بنزین آر‌بی‌اُبی در آخرین معاملات بورس نیویورک ۳٫۲۱ دلار برای هر گالن قیمت دارد و نسبت به روز قبل ۰٫۲۱٪ افزایش داشته است. «آر‌بی‌اُبی» مخفف عبارتی است که به بنزین پایهٔ قابل ترکیب با اکسیژنات‌ها، مانند اتانول، اشاره دارد؛ این همان قرارداد آتی استاندارد بنزین در آمریکاست که مرجع قیمت عمده‌فروشی بنزین در بزرگ‌ترین بازار مصرف سوخت جهان است. قیمتی که رانندگان آمریکایی در جایگاه‌های سوخت می‌پردازند، تا حد زیادی از همین عدد پیروی می‌کند. برای خوانندهٔ ایرانی، قیمت جهانی بنزین از زاویهٔ دیگری اهمیت دارد: فاصلهٔ آن با قیمت یارانه‌ای بنزین در ایران، اندازهٔ یارانهٔ پنهان انرژی، انگیزهٔ قاچاق سوخت و فشار بر بودجه را نشان می‌دهد. در این صفحه، بنزین آر‌بی‌اُبی چیست، چگونه از نفت خام به دست می‌آید، چه عواملی قیمت آن را تعیین می‌کنند و چه ارتباطی با اقتصاد ایران دارد، را بررسی می‌کنیم.

بنزین آر‌بی‌اُبی امروز (شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵)
  • قیمت هر گالن: ۳٫۲۱ دلار (+۰٫۲۱٪)
  • دامنهٔ امروز: ۳٫۲۰ تا ۳٫۲۱ دلار
  • میانگین سی روز: ۳٫۲۶ دلار
  • تغییر یک‌ماهه: −۹٫۷۹٪ · تغییر یک‌ساله: +۷۱٫۸۸٪

قیمت بنزین امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

قرارداد آتی بنزین آر‌بی‌اُبی امروز در بورس نیویورک، از ۳٫۲۰ تا ۳٫۲۱ دلار برای هر گالن معامله شد و آخرین قیمت آن ۳٫۲۱ دلار است. قیمت پایانی جلسهٔ قبل ۳٫۲۲ دلار بود و تغییر امروز +۰٫۲۱٪ است. این قیمت، عمده‌فروشی است و قیمت خرده‌فروشی در جایگاه‌ها، با افزودن مالیات، هزینهٔ توزیع و سود، بالاتر است.

بنزین در سی روز گذشته ۱۰ روز با افزایش و ۱۵ روز با کاهش بسته شده و دامنهٔ متوسط حرکت روزانه‌اش ۱٫۴۰٪ بوده است. نوسان بنزین، معمولاً مشابه یا کمی بیشتر از نفت خام است؛ چون علاوه بر قیمت نفت، به وضعیت پالایشگاه‌ها و فصل رانندگی هم حساس است.

بنزین آر‌بی‌اُبی چیست؟

آر‌بی‌اُبی، بنزین پایه‌ای است که در پالایشگاه تولید می‌شود و پیش از فروش در جایگاه‌ها، با حدود ده درصد اتانول ترکیب می‌شود. قرارداد آتی آن در بورس «نایمکس» نیویورک معامله می‌شود و تحویل فیزیکی آن در بندر نیویورک انجام می‌گیرد. هر قرارداد، ۴۲ هزار گالن، یعنی هزار بشکه، است.

اینفوگرافیک بنزین آر بی او بی در یک نگاه؛ قرارداد آتی بنزین در نایمکس نیویورک، قیمت به دلار برای هر گالن، هر گالن ۳٫۷۸ لیتر، ترکیب با ده درصد اتانول و تحویل در بندر نیویورک
مشخصات کلیدی بنزین آر‌بی‌اُبی.

واحد قیمت‌گذاری بنزین در آمریکا، «گالن» است که برابر حدود ۳٫۷۸۵ لیتر است. برای تبدیل قیمت هر گالن به قیمت هر لیتر، آن را بر ۳٫۷۸۵ تقسیم کنید. مثلاً اگر هر گالن بنزین آر‌بی‌اُبی دو و نیم دلار باشد، هر لیتر حدود شصت و شش سنت است.

