قیمت اونس پالادیوم امروز

اونس پالادیوم در تازه‌ترین معاملات جهانی ۱٬۰۴۶٫۵۰ دلار قیمت دارد و نسبت به جلسهٔ قبل ۰٫۱۰٪ افزایش داشته است. پالادیوم، فلزی نقره‌ای‌رنگ از خانوادهٔ فلزات گروه پلاتین است که برای بیشتر مردم ناشناخته است، اما احتمالاً در خودرویی که هر روز سوار می‌شوید، چند گرم از آن وجود دارد. بیش از هشتاد درصد پالادیوم جهان، در مبدل‌های کاتالیزوری خودروهای بنزینی مصرف می‌شود؛ قطعه‌ای که گازهای سمی اگزوز را به گازهای کم‌خطرتر تبدیل می‌کند. داستان قیمت پالادیوم در دههٔ اخیر، یکی از پرهیجان‌ترین داستان‌های بازار کالاست: از حدود پانصد دلار در ۲۰۱۶ به بیش از سه هزار دلار در ۲۰۲۲ رسید و حتی از طلا هم گران‌تر شد؛ سپس با سرعتی مشابه، بخش بزرگی از این رشد را پس داد. در این صفحه، کاربردها، عرضهٔ متمرکز در روسیه و آفریقای جنوبی، اثر خودروهای برقی و عوامل مؤثر بر قیمت پالادیوم را بررسی می‌کنیم.

قیمت اونس پالادیوم امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

پالادیوم در جلسهٔ امروز بازارهای جهانی، از ۱٬۰۴۴٫۵۰ تا ۱٬۰۴۶٫۵۰ دلار نوسان کرد و آخرین قیمت آن ۱٬۰۴۶٫۵۰ دلار است. نسبت به قیمت پایانی جلسهٔ قبل، یعنی ۱٬۰۴۵٫۵۰ دلار، تغییر امروز +۰٫۱۰٪ است. بازار پالادیوم، یکی از کوچک‌ترین بازارهای فلزات گران‌بهاست و همین موضوع، آن را به یکی از پرنوسان‌ترین‌ها تبدیل کرده است.

طی سی روز گذشته، پالادیوم ۸ روز با افزایش و ۱۶ روز با کاهش بسته شده و دامنهٔ میانگین حرکت روزانه‌اش ۱٫۳۹٪ بوده است. این دامنه، معمولاً از طلا و حتی نقره بیشتر است؛ پالادیوم در روزهای خبری می‌تواند سه تا پنج درصد جابه‌جا شود.

پالادیوم چیست؟

پالادیوم، با نماد شیمیایی Pd و عدد اتمی ۴۶، در ۱۸۰۳ توسط شیمی‌دان انگلیسی ویلیام هاید ولاستون کشف شد و نامش را از سیارک «پالاس» که کمی پیش از آن کشف شده بود، گرفت. پالادیوم سبک‌ترین و کم‌چگال‌ترین فلز گروه پلاتین است و نقطهٔ ذوب پایین‌تری نسبت به پلاتین دارد.

نماد پالادیوم در بازارهای مالی XPD است و قیمت آن به دلار و بر اساس اونس تروا (۳۱٫۱ گرم) اعلام می‌شود. ویژگی جالب پالادیوم، توانایی جذب حجم زیادی هیدروژن است؛ تا نهصد برابر حجم خودش. این ویژگی، آن را در فناوری‌های مرتبط با هیدروژن هم مورد توجه قرار داده است.

کاتالیزور خودروی بنزینی؛ قلب تقاضای پالادیوم

در مبدل کاتالیزوری خودروهای بنزینی، پالادیوم نقش اصلی را در تبدیل مونوکسید کربن و هیدروکربن‌های نسوخته به دی‌اکسید کربن و آب دارد. هر خودروی بنزینی، بسته به اندازهٔ موتور و استاندارد آلایندگی، چند گرم پالادیوم در کاتالیزور خود دارد.

