قیمت قلع امروز

قیمت قلع امروز در بازار جهانی ۵۰٬۱۲۷٫۰۰ دلار برای هر تن است و نسبت به روز قبل ۰٫۰۰٪ بدون تغییر داشته است. قلع، فلزی نرم، نقره‌ای و با نقطهٔ ذوب پایین است که شاید کمتر از فلزات دیگر دربارهٔ آن شنیده باشید؛ اما تقریباً هر دستگاه الکترونیکی که امروز استفاده می‌کنید، به آن وابسته است. بیش از نیمی از قلع جهان، در «لحیم» مصرف می‌شود؛ ماده‌ای که قطعات الکترونیکی را روی برد مدار به هم متصل می‌کند. تلفن همراه، رایانه، تلویزیون، خودرو و تجهیزات پزشکی، بدون لحیم قلعی کار نمی‌کنند. قلع، گران‌ترین فلز پایه در بورس فلزات لندن و یکی از کم‌حجم‌ترین بازارهای آن است؛ همین موضوع، آن را به یکی از پرنوسان‌ترین فلزات صنعتی تبدیل کرده است. ایران، تولید معدنی قابل توجهی از قلع ندارد، اما تاریخ استفاده از قلع در فلات ایران، به عصر مفرغ بازمی‌گردد. در این صفحه، کاربردهای قلع، تمرکز عرضه در آسیا و آفریقا، نقش صنعت الکترونیک و عوامل مؤثر بر قیمت آن را بررسی می‌کنیم.

قیمت قلع امروز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

قیمت هر تن قلع در معاملات امروز، دامنه‌ای از ۵۰٬۱۲۵٫۰۰ تا ۵۰٬۱۲۷٫۰۰ دلار را طی کرد و روی ۵۰٬۱۲۷٫۰۰ دلار ایستاد. جلسهٔ پیشین با ۵۰٬۱۲۷٫۰۰ دلار بسته شده بود و تغییر امروز ۰٫۰۰٪ است. مرجع اصلی قیمت قلع، بورس فلزات لندن است؛ بورس آتی شانگهای و بورس کوالالامپور مالزی هم در کشف قیمت نقش دارند.

در سی روز اخیر، قلع ۱۲ جلسهٔ صعودی و ۱۱ جلسهٔ نزولی داشته و دامنهٔ متوسط حرکت روزانه‌اش ۰٫۸۸٪ بوده است. به دلیل بازار کوچک و عرضهٔ متمرکز، یک خبر دربارهٔ اختلال در معادن میانمار یا محدودیت صادرات اندونزی، می‌تواند قیمت قلع را در یک روز چند درصد جابه‌جا کند.

قلع چیست؟

قلع، با نماد شیمیایی Sn (از واژهٔ لاتین «استانوم») و عدد اتمی ۵۰، فلزی نرم و شکل‌پذیر با نقطهٔ ذوب حدود ۲۳۲ درجهٔ سانتی‌گراد است. قلع در برابر خوردگی مقاوم است و برای انسان سمی نیست؛ ویژگی‌هایی که آن را برای پوشش ظروف غذایی و اتصالات الکترونیکی مناسب می‌کند.

منبع اصلی قلع، سنگ معدنی به نام «کاسیتریت» یا اکسید قلع است. بخش بزرگی از قلع جهان، از ذخایر آبرفتی در بستر رودخانه‌ها و سواحل، به‌ویژه در جنوب شرق آسیا، استخراج می‌شود. استخراج قلع در برخی مناطق، به صورت دستی و در مقیاس کوچک انجام می‌شود که چالش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی دارد.

تاریخچهٔ قلع؛ از عصر مفرغ

قلع، یکی از نخستین فلزاتی است که بشر به کار برد. ترکیب قلع با مس، «مفرغ» را پدید آورد؛ آلیاژی سخت‌تر و مقاوم‌تر از مس خالص که دوره‌ای از تاریخ بشر را به نام «عصر مفرغ» رقم زد. فلات ایران، از مراکز مهم فلزکاری عصر مفرغ بود و مفرغ‌های لرستان، از شاهکارهای هنر فلزکاری باستان به شمار می‌روند.

یافتن منابع قلع، در دنیای باستان اهمیت راهبردی داشت؛ چون معادن قلع کمیاب‌تر از مس بودند. شبکه‌های تجاری گسترده‌ای برای انتقال قلع از معادن دوردست، از جمله آسیای مرکزی و افغانستان امروزی، به مراکز تمدنی بین‌النهرین و ایران شکل گرفت. در دوران روم، معادن قلع کورنوال انگلستان، شهرت زیادی داشتند.

