قیمت یوآن مرکز مبادله امروز

یوآن چین در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران امروز ۲۷٬۶۱۴ تومان اعلام شده و نسبت به روز قبل ۰٫۳۳٪ افزایش داشته است. چین، در دههٔ اخیر بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران بوده است؛ هم بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران و هم بزرگ‌ترین منبع واردات کالاهای مصرفی، ماشین‌آلات، قطعات و مواد اولیه. به همین دلیل، «یوآن مرکز مبادله» یا «یوآن نیمایی»، به یکی از ارزهای کلیدی تأمین واردات کشور تبدیل شده است. بخشی از درآمد فروش نفت به چین، به یوآن دریافت می‌شود و همین یوآن‌ها، برای خرید کالا از چین هزینه می‌شوند. اما یوآن ویژگی‌های خاصی دارد: ارزی است که دولت چین آن را در محدوده‌ای مدیریت می‌کند و قابلیت تبدیل کامل ندارد. در این صفحه، یوآن مرکز مبادله چیست، چگونه محاسبه می‌شود، چه نقشی در تجارت ایران و چین دارد و چه عواملی آن را جابه‌جا می‌کنند، را بررسی می‌کنیم.

نرخ یوآن مرکز مبادله امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

نرخ هر یوآن در مرکز مبادلهٔ ارز و طلا، امروز به ۲۷٬۶۱۴ تومان رسید؛ این رقم را با ۲۷٬۵۲۴ تومانِ روز کاری گذشته بسنجید تا تغییر +۰٫۳۳٪ را ببینید. یوآن، برخلاف درهم، به دلار متصل نیست؛ پس نرخ آن در مرکز مبادله، هم به دلار مرکز مبادله و هم به نرخ یوآن در برابر دلار در بازار جهانی بستگی دارد.

طی یک ماه گذشته، یوآن مرکز مبادله در ۲۳ جلسه گران‌تر و در ۱ جلسه ارزان‌تر شده و تغییر متوسط روزانه‌اش ۰٫۳۷٪ بوده است. میانگین ماه ۲۶٬۵۰۶ تومان است؛ واردکنندگان کالای چینی، این عدد را برای برآورد هزینهٔ سفارش‌های پیش رو به کار می‌برند.

تاریخچهٔ روابط تجاری ایران و چین

روابط تجاری ایران و چین، ریشه در جادهٔ ابریشم باستانی دارد؛ مسیری که قرن‌ها ابریشم، ادویه، ظروف چینی و دیگر کالاها را میان دو تمدن جابه‌جا می‌کرد. ظروف چینی که در کاخ‌های صفوی نگهداری می‌شد، و نقش‌مایه‌های چینی در هنر ایرانی، گواه این پیوند دیرینه‌اند.

در دوران معاصر، روابط تجاری دو کشور از دههٔ ۱۹۹۰ رشد کرد و در دهه‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰، با خروج تدریجی شرکای غربی به دلیل تحریم‌ها، چین به بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران تبدیل شد. شرکت‌های چینی، در پروژه‌های نفت، گاز، معدن، حمل‌ونقل و زیرساخت ایران مشارکت کرده‌اند.

خودروهای چینی در بازار ایران

یکی از ملموس‌ترین نمودهای تجارت ایران و چین، حضور گستردهٔ خودروهای چینی در بازار ایران است. خودروسازان داخلی، با همکاری شرکت‌های چینی، خودروهای متعددی را مونتاژ می‌کنند و واردات خودروهای چینی هم، در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

قیمت این خودروها، به‌شدت به نرخ ارز تخصیصی برای واردات قطعات و خودرو وابسته است. افزایش نرخ یوآن یا دلار مرکز مبادله، معمولاً با تأخیر به افزایش قیمت خودروهای مونتاژی و وارداتی چینی منجر می‌شود. برای کسانی که قصد خرید خودرو دارند، دنبال کردن این نرخ‌ها مفید است.

یوآن مرکز مبادله چیست؟

یوآن مرکز مبادله، نرخ یوآن چین در بازار تحت نظارت بانک مرکزی ایران است؛ جایی که صادرکنندگان، به‌ویژه فروشندگان نفت و پتروشیمی به چین، یوآن خود را عرضه می‌کنند و واردکنندگان کالای چینی، آن را می‌خرند. پیش از ۲۰۲۴، این معاملات در «سامانهٔ نیما» انجام می‌شد و به همین دلیل، نام «یوآن نیمایی» هنوز رایج است.