از نفت خام تا بنزین؛ فرایند پالایش

بنزین، یکی از فرآورده‌های پالایش نفت خام است. در پالایشگاه، نفت خام حرارت داده و در برج تقطیر، به اجزای مختلف بر اساس نقطهٔ جوش تفکیک می‌شود: گازها، بنزین، نفت سفید، گازوئیل و نفت کوره. سپس با فرایندهایی مانند «کراکینگ» و «ریفرمینگ»، اجزای سنگین‌تر به بنزین باکیفیت‌تر تبدیل می‌شوند.

اینفوگرافیک فرایند پالایش نفت به بنزین؛ تقطیر در برج، تفکیک گاز و بنزین و نفت سفید و گازوئیل، کراکینگ و ریفرمینگ برای افزایش بنزین و عدد اکتان
تبدیل نفت خام به بنزین.

از هر بشکه نفت خام (۴۲ گالن)، پالایشگاه‌های پیشرفتهٔ آمریکا حدود ۱۹ تا ۲۰ گالن بنزین تولید می‌کنند. نسبت دقیق، به نوع نفت خام و پیکربندی پالایشگاه بستگی دارد. نفت سبک و شیرین، بنزین بیشتری تولید می‌کند؛ به همین دلیل، کیفیت نفت خام بر اقتصاد پالایش اثر مستقیم دارد.

عدد اکتان و انواع بنزین

«عدد اکتان»، معیار مقاومت بنزین در برابر «کوبش» یا احتراق زودرس در موتور است. بنزین با اکتان بالاتر، برای موتورهای پرقدرت با نسبت تراکم بالا مناسب‌تر است. در آمریکا، بنزین معمولاً در سه درجهٔ معمولی، میانی و سوپر با اعداد اکتان متفاوت عرضه می‌شود و قرارداد آر‌بی‌اُبی، مرجع بنزین معمولی است.

در ایران هم، بنزین معمولی و سوپر با اعداد اکتان متفاوت عرضه می‌شوند. کیفیت بنزین داخلی، به‌ویژه میزان گوگرد و آروماتیک‌ها، در سال‌های گذشته موضوع بحث‌های زیست‌محیطی و آلودگی هوای کلان‌شهرها بوده است. تولید بنزین با استانداردهای یورو، نیازمند پالایشگاه‌های پیشرفته‌تر است.

ظرفیت پالایش جهان و جابه‌جایی آن

ظرفیت پالایش جهان، در دههٔ اخیر به سمت آسیا و خاورمیانه جابه‌جا شده است. چین و هند، پالایشگاه‌های بزرگ و مدرنی ساخته‌اند و کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس، مانند عربستان و کویت، پالایشگاه‌های صادرات‌محور عظیمی راه‌اندازی کرده‌اند. در مقابل، بسیاری از پالایشگاه‌های قدیمی در اروپا و آمریکا تعطیل شده‌اند.

این جابه‌جایی، تجارت جهانی فرآورده‌های نفتی را تغییر داده است. اروپا اکنون بخش بیشتری از گازوئیل و بنزین خود را وارد می‌کند و آمریکا، با وجود تولید بالای نفت، در برخی مناطق به واردات بنزین وابسته است. قطعی یک پالایشگاه بزرگ، می‌تواند در بازارهای منطقه‌ای، جهش‌های قیمتی قابل توجهی ایجاد کند.

کرک اسپرد؛ حاشیهٔ سود پالایشگاه

تفاوت قیمت بنزین و قیمت نفت خام، به «کرک اسپرد» یا حاشیهٔ پالایش معروف است. برای محاسبه، قیمت بنزین را از دلار برای هر گالن، به دلار برای هر بشکه تبدیل می‌کنند (ضرب در ۴۲) و قیمت نفت خام را از آن کم می‌کنند. کرک اسپرد بالا، یعنی پالایشگاه‌ها سود خوبی دارند و انگیزه دارند با ظرفیت کامل کار کنند.

اینفوگرافیک کرک اسپرد؛ قیمت بنزین ضرب در ۴۲ برای هر بشکه منهای قیمت نفت خام، حاشیه سود پالایشگاه، کرک اسپرد ۳-۲-۱ و اثر بر تقاضای نفت
محاسبهٔ حاشیهٔ پالایش.