این تمرکز شدید تقاضا در یک کاربرد، پالادیوم را به یکی از وابسته‌ترین فلزات به یک صنعت خاص تبدیل کرده است. هر تغییری در تولید جهانی خودرو، سهم خودروهای بنزینی و قوانین آلایندگی، مستقیماً بر تقاضای پالادیوم اثر می‌گذارد. چین، بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان، بزرگ‌ترین مصرف‌کنندهٔ پالادیوم هم هست.

قوانین آلایندگی و جهش تقاضا

در دههٔ ۲۰۱۰، قوانین آلایندگی در چین، اروپا و آمریکا به‌طور مداوم سخت‌گیرانه‌تر شد. استانداردهای «یورو ۶» در اروپا و «چین ۶» در چین، خودروسازان را وادار کرد مقدار بیشتری فلز در هر کاتالیزور استفاده کنند. هم‌زمان، رسوایی دیزل‌گیت در ۲۰۱۵، مصرف‌کنندگان اروپایی را از خودروهای دیزلی به سمت بنزینی سوق داد.

این دو روند، تقاضا برای پالادیوم را به‌شدت افزایش داد؛ چون خودروهای بنزینی بیشتر از پالادیوم استفاده می‌کنند و دیزلی‌ها از پلاتین. بازار پالادیوم، که عرضهٔ آن نمی‌توانست به‌سرعت افزایش یابد، وارد دورهٔ کسری طولانی شد و قیمت سال به سال بالا رفت.

صعود تاریخی؛ وقتی پالادیوم از طلا گران‌تر شد

قیمت پالادیوم از حدود پانصد دلار در اوایل ۲۰۱۶، به‌طور پیوسته بالا رفت. در ۲۰۱۹، پالادیوم برای نخستین بار در دهه‌ها از طلا گران‌تر شد. در مارس ۲۰۲۲، پس از آغاز جنگ اوکراین و نگرانی از قطع عرضهٔ روسیه، پالادیوم به رکورد تاریخی بالای سه هزار دلار برای هر اونس رسید.

اما این اوج، دوام نداشت. با کاهش نگرانی‌ها دربارهٔ عرضهٔ روسیه، جایگزینی پالادیوم با پلاتین توسط خودروسازان، و نگرانی از رشد خودروهای برقی، قیمت پالادیوم در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ بخش بزرگی از رشد خود را پس داد و دوباره زیر قیمت طلا و حتی نزدیک قیمت پلاتین قرار گرفت.

روسیه و نورنیکل؛ تمرکز عرضه

عرضهٔ پالادیوم، حتی از پلاتین هم متمرکزتر است. روسیه، از طریق شرکت «نورنیکل» که در منطقهٔ نوریلسک سیبری فعالیت می‌کند، حدود دو پنجم پالادیوم معدنی جهان را تولید می‌کند. آفریقای جنوبی دومین تولیدکننده است و کانادا، آمریکا و زیمبابوه سهم‌های کوچک‌تری دارند.

نکتهٔ مهم دیگر، این است که بیشتر پالادیوم به عنوان محصول جانبی استخراج نیکل در روسیه و پلاتین در آفریقای جنوبی تولید می‌شود. پس افزایش قیمت پالادیوم، لزوماً به افزایش تولید آن منجر نمی‌شود؛ چون معدن‌کاران تصمیم‌های تولید را بر اساس فلز اصلی می‌گیرند. این ساختار، عرضه را کم‌کشش می‌کند.

نوریلسک؛ شهری در قلب سیبری

نوریلسک، شهری صنعتی در شمال دایرهٔ قطبی سیبری، یکی از سردترین و دورافتاده‌ترین شهرهای بزرگ جهان است. این شهر، که هیچ جاده‌ای آن را به بقیهٔ روسیه متصل نمی‌کند، بر روی یکی از غنی‌ترین ذخایر نیکل، مس و فلزات گروه پلاتین جهان بنا شده است. شرکت نورنیکل، ستون اقتصادی این شهر و بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ پالادیوم جهان است.