یوآن، نام واحد پول چین است و نام رسمی پول این کشور، «رنمینبی» به معنای «پول مردم» است. کد بین‌المللی آن CNY است. یوآن در بازارهای خارج از چین هم با کد CNH معامله می‌شود که ممکن است با نرخ داخلی چین تفاوت جزئی داشته باشد.

نرخ یوآن مرکز مبادله چگونه محاسبه می‌شود؟

نرخ یوآن مرکز مبادله، در عمل از دو جزء تشکیل می‌شود: نرخ دلار مرکز مبادله و نرخ یوآن به دلار در بازار جهانی. اگر هر دلار، مثلاً ۷٫۲ یوآن باشد، نرخ یوآن مرکز مبادله تقریباً برابر دلار مرکز مبادله تقسیم بر ۷٫۲ است؛ با تفاوت‌هایی که از عرضه و تقاضای خاص یوآن در این بازار ناشی می‌شود.

بانک مرکزی چین، یا «بانک خلق چین»، هر روز یک «نرخ مرجع» برای یوآن در برابر دلار اعلام می‌کند و اجازه می‌دهد نرخ بازار در محدودهٔ مشخصی پیرامون آن نوسان کند. این مدیریت، یوآن را از ارزهای کاملاً شناور مانند یورو کم‌نوسان‌تر می‌کند. نرخ دلار مرکز مبادله را برای مقایسه ببینید.

چین؛ بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران

چین، با فاصلهٔ زیاد، بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران است. بخش بزرگی از نفت صادراتی ایران به چین فروخته می‌شود و چین، بزرگ‌ترین منبع واردات کالا به ایران است؛ از تلفن همراه و لوازم الکترونیکی تا ماشین‌آلات صنعتی، قطعات خودرو، مواد شیمیایی و کالاهای مصرفی.

در ۲۰۲۱، ایران و چین «برنامهٔ همکاری جامع ۲۵ ساله» را امضا کردند که چارچوبی برای همکاری‌های اقتصادی، انرژی و زیرساختی است. اجرای عملی این توافق، با چالش‌هایی همراه بوده، اما نشان‌دهندهٔ اهمیت راهبردی روابط دو کشور است. قطار باری از چین به ایران، از طریق آسیای مرکزی، هم مسیر جدیدی برای تجارت ایجاد کرده است.

نفت ایران و یوآن

بخش بزرگی از نفت صادراتی ایران، خریدار چینی دارد؛ به‌ویژه پالایشگاه‌های مستقل کوچک چینی که به «تی‌پات» معروف‌اند. درآمد این فروش، در بسیاری از موارد به یوآن دریافت می‌شود و در حساب‌هایی در چین یا از طریق واسطه‌ها نگهداری می‌شود.

این یوآن‌ها، یکی از منابع اصلی عرضهٔ یوآن در مرکز مبادله‌اند و برای خرید کالا از چین هزینه می‌شوند. این سازوکار، که گاهی «تهاتر» یا «تسویهٔ نفت در برابر کالا» نامیده می‌شود، ایران را به واردات از چین وابسته‌تر کرده است؛ چون استفاده از یوآن برای خرید از کشورهای دیگر، محدود است.

چه کالاهایی با یوآن مرکز مبادله وارد می‌شوند؟

کالاهای وارداتی از چین، طیف بسیار گسترده‌ای دارند: ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی، قطعات و مونتاژ خودرو، لوازم الکترونیکی و خانگی، مواد شیمیایی و پلاستیک، پارچه و پوشاک، اسباب‌بازی و بسیاری کالاهای مصرفی دیگر. خودروهای چینی، که در سال‌های اخیر سهم بزرگی از بازار خودروی ایران پیدا کرده‌اند، هم از این دسته‌اند.

نرخ یوآن مرکز مبادله، مستقیماً بر هزینهٔ این کالاها و در نهایت، قیمت آن‌ها در بازار داخلی اثر دارد. افزایش این نرخ، می‌تواند بر قیمت خودروهای مونتاژی چینی، لوازم خانگی و بسیاری کالاهای دیگر اثر بگذارد.

فاصلهٔ یوآن مرکز مبادله و یوآن آزاد

یوآن در بازار آزاد ایران، که برخی مسافران و تجار خرد از صرافی‌ها تهیه می‌کنند، معمولاً گران‌تر از یوآن مرکز مبادله است. این شکاف، مانند دیگر ارزها، از کمبود ارز و محدودیت دسترسی به نرخ مرکز مبادله ناشی می‌شود. البته بازار آزاد یوآن در ایران، در مقایسه با دلار و درهم، کوچک‌تر است.