لحیم؛ بزرگ‌ترین کاربرد قلع

بیش از نیمی از قلع جهان، در تولید «لحیم» مصرف می‌شود. لحیم، آلیاژی با نقطهٔ ذوب پایین است که برای اتصال قطعات الکترونیکی به برد مدار چاپی استفاده می‌شود. هر تلفن همراه، رایانه و دستگاه الکترونیکی، هزاران اتصال لحیمی دارد. بدون قلع، صنعت الکترونیک مدرن عملاً متوقف می‌شود.

در گذشته، لحیم رایج از آلیاژ قلع و سرب ساخته می‌شد. اما از دههٔ ۲۰۰۰، با دستورالعمل «محدودیت مواد خطرناک» اتحادیهٔ اروپا، استفاده از سرب در الکترونیک محدود شد و لحیم‌های بدون سرب، که درصد قلع بیشتری دارند، جایگزین شدند. این تحول، تقاضای قلع را افزایش داد.

ورق حلبی و قوطی‌های غذا

دومین کاربرد سنتی قلع، تولید «ورق حلبی» است؛ ورق فولادی نازکی که با لایه‌ای از قلع پوشانده می‌شود تا از زنگ‌زدگی محافظت شود و برای تماس با غذا ایمن باشد. قوطی‌های کنسرو، قوطی‌های رنگ و برخی بسته‌بندی‌ها، از ورق حلبی ساخته می‌شوند. واژهٔ «حلبی» در فارسی هم، به همین ورق‌ها اشاره دارد.

سهم ورق حلبی از مصرف قلع، در دهه‌های اخیر به دلیل رقابت با آلومینیوم و پلاستیک در بسته‌بندی، کاهش یافته است. با این حال، قوطی‌های کنسرو غذا، همچنان بازار قابل توجهی برای ورق حلبی و در نتیجه، قلع هستند.

کاربردهای شیمیایی و صنعتی

ترکیبات قلع، در صنایع شیمیایی کاربردهای متنوعی دارند. «پایدارکننده‌های قلع» در تولید پی‌وی‌سی، برای جلوگیری از تخریب پلاستیک در اثر حرارت و نور، استفاده می‌شوند. ترکیبات قلع همچنین در کاتالیزورها، شیشه‌سازی و سرامیک کاربرد دارند.

در تولید شیشهٔ تخت برای پنجره‌ها و ساختمان‌ها، روش «شیشهٔ شناور» استفاده می‌شود که در آن، شیشهٔ مذاب روی حوضچه‌ای از قلع مذاب شناور می‌شود تا سطحی کاملاً صاف ایجاد شود. آلیاژهای مفرغ و برنز هم، در ساخت یاتاقان‌ها، ناقوس‌ها، مجسمه‌ها و آلات موسیقی، قلع مصرف می‌کنند.

قلع و فناوری‌های آینده

قلع، در برخی فناوری‌های نوظهور کاربرد دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد آندهای حاوی قلع، می‌توانند ظرفیت باتری‌های لیتیوم-یون را افزایش دهند. همچنین «اکسید قلع ایندیوم» در صفحه‌نمایش‌های لمسی و پنل‌های خورشیدی استفاده می‌شود. پنل‌های خورشیدی، برای اتصال سلول‌ها، به نوارهای لحیم‌کاری‌شده با قلع نیاز دارند.

رشد صنعت الکترونیک، به‌ویژه در خودروهای برقی که الکترونیک بسیار بیشتری از خودروهای معمولی دارند، مراکز داده و هوش مصنوعی، و انرژی خورشیدی، تقاضای بلندمدت قلع را تقویت می‌کند. بسیاری از تحلیلگران، قلع را یکی از «فلزات فناوری» با چشم‌انداز تقاضای رو به رشد می‌دانند.

قلع در صنعت خودروهای برقی

خودروهای برقی، به دلیل سیستم‌های مدیریت باتری، اینورترها، شارژرها و سامانه‌های پیشرفتهٔ کمک راننده، الکترونیک بسیار بیشتری از خودروهای معمولی دارند. هر برد الکترونیکی، اتصالات لحیمی متعددی دارد؛ پس یک خودروی برقی، به‌طور متوسط قلع بیشتری از خودروی بنزینی مصرف می‌کند.

رشد فروش خودروهای برقی، به‌ویژه در چین، همراه با گسترش ایستگاه‌های شارژ و زیرساخت‌های برقی، یکی از عوامل افزایش تقاضای بلندمدت قلع است. این روند، در کنار رشد انرژی خورشیدی و مراکز داده، تصویر تقاضای قلع را در دههٔ آینده مثبت‌تر از گذشته کرده است.

انجمن بین‌المللی قلع

«انجمن بین‌المللی قلع»، که پیش‌تر «آی‌تی‌آر‌آی» نام داشت، نهادی صنعتی است که داده‌ها و تحلیل‌های بازار قلع را منتشر می‌کند. گزارش‌های این انجمن دربارهٔ تولید، مصرف، موجودی‌ها و چشم‌انداز بازار، یکی از منابع مهم تحلیلگران است.