یکی از شاخص‌های رایج، «کرک اسپرد ۳-۲-۱» است: ارزش دو بشکه بنزین و یک بشکه گازوئیل، منهای هزینهٔ سه بشکه نفت خام. این شاخص، سودآوری کلی پالایش را نشان می‌دهد. وقتی کرک اسپرد بالاست، تقاضای پالایشگاه‌ها برای نفت خام افزایش می‌یابد و از قیمت نفت حمایت می‌کند.

فصل رانندگی و الگوی فصلی

تقاضای بنزین در آمریکا، الگوی فصلی واضحی دارد. از اواخر بهار تا پایان تابستان، که «فصل رانندگی» نامیده می‌شود، سفرهای جاده‌ای و مصرف بنزین افزایش می‌یابد. این دوره، معمولاً از تعطیلات «روز یادبود» در ماه مه شروع و تا «روز کارگر» در سپتامبر ادامه دارد.

همچنین در تابستان، قوانین زیست‌محیطی آمریکا، بنزین با «فشار بخار» پایین‌تر را الزامی می‌کند تا تبخیر و آلودگی هوا کاهش یابد. تولید این بنزین تابستانی، گران‌تر است. ترکیب تقاضای بالاتر و هزینهٔ تولید بیشتر، معمولاً قیمت بنزین را در بهار و اوایل تابستان بالا می‌برد.

عوامل مؤثر بر قیمت بنزین

مهم‌ترین عامل قیمت بنزین، قیمت نفت خام است؛ نفت حدود نیمی از قیمت خرده‌فروشی بنزین در آمریکا را تشکیل می‌دهد. اما عوامل دیگری هم نقش دارند: ظرفیت و قطعی‌های پالایشگاه‌ها، سطح ذخایر بنزین، فصل و تقاضای رانندگی، و رویدادهای آب‌وهوایی مانند طوفان‌ها.

اینفوگرافیک عوامل موثر بر قیمت بنزین؛ قیمت نفت خام، ظرفیت و قطعی پالایشگاه ها، ذخایر بنزین، فصل رانندگی و طوفان های خلیج مکزیک
عوامل اصلی حرکت قیمت بنزین.

طوفان‌های خلیج مکزیک، که بخش بزرگی از ظرفیت پالایش آمریکا در سواحل تگزاس و لوئیزیانا متمرکز است، می‌توانند پالایشگاه‌ها را تعطیل کنند و قیمت بنزین را به‌سرعت بالا ببرند. طوفان کاترینا در ۲۰۰۵ و طوفان هاروی در ۲۰۱۷، نمونه‌هایی از این اثرند.

ذخایر بنزین و گزارش هفتگی

«ادارهٔ اطلاعات انرژی» آمریکا، هر چهارشنبه گزارش ذخایر نفت خام و فرآورده‌ها، از جمله بنزین، را منتشر می‌کند. کاهش غیرمنتظرهٔ ذخایر بنزین، نشانهٔ تقاضای قوی یا تولید ضعیف است و معمولاً قیمت را بالا می‌برد. این گزارش، همچنین «تقاضای ضمنی» بنزین را نشان می‌دهد که معیاری از مصرف هفتگی است.

معامله‌گران، سطح ذخایر را با میانگین پنج‌سالهٔ همان فصل مقایسه می‌کنند. ذخایر پایین‌تر از میانگین، به‌ویژه پیش از فصل رانندگی، نشانهٔ بازار تنگ و احتمال افزایش قیمت است.

بنزین و تورم در آمریکا

قیمت بنزین، یکی از قابل مشاهده‌ترین قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان آمریکایی است؛ تابلوهای بزرگ جایگاه‌های سوخت، هر روز قیمت را به همه نشان می‌دهند. به همین دلیل، بنزین تأثیر بزرگی بر «انتظارات تورمی» مردم دارد. وقتی بنزین گران می‌شود، مردم تورم را بیشتر احساس می‌کنند، حتی اگر شاخص‌های رسمی تغییر چندانی نکنند.