شرایط سخت آب‌وهوایی، زمستان‌های طولانی با دمای منفی پنجاه درجه و آلودگی شدید صنعتی، تولید در نوریلسک را پرهزینه و پرچالش کرده است. در ۲۰۲۰، نشت گسترده سوخت از یک مخزن متعلق به نورنیکل، یکی از بزرگ‌ترین فجایع زیست‌محیطی قطب شمال را رقم زد. چنین رویدادهایی، می‌توانند بر تولید و قیمت پالادیوم اثر بگذارند.

آفریقای جنوبی و بحران برق

دومین منبع بزرگ پالادیوم، معادن آفریقای جنوبی است که پالادیوم را همراه با پلاتین و رودیوم استخراج می‌کنند. این معادن، از عمیق‌ترین معادن جهان‌اند و به برق زیادی برای تهویه، سرمایش و پمپاژ آب نیاز دارند. بحران برق شرکت دولتی اسکوم و خاموشی‌های گسترده در سال‌های اخیر، بارها تولید را مختل کرده است.

هزینه‌های رو به افزایش، اعتصاب‌های کارگری و کاهش قیمت فلزات گروه پلاتین پس از ۲۰۲۲، برخی معدن‌کاران را به تعطیلی بخش‌هایی از عملیات و کاهش سرمایه‌گذاری واداشته است. این کاهش تولید، در بلندمدت می‌تواند عرضه را محدود کند و از قیمت حمایت کند.

رودیوم؛ همسایهٔ گران‌تر پالادیوم

رودیوم، یکی دیگر از فلزات گروه پلاتین، در کاتالیزورها برای حذف اکسیدهای نیتروژن کاربرد دارد. بازار رودیوم حتی از پالادیوم هم کوچک‌تر و پرنوسان‌تر است؛ قیمت آن در ۲۰۲۱ به بیش از بیست هزار دلار برای هر اونس رسید و سپس به‌شدت سقوط کرد. رودیوم و پالادیوم، معمولاً از همان معادن استخراج می‌شوند.

تحولات بازار رودیوم، به دلیل اثر بر درآمد معدن‌کاران فلزات گروه پلاتین، به‌طور غیرمستقیم بر عرضهٔ پالادیوم اثر دارد. اگر قیمت رودیوم و پلاتین پایین باشد، معادن آفریقای جنوبی کمتر سودآورند و ممکن است تولید را کاهش دهند؛ که پالادیوم کمتری هم تولید می‌شود.

جنگ اوکراین و ریسک تحریم

پس از آغاز جنگ اوکراین در فوریهٔ ۲۰۲۲، نگرانی جدی دربارهٔ تحریم پالادیوم روسیه به وجود آمد. اما پالادیوم روسیه، برخلاف بسیاری از کالاهای دیگر، مستقیماً تحریم نشد؛ چون صنعت خودروی غربی به‌شدت به آن وابسته بود. با این حال، برخی بازارها و معامله‌گران، به‌طور داوطلبانه از خرید پالادیوم روسی خودداری کردند.

بازار لندن، فلزات تولیدشده توسط پالایشگاه‌های روسی پس از آوریل ۲۰۲۲ را از فهرست فلزات قابل تحویل خارج کرد. هر تحول جدید در روابط روسیه و غرب، از تحریم‌های تازه تا مذاکرات صلح، می‌تواند قیمت پالادیوم را به‌شدت جابه‌جا کند. این ریسک ژئوپلیتیکی، ویژگی دائمی بازار پالادیوم است.

جایگزینی با پلاتین؛ رقیب درون خانواده

وقتی پالادیوم به قیمت‌های بسیار بالا رسید و پلاتین با تخفیف زیاد معامله می‌شد، خودروسازان انگیزهٔ قوی برای جایگزینی بخشی از پالادیوم با پلاتین در کاتالیزورهای بنزینی پیدا کردند. این کار، نیازمند طراحی دوباره و آزمون‌های طولانی است، اما بسیاری از خودروسازان آن را انجام دادند.

این جایگزینی، یکی از عوامل اصلی افت قیمت پالادیوم پس از اوج ۲۰۲۲ بود. اکنون که فاصلهٔ قیمت دو فلز کاهش یافته، انگیزهٔ جایگزینی کمتر شده است. نسبت قیمت پالادیوم به پلاتین، شاخصی است که برای پیش‌بینی جهت جایگزینی دنبال می‌شود. قیمت اونس پلاتین را برای مقایسه ببینید.

