پیگیری اخبار بانک مرکزی ژاپن
بانک مرکزی ژاپن چند بار در سال جلسهٔ سیاست پولی برگزار میکند و پس از هر جلسه، بیانیه و کنفرانس خبری رئیس بانک منتشر میشود. جملهبندی این بیانیهها، حتی تغییرات کوچک در آن، میتواند نرخ USD/JPY را بهشدت جابهجا کند. همچنین گزارشهای فصلی چشمانداز اقتصادی این بانک، پیشبینیهای تورم و رشد را ارائه میدهند. اگر به این جفتارز علاقه دارید، تاریخ این جلسات را در تقویم خود علامت بزنید.
اشتباهات رایج در تفسیر USD/JPY
رایجترین خطا، تفسیر معکوس جهت نرخ است؛ افزایش عدد یعنی ین ضعیفتر شده، نه قویتر. خطای دیگر، ضرب کردن به جای تقسیم در محاسبهٔ نرخ ین در تهران است. نادیده گرفتن احتمال مداخلهٔ دولت ژاپن در سطوح حساس و فرض ادامهٔ بیپایان روند، هم از اشتباهات پرهزینه است.
بایدها و نبایدهای USD/JPY
این خلاصه را پیش از استفاده از نرخ دلار به ین مرور کنید.
بهطور خلاصه: نرخ ین تهران را با تقسیم دلار آزاد بر USD/JPY محاسبه کنید، بازده اوراق آمریکا و سیاست بانک مرکزی ژاپن را دنبال کنید و احتمال مداخله را جدی بگیرید. جهت نرخ را برعکس تفسیر نکنید و از معاملات اهرمی پرریسک دوری کنید.
جمعبندی دربارهٔ نرخ دلار به ین
USD/JPY نشان میدهد هر دلار چند ین ژاپن ارزش دارد و افزایش آن به معنای تضعیف ین است. اختلاف بزرگ نرخ بهرهٔ آمریکا و ژاپن، معاملات کری ترید، نقش ین بهعنوان پناهگاه امن و احتمال مداخلهٔ دولت ژاپن، این جفتارز را پویا و گاه غیرقابل پیشبینی کرده است. نرخ روز، نمودارها و جدولهای این صفحه را برای سنجش ین در تهران، برنامهریزی سفر و ارزیابی هزینهٔ واردات کالاهای ژاپنی بهطور منظم دنبال کنید و تصمیمهای ارزی را بر پایهٔ روند، نه نوسان یک روز، بگیرید.