بنزین، بخشی مستقیم از شاخص قیمت مصرف‌کننده است و نوسان آن، تورم ماهانه را به‌طور محسوسی جابه‌جا می‌کند. بانک مرکزی آمریکا، معمولاً به «تورم هسته» که انرژی و غذا را حذف می‌کند، توجه بیشتری دارد؛ اما اثر بنزین بر انتظارات، برای سیاست‌گذاران مهم است.

بنزین و سیاست

قیمت بنزین در آمریکا، به‌ویژه در آستانهٔ انتخابات، موضوعی سیاسی است. دولت‌ها، برای کاهش قیمت بنزین، از ابزارهایی مانند برداشت از ذخایر استراتژیک نفت، فشار بر اوپک برای افزایش تولید، یا تعلیق موقت مالیات سوخت استفاده کرده‌اند. در ۲۰۲۲، پس از جهش قیمت بنزین به بالای پنج دلار برای هر گالن در خرده‌فروشی، دولت آمریکا بزرگ‌ترین برداشت تاریخ از ذخایر استراتژیک را انجام داد.

در بسیاری از کشورهای دیگر هم، قیمت سوخت حساسیت سیاسی بالایی دارد. افزایش ناگهانی قیمت سوخت، در کشورهای مختلف به اعتراضات گسترده منجر شده است؛ از فرانسه تا قزاقستان و ایران.

بنزین در ایران؛ قیمت یارانه‌ای

قیمت بنزین در ایران، توسط دولت تعیین می‌شود و ارتباط مستقیمی با قیمت جهانی ندارد. بنزین در ایران، با نظام چندنرخی مبتنی بر سهمیه عرضه می‌شود و قیمت آن، کسری کوچک از قیمت جهانی است. این تفاوت، یکی از بزرگ‌ترین یارانه‌های انرژی در جهان را ایجاد کرده است.

اینفوگرافیک بنزین در ایران؛ قیمت یارانه ای کسری از قیمت جهانی، نظام سهمیه ای چندنرخی، یارانه پنهان انرژی، قاچاق سوخت و ناترازی تولید و مصرف
بنزین در ایران و فاصله با قیمت جهانی.

برای محاسبهٔ یارانهٔ پنهان، قیمت جهانی بنزین را به لیتر تبدیل و در نرخ ارز ضرب کنید؛ سپس با قیمت داخلی مقایسه کنید. فاصلهٔ بزرگ این دو، نشان می‌دهد هر لیتر بنزین مصرفی در ایران، هزینهٔ فرصت قابل توجهی برای اقتصاد دارد؛ ارزشی که می‌توانست با صادرات به دست آید. نرخ دلار برای این محاسبه لازم است.

قاچاق سوخت و ناترازی بنزین

فاصلهٔ بزرگ قیمت بنزین در ایران با کشورهای همسایه، انگیزهٔ قوی برای قاچاق سوخت ایجاد کرده است. برآوردهای رسمی و غیررسمی، از قاچاق روزانهٔ میلیون‌ها لیتر سوخت به کشورهای همسایه حکایت دارند. این قاچاق، علاوه بر هدر رفتن یارانه، به ناترازی عرضه و تقاضا دامن می‌زند.

ایران در سال‌های اخیر، با وجود ظرفیت پالایشی قابل توجه، با «ناترازی بنزین» روبه‌رو شده است؛ یعنی مصرف به تولید نزدیک یا از آن فراتر رفته است. رشد مصرف، قیمت پایین، بهره‌وری پایین خودروها و قاچاق، از دلایل این وضعیت‌اند. پالایشگاه ستارهٔ خلیج فارس در بندرعباس، که برای میعانات گازی پارس جنوبی طراحی شده، بخش بزرگی از بنزین کشور را تولید می‌کند.

بازار اروپا و آسیا

علاوه بر آر‌بی‌اُبی، شاخص‌های منطقه‌ای دیگری برای بنزین وجود دارد. در اروپا، قیمت بنزین در منطقهٔ «آمستردام، روتردام، آنتورپ» مرجع است و در آسیا، قیمت بنزین در سنگاپور. این شاخص‌ها، به دلیل تفاوت مشخصات فنی، هزینهٔ حمل و شرایط منطقه‌ای، با آر‌بی‌اُبی متفاوت‌اند.