خودروهای برقی؛ تهدید وجودی

برای پالادیوم، رشد خودروهای تمام‌برقی تهدیدی جدی‌تر از پلاتین است؛ چون تقاضای پالادیوم تقریباً به‌طور کامل به کاتالیزور خودروهای احتراقی وابسته است و پالادیوم، برخلاف پلاتین، کاربرد گسترده‌ای در اقتصاد هیدروژن ندارد. هر خودروی برقی که جای یک خودروی بنزینی را بگیرد، چند گرم از تقاضای پالادیوم را حذف می‌کند.

اما خودروهای هیبریدی، که هم موتور بنزینی و هم موتور برقی دارند، همچنان به کاتالیزور نیاز دارند و گاهی حتی مقدار بیشتری فلز مصرف می‌کنند؛ چون موتور بنزینی آن‌ها بارها خاموش و روشن می‌شود و کاتالیزور باید در دمای پایین‌تر کار کند. رشد هیبریدها، بخشی از اثر خودروهای برقی را جبران می‌کند.

بازیافت؛ منبع روبه‌رشد عرضه

بازیافت کاتالیزورهای خودروهای فرسوده، بخش قابل توجهی از عرضهٔ پالادیوم را تشکیل می‌دهد و این سهم رو به افزایش است. خودروهایی که در دورهٔ اوج مصرف پالادیوم ساخته شده‌اند، با رسیدن به پایان عمر، پالادیوم بیشتری به چرخهٔ بازیافت بازمی‌گردانند.

قیمت بالای پالادیوم در سال‌های اوج، باعث موج سرقت کاتالیزور خودروها در آمریکا و اروپا شد؛ سارقان در چند دقیقه کاتالیزور را از زیر خودرو جدا می‌کردند. این پدیده، نشانه‌ای از ارزش بالای فلزات گروه پلاتین در هر کاتالیزور بود.

کاربردهای دیگر پالادیوم

علاوه بر خودرو، پالادیوم در الکترونیک، به‌ویژه در خازن‌های سرامیکی چندلایه که در تقریباً همهٔ دستگاه‌های الکترونیکی استفاده می‌شوند، کاربرد دارد. در دندانپزشکی، آلیاژهای پالادیوم برای ساخت روکش و پل دندان استفاده می‌شوند. صنایع شیمیایی هم، از پالادیوم به عنوان کاتالیزور در تولید برخی مواد استفاده می‌کنند.

در جواهرسازی، پالادیوم به عنوان جایگزینی سبک‌تر و ارزان‌تر از پلاتین، به‌ویژه برای ساخت «طلای سفید» استفاده می‌شود. اما این کاربردها، در مجموع سهم کوچکی از تقاضای پالادیوم دارند و نمی‌توانند افت تقاضای خودرویی را جبران کنند.

پالادیوم و هیدروژن

توانایی بی‌نظیر پالادیوم در جذب هیدروژن، آن را برای کاربردهایی مانند خالص‌سازی هیدروژن و ذخیره‌سازی آن جذاب کرده است. غشاهای پالادیومی، فقط به هیدروژن اجازهٔ عبور می‌دهند و می‌توانند هیدروژن بسیار خالص تولید کنند.

اما این کاربردها، هنوز در مقیاس کوچک‌اند و اقتصاد هیدروژن، اگر هم گسترش یابد، تقاضای بیشتری برای پلاتین ایجاد می‌کند تا پالادیوم. برخی پژوهش‌ها، استفاده از پالادیوم در پیل‌های سوختی را بررسی می‌کنند، اما این حوزه هنوز در مراحل آزمایشگاهی است.