نرخ یوآن آزاد را برای محاسبهٔ این شکاف ببینید. اگر برای سفر یا تحصیل در چین به یوآن نیاز دارید، ماشین حساب تبدیل یوآن به تومان سایت، با نرخ بازار آزاد کار می‌کند.

چالش‌های استفاده از یوآن

یوآن، ارزی کاملاً قابل تبدیل مانند دلار یا یورو نیست. دولت چین، جریان سرمایه به داخل و خارج از کشور را کنترل می‌کند و تبدیل یوآن به ارزهای دیگر، محدودیت‌هایی دارد. این ویژگی، استفاده از یوآن را برای ایران، عمدتاً به خرید از چین محدود می‌کند.

بانک‌های بزرگ چینی هم، به دلیل نگرانی از تحریم‌های ثانویهٔ آمریکا، در تراکنش‌های مرتبط با ایران محتاط‌اند. بخش زیادی از تسویه‌ها، از طریق بانک‌های کوچک‌تر یا واسطه‌ها انجام می‌شود که هزینه و زمان آن را افزایش می‌دهد. این محدودیت‌ها، بخشی از هزینهٔ پنهان تجارت با چین است.

بانک خلق چین و سیاست یوآن

بانک خلق چین، با ابزارهایی مانند نرخ مرجع روزانه، نرخ بهره و ذخیرهٔ قانونی بانک‌ها، ارزش یوآن را مدیریت می‌کند. سیاست کلی چین، حفظ ثبات نسبی یوآن و جلوگیری از نوسان‌های شدید است. در دوره‌هایی، چین اجازه داده یوآن به‌تدریج تضعیف شود تا صادرات آن رقابتی‌تر شود.

تحولات اقتصادی چین، مانند رکود بازار مسکن، سیاست‌های محرک و تنش‌های تجاری با آمریکا، بر ارزش یوآن اثر دارند. برای کسی که یوآن مرکز مبادله را دنبال می‌کند، این تحولات از طریق نرخ یوآن به دلار، بر نرخ داخلی اثر می‌گذارند.

یوآن در نظام مالی جهانی

چین، در سال‌های اخیر تلاش کرده نقش یوآن را در تجارت و نظام مالی جهانی افزایش دهد. در ۲۰۱۶، یوآن به سبد «حق برداشت ویژه» صندوق بین‌المللی پول اضافه شد؛ کنار دلار، یورو، ین و پوند. چین همچنین سیستم پرداخت بین‌بانکی خود، «سیپس»، را به عنوان جایگزینی برای سوئیفت توسعه داده است.

با این حال، سهم یوآن در تجارت و ذخایر ارزی جهانی، هنوز بسیار کمتر از دلار است. کنترل‌های سرمایه‌ای چین، مانع اصلی تبدیل یوآن به ارز ذخیرهٔ جهانی است. برای کشورهایی مانند ایران و روسیه که با تحریم‌های غربی روبه‌رو هستند، یوآن به عنوان جایگزینی برای دلار در تجارت با چین، جذابیت پیدا کرده است.

تراز تجاری ایران و چین

تراز تجاری ایران و چین، به‌شدت به حجم فروش نفت وابسته است. در سال‌هایی که فروش نفت به چین بالاست، ایران مازاد تجاری دارد و یوآن بیشتری در اختیار دارد؛ در سال‌هایی که فروش نفت کاهش می‌یابد، این مازاد کم می‌شود و ممکن است ایران برای واردات از چین، به ارزهای دیگر نیاز پیدا کند.

این وابستگی، بازار یوآن در ایران را به تحولات بازار نفت و فشار آمریکا بر خریداران نفت ایران حساس می‌کند. برای تحلیل روند یوآن مرکز مبادله، دنبال کردن آمار صادرات نفت ایران به چین، که توسط شرکت‌های ردیابی نفتکش‌ها برآورد می‌شود، مفید است.

عوامل مؤثر بر یوآن مرکز مبادله

مهم‌ترین عامل، نرخ دلار مرکز مبادله است. عامل دوم، نرخ یوآن به دلار که سیاست‌های بانک خلق چین و تحولات اقتصادی چین بر آن اثر دارند. عامل سوم، عرضهٔ یوآن از فروش نفت و پتروشیمی به چین. و عامل چهارم، تقاضای واردکنندگان کالای چینی.