قیمت بنزین در کشورهای همسایهٔ ایران، مانند ترکیه، پاکستان و عراق، معمولاً بر اساس قیمت‌های منطقه‌ای و با افزودن مالیات تعیین می‌شود. مقایسهٔ این قیمت‌ها با قیمت داخلی ایران، اندازهٔ انگیزهٔ قاچاق در هر مرز را نشان می‌دهد.

مالیات سوخت در جهان

قیمت خرده‌فروشی بنزین در کشورهای مختلف، تفاوت بسیار زیادی دارد و بخش بزرگی از این تفاوت، به مالیات برمی‌گردد. در بسیاری از کشورهای اروپایی، مالیات بیش از نیمی از قیمت بنزین در جایگاه را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که در آمریکا، مالیات سهم کمتری دارد. در کشورهای صادرکنندهٔ نفت، مانند ونزوئلا، ایران و عربستان، بنزین معمولاً یارانه‌ای است.

مالیات سوخت، ابزاری برای کسب درآمد دولت، کاهش مصرف و کنترل آلودگی است. در مقابل، یارانهٔ سوخت، مصرف را تشویق می‌کند و بار سنگینی بر بودجهٔ دولت‌ها می‌گذارد. بحث دربارهٔ اصلاح قیمت سوخت، در بسیاری از کشورهای یارانه‌دهنده، از جمله ایران، همیشه حساس و پرچالش بوده است.

محاسبهٔ یارانهٔ پنهان بنزین؛ یک مثال

فرض کنید قیمت آر‌بی‌اُبی دو و نیم دلار برای هر گالن باشد. هر لیتر، حدود شصت و شش سنت می‌شود. اگر نرخ دلار در بازار آزاد صد هزار تومان باشد، ارزش جهانی هر لیتر بنزین حدود شصت و شش هزار تومان است. حالا این عدد را با قیمت بنزین سهمیه‌ای در ایران مقایسه کنید؛ تفاوت، یارانهٔ پنهان هر لیتر است.

اگر این تفاوت را در مصرف روزانهٔ ده‌ها میلیون لیتر بنزین ضرب کنید، به رقمی می‌رسید که نشان می‌دهد چرا یارانهٔ انرژی، یکی از بزرگ‌ترین اقلام هزینه‌ای اقتصاد ایران است. البته این محاسبه ساده‌سازی‌شده است و هزینه‌های توزیع و تفاوت کیفیت را در نظر نمی‌گیرد.

اتانول و سوخت‌های جایگزین

در آمریکا، تقریباً همهٔ بنزین فروخته‌شده در جایگاه‌ها، حاوی حدود ده درصد اتانول است که عمدتاً از ذرت تولید می‌شود. این الزام، بخشی از قوانین سوخت‌های تجدیدپذیر است. قیمت اتانول و ذرت، به‌طور غیرمستقیم بر هزینهٔ بنزین نهایی اثر دارد.

در بلندمدت، رشد خودروهای برقی و هیبریدی، تقاضای بنزین را کاهش می‌دهد. برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تقاضای بنزین در آمریکا و اروپا به اوج رسیده یا نزدیک به آن است. اما در کشورهای در حال توسعه، رشد مالکیت خودرو، همچنان تقاضا را افزایش می‌دهد.

خودروهای برقی و آیندهٔ تقاضای بنزین

رشد فروش خودروهای برقی، به‌ویژه در چین و اروپا، بزرگ‌ترین تهدید بلندمدت برای تقاضای بنزین است. در چین، سهم خودروهای برقی و هیبریدی شارژی از فروش خودروهای نو، از نیمی گذشته و تقاضای بنزین این کشور، که زمانی سریع‌ترین رشد جهان را داشت، به اوج نزدیک شده است. بهبود بهره‌وری سوخت خودروهای بنزینی هم، مصرف را کاهش می‌دهد.

در مقابل، در کشورهای در حال توسعه در آفریقا، جنوب آسیا و خاورمیانه، رشد جمعیت و مالکیت خودرو همچنان تقاضای بنزین را افزایش می‌دهد. برآیند این دو روند، تعیین می‌کند تقاضای جهانی بنزین در دههٔ آینده چه مسیری را طی کند؛ موضوعی که برای پالایشگاه‌ها و کشورهای صادرکنندهٔ نفت، اهمیت راهبردی دارد.