این انجمن همچنین برنامه‌هایی برای تأمین مسئولانهٔ قلع و ردیابی منشأ آن، به‌ویژه از مناطق درگیر در آفریقا، اجرا می‌کند. شرکت‌های بزرگ الکترونیک، برای اطمینان از اینکه قلع زنجیرهٔ تأمینشان به درگیری‌های مسلحانه کمک نمی‌کند، از این برنامه‌ها استفاده می‌کنند.

عرضهٔ قلع؛ تمرکز در آسیا

عرضهٔ قلع، به‌شدت متمرکز است. چین، اندونزی، میانمار، پرو، کنگو و برزیل، بزرگ‌ترین تولیدکنندگان معدنی‌اند. چین، هم بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ معدنی و هم بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ قلع تصفیه‌شده و مصرف‌کننده است. اندونزی، بزرگ‌ترین صادرکنندهٔ قلع تصفیه‌شده جهان است.

یکی از چالش‌های عرضهٔ قلع، کاهش عیار و تخلیهٔ ذخایر قدیمی است. معادن آبرفتی جزایر «بانگکا» و «بلیتونگ» اندونزی، که دهه‌ها منبع اصلی قلع جهان بودند، رو به اتمام‌اند و استخراج به سمت دریا و ذخایر کم‌عیارتر رفته است. سرمایه‌گذاری کم در معادن جدید، نگرانی از کمبود بلندمدت را افزایش داده است.

میانمار و منطقهٔ وا

میانمار، در سال‌های اخیر یکی از منابع مهم کنسانترهٔ قلع برای چین بوده است. بخش بزرگی از قلع میانمار، از منطقهٔ «وا» در شمال شرق این کشور می‌آید؛ منطقه‌ای خودمختار که توسط یک گروه مسلح محلی اداره می‌شود. معادن «مان‌مائو» در این منطقه، از بزرگ‌ترین معادن قلع جهان‌اند.

در اوت ۲۰۲۳، مقامات منطقهٔ وا، تمام فعالیت‌های معدنی را برای بازرسی و ساماندهی متوقف کردند. این توقف، صادرات کنسانترهٔ قلع به چین را به‌شدت کاهش داد و یکی از عوامل جهش قیمت قلع در ۲۰۲۴ بود. ازسرگیری تدریجی معادن، که با تأخیرهای متعدد همراه بوده، با دقت توسط بازار دنبال می‌شود.

اندونزی و سیاست‌های صادرات

اندونزی، با جزایر بانگکا و بلیتونگ، دهه‌هاست از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان قلع جهان است. شرکت دولتی «پی‌تی تیمه»، بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ قلع اندونزی است. اما استخراج غیرقانونی گسترده و پرونده‌های فساد در صنعت قلع اندونزی، در سال‌های اخیر به سخت‌گیری‌های دولت انجامیده است.

در ۲۰۲۴، تأخیر در صدور مجوزهای صادرات و سهمیه‌های استخراج در اندونزی، صادرات قلع این کشور را برای ماه‌ها کاهش داد و به افزایش قیمت کمک کرد. اندونزی، مانند سیاستی که برای نیکل اجرا کرد، بارها از احتمال محدود کردن صادرات قلع تصفیه‌شده برای تشویق فرآوری داخلی سخن گفته است.

کنگو و قلع تضاد

جمهوری دموکراتیک کنگو، از تولیدکنندگان مهم قلع در آفریقاست. معادن قلع در شرق کنگو، سال‌ها با درگیری‌های مسلحانه مرتبط بوده‌اند؛ به همین دلیل، قلع یکی از «مواد معدنی تضاد» شناخته می‌شود، همراه با تانتالیوم، تنگستن و طلا. قوانینی در آمریکا و اتحادیهٔ اروپا، شرکت‌ها را به بررسی منشأ این مواد در زنجیرهٔ تأمین خود ملزم می‌کنند.

معدن «بیسیه» در کنگو، از غنی‌ترین معادن قلع جهان است. در ۲۰۲۵، پیشروی گروه‌های مسلح در شرق کنگو، فعالیت این معدن را مختل کرد و نگرانی‌هایی دربارهٔ عرضهٔ قلع ایجاد کرد. ریسک‌های ژئوپلیتیکی، یکی از ویژگی‌های پایدار بازار قلع است.

صنعت نیمه‌هادی و تقاضای قلع

تقاضای قلع، پیوند نزدیکی با چرخهٔ صنعت نیمه‌هادی و الکترونیک دارد. وقتی فروش تلفن همراه، رایانه و تجهیزات الکترونیکی رونق دارد، تقاضای لحیم و قلع افزایش می‌یابد. برعکس، رکود صنعت الکترونیک، مانند دورهٔ کاهش تقاضای پس از همه‌گیری کرونا در ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، به افت تقاضا و قیمت قلع منجر شد.