عوامل سیاسی، مانند روابط ایران و چین، فشار آمریکا بر خریداران نفت ایران و تحولات تحریم‌ها، بر حجم فروش نفت و در نتیجه، عرضهٔ یوآن اثر دارند. کاهش فروش نفت به چین، عرضهٔ یوآن را کم می‌کند و می‌تواند فشار بر نرخ را افزایش دهد.

تجارت ریلی و جادهٔ ابریشم جدید

ابتکار «کمربند و جاده» چین، که به «جادهٔ ابریشم جدید» معروف است، هدف دارد چین را از طریق راه‌آهن، جاده و بنادر به آسیای مرکزی، خاورمیانه، اروپا و آفریقا متصل کند. ایران، به دلیل موقعیت جغرافیایی، نقش مهمی در این طرح دارد. قطارهای باری از شهرهای چین مانند ییوو، از طریق قزاقستان و ترکمنستان، به ایران می‌رسند.

این مسیر ریلی، زمان حمل کالا از چین به ایران را در مقایسه با مسیر دریایی کاهش می‌دهد. گسترش این مسیرها، می‌تواند تجارت ایران و چین را افزایش دهد و تقاضا برای یوآن را بیشتر کند. ایران همچنین می‌تواند نقش ترانزیتی برای کالاهای چینی به اروپا و ترکیه داشته باشد.

دانشجویان و مسافران چین

تعداد دانشجویان ایرانی در دانشگاه‌های چین، در سال‌های اخیر افزایش یافته است؛ به‌ویژه در رشته‌های مهندسی، پزشکی و زبان چینی. بازرگانانی که برای خرید کالا به شهرهایی مانند ییوو، گوانگژو و شانگهای سفر می‌کنند هم، بخش مهمی از مسافران ایرانی چین‌اند. نمایشگاه کانتون در گوانگژو، از مقصدهای سنتی تجار ایرانی است.

این افراد، یوآن مورد نیاز را از بازار آزاد تهیه می‌کنند و نرخ مرکز مبادله برایشان کاربردی ندارد. همچنین چون کارت‌های بانکی ایرانی در چین کار نمی‌کنند، بسیاری از مسافران به پول نقد یا روش‌های پرداخت جایگزین نیاز دارند. پرداخت‌های موبایلی رایج در چین، مانند وی‌چت‌پی و علی‌پی، برای خارجی‌ها با محدودیت‌هایی همراه است.

ییوو؛ بازار جهانی کالاهای کوچک

شهر ییوو در استان ژجیانگ چین، به «بزرگ‌ترین بازار کالاهای کوچک جهان» شهرت دارد. هزاران فروشگاه در این شهر، از اسباب‌بازی و لوازم خانگی تا تزئینات و لوازم التحریر را به خریداران سراسر جهان می‌فروشند. بسیاری از کالاهای ارزان‌قیمت در بازارهای ایران، از ییوو تأمین می‌شوند.

قطار باری ییوو به تهران، که از ۲۰۱۶ راه‌اندازی شد، یکی از نمادهای پیوند تجاری دو کشور است. تجار ایرانی فعال در ییوو، قیمت‌ها را معمولاً به یوآن یا دلار دریافت می‌کنند و نرخ ارز، عامل تعیین‌کنندهٔ سودآوری واردات آن‌هاست.

نکته‌هایی برای واردکنندگان کالای چینی

واردکنندگانی که از چین کالا می‌خرند، باید علاوه بر نرخ یوآن مرکز مبادله، هزینه‌های انتقال پول به چین، کارمزد واسطه‌ها و زمان طولانی‌تر تسویه را در نظر بگیرند. بسیاری از فروشندگان چینی، قیمت را به دلار یا یوآن اعلام می‌کنند؛ انتخاب ارز قرارداد و ارز تسویه، بر ریسک نرخ برابری اثر دارد.

استفاده از یوآن مرکز مبادله، معمولاً برای واردات از چین منطقی‌تر از تبدیل دلار یا درهم به یوآن است؛ چون یک مرحله تبدیل حذف می‌شود. مشاوره با کارشناسان بانکی و تجاری آشنا با تجارت چین، پیش از قراردادهای بزرگ، توصیه می‌شود.

یوآن مرکز مبادله در یک ماه و یک سال

تغییر یوآن مرکز مبادله در سی روز گذشته به +۹٫۸۴٪ رسیده است. نمودار ماهانه، مسیر روزبه‌روز این نرخ را ترسیم می‌کند.