بنزین در کنار نفت، گاز و دلار

جدول مقایسه، بنزین آر‌بی‌اُبی را کنار نفت خام و دیگر کالاها و دارایی‌ها قرار می‌دهد. بنزین، معمولاً هم‌جهت با نفت حرکت می‌کند، اما در دوره‌هایی که پالایشگاه‌ها با مشکل روبه‌رو می‌شوند یا فصل رانندگی آغاز می‌شود، می‌تواند عملکرد بهتری از نفت داشته باشد.

مقایسهٔ بازدهی بنزین (RBOB) با دارایی‌های دیگر
دارایی۱ ماه۳ ماه۱ سال
اونس طلا−۶٫۳۷٪−۱٫۴۵٪−۲٫۸۷٪
اونس نقره−۱۵٫۲۴٪−۷٫۴۳٪+۱۰٫۸۴٪
نفت برنت+۸٫۸۲٪+۲۰٫۸۰٪+۷۷٫۵۷٪
دلار آمریکا+۱۵٫۸۹٪+۴۳٫۳۳٪+۱۵۰٫۶۵٪
بیت کوین———

قیمت نفت برنت و گاز طبیعی را هم دنبال کنید. مقایسهٔ بنزین با نفت خام، کرک اسپرد و سودآوری پالایشگاه‌ها را نشان می‌دهد.

ارزش مقادیر مختلف بنزین به دلار

با قیمت امروز، یک گالن بنزین آر‌بی‌اُبی ۳ دلار و ده گالن نزدیک ۳۲ دلار ارزش عمده‌فروشی دارد. جدول زیر مقادیر بزرگ‌تر را نشان می‌دهد؛ برای قیمت لیتری، این اعداد را بر ۳٫۷۸۵ تقسیم کنید.

ارزش مقادیر مختلف بنزین (RBOB) با قیمت امروز
مقدارارزش به دلار
۱ واحد (هر گالن)۳٫۲۱ دلار
۱۰ واحد (هر گالن)۳۲٫۱۲ دلار
۱۰۰ واحد (هر گالن)۳۲۱٫۱۸ دلار
۱٬۰۰۰ واحد (هر گالن)۳٬۲۱۱٫۸۰ دلار

روند بنزین در یک ماه و یک سال

بنزین آر‌بی‌اُبی در سی روز گذشته −۹٫۷۹٪ تغییر کرده است. نمودار ماهانه، نوسان‌های روزبه‌روز را نشان می‌دهد.

نمودار قیمت بنزین آر بی او بی به دلار در سی روز اخیر
قیمت بنزین در یک ماه گذشته.

بازهٔ قیمت بنزین در یک سال گذشته، از ۱٫۶۸ دلار (۲۵ آذر ۱۴۰۴) تا ۳٫۷۲ دلار (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) امتداد داشت. قیمت فعلی −۱۳٫۶۶٪ پایین‌تر از سقف است و دوازده ماه پیش، هر گالن نزدیک ۱٫۸۷ دلار معامله می‌شد.

نمودار یک ساله قیمت بنزین آر بی او بی به دلار
قیمت بنزین در دوازده ماه گذشته.

بازدهی بنزین در افق‌های مختلف

بنزین در یک هفته −۰٫۷۳٪، در سه ماه −۶٫۰۴٪، در شش ماه −۷٫۲۴٪ و در یک سال +۷۱٫۸۸٪ تغییر کرده است.

بازدهی بنزین (RBOB) در بازه‌های مختلف
بازهتاریخ مبدأقیمت در آن روز (دلار)تغییر تا امروز
۱ هفته۲۵ مهر ۱۴۰۵۳٫۲۴−۰٫۷۳٪
۱ ماه۲ مهر ۱۴۰۵۳٫۵۶−۹٫۷۹٪
۳ ماه۳ مرداد ۱۴۰۵۳٫۴۲−۶٫۰۴٪
۶ ماه۵ اردیبهشت ۱۴۰۵۳٫۴۶−۷٫۲۴٪
۱ سال۲ آبان ۱۴۰۴۱٫۸۷+۷۱٫۸۸٪
نمودار بازدهی بنزین آر بی او بی در بازه های یک هفته تا یک سال
بازدهی بنزین در بازه‌های زمانی مختلف.