کسری و مازاد؛ چرخش بازار

بازار پالادیوم، حدود یک دهه کسری عرضه داشت؛ یعنی تقاضا از تولید معدنی و بازیافت بیشتر بود. اما پیش‌بینی‌های اخیر نهادهای تحلیلی، نشان می‌دهد این بازار ممکن است در سال‌های آینده به مازاد برسد؛ به دلیل کاهش تقاضای خودرویی، افزایش بازیافت و ادامهٔ جایگزینی با پلاتین.

چرخش از کسری به مازاد، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، فشار نزولی بر قیمت پالادیوم ایجاد می‌کند. اما بازار پالادیوم بارها پیش‌بینی‌ها را غافلگیر کرده است؛ شوک‌های عرضه از روسیه یا آفریقای جنوبی، می‌توانند به‌سرعت این تعادل را بر هم بزنند.

پالادیوم و دلار

مانند دیگر فلزات گران‌بها، پالادیوم به دلار قیمت‌گذاری می‌شود. اما به دلیل وزن بسیار بالای عوامل صنعتی و عرضه، ارتباط آن با دلار و نرخ بهره، از طلا ضعیف‌تر است. پالادیوم بیشتر به اخبار صنعت خودرو، داده‌های فروش خودرو در چین و تحولات روسیه واکنش نشان می‌دهد.

نرخ روبل روسیه و رند آفریقای جنوبی هم، بر هزینه‌های تولیدکنندگان اثر دارد. تضعیف این ارزها، حاشیهٔ سود معدن‌کاران را افزایش می‌دهد و ممکن است تولید را تشویق کند؛ تقویت آن‌ها، فشار بر سودآوری و تولید ایجاد می‌کند.

سرمایه‌گذاری در پالادیوم

سرمایه‌گذاری در پالادیوم، از طریق شمش و سکهٔ فیزیکی، صندوق‌های قابل معامله که پالادیوم فیزیکی نگه می‌دارند، و قراردادهای آتی در بورس نیویورک امکان‌پذیر است. حجم سرمایه‌گذاری در پالادیوم، بسیار کوچک است و صندوق‌های پالادیوم، در سال‌های افت قیمت، بخش بزرگی از دارایی‌های خود را از دست داده‌اند.

به دلیل نوسان بسیار بالا و وابستگی به یک صنعت، پالادیوم بیشتر دارایی‌ای برای معامله‌گران حرفه‌ای است تا پس‌انداز بلندمدت. برای خوانندهٔ ایرانی، دسترسی مستقیم به ابزارهای سرمایه‌گذاری پالادیوم محدود است؛ اما دنبال کردن قیمت آن، برای فهم صنعت خودرو و بازار فلزات مفید است.

پالادیوم در کنار دیگر فلزات

جدول مقایسه، اونس پالادیوم را کنار طلا، نقره، پلاتین و دیگر دارایی‌ها قرار می‌دهد. پالادیوم در سال‌های اخیر، مسیر متفاوتی از طلا داشته است؛ وقتی طلا به رکوردهای جدید رسید، پالادیوم در روند نزولی بود. این مقایسه، نشان می‌دهد پالادیوم را نباید صرفاً یک «فلز گران‌بها» در کنار طلا دید.

برای مقایسهٔ دقیق‌تر، قیمت اونس طلا و اونس نقره را هم دنبال کنید. هر کدام از این فلزات، ترکیب متفاوتی از تقاضای صنعتی و سرمایه‌گذاری دارند.

ارزش چند اونس پالادیوم به دلار

معاملات فیزیکی پالادیوم معمولاً با شمش‌های یک‌اونسی تا یک‌کیلوگرمی انجام می‌شود. ارزش فلزی یک اونس با قیمت امروز ۱٬۰۴۶ دلار و ده اونس نزدیک ۱۰٬۴۶۵ دلار است؛ مقادیر دیگر در جدول آمده‌اند.

روند پالادیوم در یک ماه و یک سال

پالادیوم در سی روز گذشته −۱۷٫۸۶٪ تغییر کرده است. نمودار ماهانه، جزئیات نوسان‌های روزانه را نشان می‌دهد.