هر یوآن در مرکز مبادله، دوازده ماه پیش حدود ۹٬۸۷۱ تومان بود و امروز به ۲۷٬۶۱۴ تومان رسیده؛ تغییری برابر +۱۷۹٫۷۴٪. در این بازه، اوج نرخ ۲۷٬۶۱۴ تومان (۳۰ مهر ۱۴۰۵) و کف آن ۹٬۸۵۲ تومان (۱ آبان ۱۴۰۴) ثبت شد و امروز ۰٫۰۰٪ زیر اوج قرار داریم. پرشتاب‌ترین افزایش روزانه +۵۱٫۶۹٪ در ۱۵ دی ۱۴۰۴ و تندترین کاهش −۲٫۴۹٪ در ۵ فروردین ۱۴۰۵ بود.

یوآن مرکز مبادله در کنار دیگر نرخ‌ها

جدول و نمودار زیر، یوآن مرکز مبادله را با یوآن آزاد، دلار مرکز مبادله و دیگر نرخ‌ها مقایسه می‌کنند؛ فاصلهٔ خطوط، اندازهٔ شکاف میان بازارها را نشان می‌دهد.

برای تصویر کامل‌تر از نرخ‌های ارز واردات، درهم مرکز مبادله و یورو مرکز مبادله را هم دنبال کنید.

تغییرات کوتاه‌مدت و میان‌مدت یوآن

یوآن مرکز مبادله در افق هفتگی +۲٫۱۰٪ تغییر کرده؛ این رقم در افق ماهانه +۹٫۸۴٪، در افق فصلی +۲۳٫۵۱٪ و در افق نیم‌ساله +۳۴٫۰۰٪ است. مقایسهٔ این افق‌ها، نشان می‌دهد روند اخیر شتاب گرفته یا کند شده است.

اشتباه‌های رایج دربارهٔ یوآن مرکز مبادله

اولین اشتباه، تصور اینکه مسافران یا دانشجویان می‌توانند یوآن را با نرخ مرکز مبادله بخرند؛ این نرخ فقط برای واردات کالا با ثبت سفارش است. اشتباه دوم، فرض اینکه یوآن مانند درهم به دلار متصل است؛ یوآن مدیریت‌شده است اما نوسان دارد و نرخ آن به دلار تغییر می‌کند.

اشتباه سوم، نادیده گرفتن محدودیت‌های تبدیل یوآن و هزینه‌های انتقال پول به چین. اشتباه چهارم، فراموش کردن اینکه عرضهٔ یوآن در مرکز مبادله، به فروش نفت به چین وابسته است و هر تغییری در این فروش، بر نرخ اثر می‌گذارد.

تبدیل یوآن به تومان با نرخ مرکز مبادله

برای برآورد معادل تومانی مبالغ یوآنی با نرخ مرکز مبادله، مبلغ را در نرخ روز ضرب کنید. با نرخ امروز، هر یوآن ۲۷٬۶۱۴ تومان و هزار یوآن نزدیک ۲۷٬۶۱۴٬۰۰۰ تومان است.

میانگین ماهانهٔ یوآن مرکز مبادله

داده‌های ما برای یوآن مرکز مبادله، از ۷ مهر ۱۴۰۲ و با نرخ ۵٬۱۳۴ تومان شروع می‌شود و تا امروز، +۴۳۷٫۸۲٪ تغییر را نشان می‌دهد. جدول زیر، میانگین هر ماه را آورده است:

جمع‌بندی

یوآن مرکز مبادله امروز ۲۷٬۶۱۴ تومان است. چین، بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران، هم خریدار اصلی نفت و هم منبع اصلی واردات کالاست؛ به همین دلیل، یوآن به یکی از ارزهای کلیدی مرکز مبادله تبدیل شده است. نرخ آن از ترکیب دلار مرکز مبادله و نرخ یوآن به دلار به دست می‌آید و به فروش نفت به چین، سیاست‌های بانک خلق چین و تحولات تحریم‌ها حساس است.

از نفتکش‌هایی که به بنادر چین می‌روند تا قطارهایی که از ییوو به تهران می‌رسند، یوآن در قلب تجارت امروز ایران قرار دارد. نرخ روزانهٔ یوآن مرکز مبادله و دیگر نرخ‌های ارز را در معامله ۲۴ دنبال کنید.