در سال گذشته، بزرگ‌ترین رشد یک‌روزهٔ بنزین +۱۲٫۵۰٪ در ۳ اسفند ۱۴۰۴ و بزرگ‌ترین افت −۱۰٫۶۰٪ در ۹ شهریور ۱۴۰۵ بوده است.

عمق افت‌های بنزین

نمودار افت از سقف، فاصلهٔ قیمت بنزین از اوج‌های قبلی را در یک سال اخیر نشان می‌دهد. بنزین، به دلیل الگوی فصلی، اغلب پس از اوج تابستانی، افت قابل توجهی را در پاییز و زمستان تجربه می‌کند.

نمودار افت قیمت بنزین آر بی او بی از سقف قبلی
فاصلهٔ قیمت بنزین از سقف قبلی.

بنزین در افق بلندمدت

نخستین قیمت بنزین آر‌بی‌اُبی در آرشیو ما ۲٫۲۶ دلار در ۲۴ مهر ۱۴۰۲ است و از آن زمان +۴۲٫۲۶٪ تغییر کرده است.

نمودار بلندمدت قیمت بنزین آر بی او بی در کل داده های ثبت شده
مسیر بلندمدت قیمت بنزین.

جدول سالانه، کارنامهٔ بنزین را سال به سال نشان می‌دهد:

خلاصهٔ سالانهٔ قیمت بنزین (RBOB)
سالاولین قیمت ثبت‌شدهبیشترینکمترینآخرین قیمتتغییر در سال
۱۴۰۲۲٫۲۶۲٫۷۵۱٫۹۹۲٫۷۵+۲۱٫۷۶٪
۱۴۰۳۲٫۷۲۲٫۷۹۱٫۸۴۲٫۱۹−۱۹٫۴۲٪
۱۴۰۴۲٫۲۰۳٫۲۹۱٫۶۸۳٫۲۹+۵۰٫۰۹٪
۱۴۰۵۳٫۲۹۳٫۷۲۲٫۸۳۳٫۲۱−۲٫۲۶٪

اشتباه‌های رایج در تفسیر قیمت بنزین

اولین اشتباه، یکی دانستن قیمت آر‌بی‌اُبی و قیمت جایگاه سوخت است؛ آر‌بی‌اُبی قیمت عمده‌فروشی بدون مالیات و هزینهٔ توزیع است. اشتباه دوم، مقایسهٔ مستقیم قیمت گالنی با قیمت لیتری بدون تبدیل واحد. اشتباه سوم، نادیده گرفتن الگوی فصلی؛ قیمت تابستان و زمستان قابل مقایسهٔ مستقیم نیست.

اینفوگرافیک بایدها و نبایدهای تفسیر قیمت بنزین؛ تفکیک قیمت عمده فروشی و خرده فروشی، تبدیل گالن به لیتر، توجه به فصل و پیگیری کرک اسپرد
چک‌لیست تفسیر قیمت بنزین.

اشتباه چهارم، فرض اینکه قیمت جهانی بنزین مستقیماً بر قیمت بنزین در ایران اثر می‌گذارد؛ قیمت داخلی دولتی است و تغییر آن، تصمیمی سیاسی و اقتصادی است.

جمع‌بندی

بنزین آر‌بی‌اُبی امروز ۳٫۲۱ دلار برای هر گالن معامله می‌شود. این قیمت، مرجع عمده‌فروشی بنزین در آمریکاست و تحت تأثیر قیمت نفت خام، کرک اسپرد، وضعیت پالایشگاه‌ها، فصل رانندگی و ذخایر قرار دارد. برای ایران، فاصلهٔ قیمت جهانی بنزین با قیمت یارانه‌ای داخلی، اندازهٔ یارانهٔ پنهان، انگیزهٔ قاچاق و چالش ناترازی را نشان می‌دهد.

هر بار که خبر تغییر قیمت جهانی بنزین را می‌شنوید، به یاد داشته باشید این عدد، هم دماسنج اقتصاد آمریکا و هم آینه‌ای برای سنجش هزینهٔ واقعی سوخت در ایران است. قیمت روزانهٔ بنزین و دیگر کالاهای انرژی را در معامله ۲۴ دنبال کنید.