کف دوازده‌ماههٔ پالادیوم ۱٬۰۴۵٫۵۰ دلار در ۱ آبان ۱۴۰۵ و سقف آن ۲٬۱۷۴٫۱۰ دلار در ۶ بهمن ۱۴۰۴ بوده؛ قیمت فعلی −۵۱٫۸۷٪ زیر این سقف است. یک سال پیش، پالادیوم حدود ۱٬۴۶۵٫۷۰ دلار معامله می‌شد.

بازدهی پالادیوم در افق‌های مختلف

پالادیوم در یک هفته −۶٫۴۴٪، در سه ماه −۱۴٫۸۹٪، در شش ماه −۳۰٫۶۹٪ و در یک سال −۲۸٫۶۰٪ تغییر داشته است.

در دوازده ماه گذشته، بزرگ‌ترین رشد یک‌روزهٔ پالادیوم +۸٫۶۶٪ در ۸ بهمن ۱۴۰۴ و بزرگ‌ترین افت −۱۶٫۸۵٪ در ۸ دی ۱۴۰۴ بوده است.

عمق افت‌های پالادیوم

نمودار افت از سقف، فاصلهٔ پالادیوم از اوج‌های قبلی را در یک سال اخیر نشان می‌دهد. پالادیوم پس از رکورد ۲۰۲۲، یکی از عمیق‌ترین افت‌ها را در میان فلزات گران‌بها تجربه کرد.

پالادیوم در افق بلندمدت

نخستین قیمت ثبت‌شدهٔ پالادیوم در آرشیو ما ۱٬۱۰۷٫۹۰ دلار در ۱۰ آبان ۱۴۰۲ است و این فلز از آن زمان −۵٫۵۴٪ تغییر کرده است.

جدول سالانه، کارنامهٔ پالادیوم را سال به سال نشان می‌دهد:

ریسک‌های پالادیوم

وابستگی تقریباً کامل به کاتالیزور خودروهای احتراقی، بزرگ‌ترین ریسک بلندمدت پالادیوم است. گذار به خودروهای تمام‌برقی، می‌تواند تقاضای آن را در دهه‌های آینده به‌شدت کاهش دهد؛ بدون اینکه کاربرد جدید بزرگی جایگزین شود.

تمرکز عرضه در روسیه، ریسک ژئوپلیتیکی دائمی ایجاد می‌کند؛ هر تحریم یا اختلال، می‌تواند جهش‌های ناگهانی ایجاد کند. بازار کوچک، نقدینگی محدود و تاریخچهٔ نوسان‌های شدید، پالادیوم را به یکی از پرریسک‌ترین فلزات گران‌بها تبدیل کرده است.

بایدها و نبایدهای دنبال کردن پالادیوم

پیش از تحلیل یا تصمیم دربارهٔ پالادیوم، این نکات را مرور کنید.

به‌طور خلاصه: داده‌های فروش خودرو، به‌ویژه در چین، را دنبال کنید؛ اخبار روسیه و نورنیکل را زیر نظر بگیرید؛ نسبت پالادیوم به پلاتین را برای سنجش جایگزینی بررسی کنید؛ پالادیوم را با طلا یکی ندانید؛ و نوسان شدید آن را در هر تصمیم لحاظ کنید.

جمع‌بندی

اونس پالادیوم امروز ۱٬۰۴۶٫۵۰ دلار معامله می‌شود. پالادیوم فلزی است که سرنوشتش به خودروهای بنزینی گره خورده؛ از صعود تاریخی تا بالای سه هزار دلار در ۲۰۲۲ تا افت شدید پس از آن. عرضهٔ متمرکز در روسیه، جایگزینی با پلاتین و رشد خودروهای برقی، سه نیروی اصلی تعیین‌کنندهٔ آیندهٔ قیمت آن‌اند.

برای خوانندهٔ ایرانی، پالادیوم بیش از آنکه ابزار سرمایه‌گذاری باشد، دریچه‌ای برای فهم صنعت خودروی جهان و تحولات انرژی است؛ هر تغییر بزرگ در این صنعت، زودتر از همه در قیمت این فلز دیده می‌شود. قیمت روزانهٔ پالادیوم را در کنار دیگر فلزات گران‌بها در معامله ۲۴ دنبال کنید.