شاخص‌هایی مانند فروش جهانی نیمه‌هادی‌ها، که ماهانه منتشر می‌شود، و داده‌های تولید الکترونیک در چین، تایوان و کره، برای پیش‌بینی تقاضای قلع مفیدند. رشد سرمایه‌گذاری در مراکز داده و تراشه‌های هوش مصنوعی، یکی از عوامل خوش‌بینی اخیر به تقاضای قلع است.

بازار کوچک و نوسان بالا

بازار قلع، از نظر حجم، از کوچک‌ترین بازارهای فلزات پایه است؛ تولید سالانهٔ جهانی قلع، حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تن است، در مقایسه با بیش از بیست میلیون تن مس و هفتاد میلیون تن آلومینیوم. همین اندازهٔ کوچک، باعث می‌شود قلع به اختلالات عرضه و جریان‌های سرمایه، بسیار حساس باشد.

در مارس ۲۰۲۲، قیمت قلع به رکورد تاریخی نزدیک پنجاه هزار دلار برای هر تن رسید و چند ماه بعد، بیش از نصف ارزش خود را از دست داد. این نوسان‌های شدید، قلع را به یکی از پرریسک‌ترین فلزات صنعتی برای معامله‌گران تبدیل کرده است.

بحران قلع ۱۹۸۵

یکی از رویدادهای مشهور تاریخ بازار فلزات، «بحران قلع» در اکتبر ۱۹۸۵ است. «شورای بین‌المللی قلع»، که با خرید و فروش قلع تلاش می‌کرد قیمت را در محدودهٔ مشخصی نگه دارد، پول خود را تمام کرد و دیگر نتوانست از قیمت حمایت کند. بورس فلزات لندن، معاملات قلع را برای چند سال تعلیق کرد و قیمت قلع سقوط کرد.

این بحران، به ورشکستگی بسیاری از معادن قلع، به‌ویژه در مالزی، بولیوی و کورنوال انگلستان، منجر شد. تجربهٔ بحران قلع، نشان داد که تلاش برای کنترل مصنوعی قیمت یک کالا، در بلندمدت ممکن است شکست بخورد.

بازیافت قلع

بخشی از عرضهٔ قلع، از بازیافت ضایعات لحیم، ورق حلبی و آلیاژها تأمین می‌شود. اما بازیافت قلع از وسایل الکترونیکی دورریخته، به دلیل مقدار بسیار کم قلع در هر دستگاه و پراکندگی آن، دشوار و پرهزینه است. افزایش قیمت قلع و فشار برای اقتصاد چرخشی، انگیزهٔ بازیافت پسماند الکترونیکی را بیشتر کرده است.

چون بخش بزرگی از قلع در لحیم‌کاری الکترونیک «پراکنده» می‌شود، نرخ بازیافت قلع از برخی فلزات دیگر مانند مس و آلومینیوم کمتر است. این موضوع، وابستگی بازار را به تولید معدنی بیشتر می‌کند.

قلع و ایران

ایران، تولید معدنی قابل توجهی از قلع ندارد و نیاز صنایع خود، از جمله تولید لحیم، ورق حلبی و آلیاژها، را عمدتاً از واردات تأمین می‌کند. برخی نشانه‌های کانی‌سازی قلع در مناطقی از ایران گزارش شده، اما معدن فعال بزرگی وجود ندارد.

برای صنایع ایرانی مصرف‌کنندهٔ قلع، مانند تولیدکنندگان قوطی کنسرو، لوازم الکترونیکی و صنایع لحیم‌کاری، قیمت جهانی قلع و نرخ ارز بر هزینهٔ مواد اولیه اثر مستقیم دارد. نرخ دلار را در کنار قیمت قلع دنبال کنید.

قلع و دلار آمریکا

مانند دیگر فلزات پایه، قلع به دلار قیمت‌گذاری می‌شود و تضعیف دلار معمولاً از قیمت آن حمایت می‌کند. اما در بازار قلع، عوامل عرضه، به‌ویژه رویدادهای میانمار، اندونزی و کنگو، و چرخهٔ صنعت الکترونیک، معمولاً اثر بیشتری از دلار دارند.

رشد اقتصادی چین، به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده و تولیدکنندهٔ قلع، از عوامل کلیدی است. سیاست‌های صادرات و واردات چین، موجودی انبارهای بورس شانگهای و فاصلهٔ قیمت شانگهای و لندن، از داده‌هایی است که معامله‌گران قلع دنبال می‌کنند.

قلع در کنار مس، نیکل و روی

جدول مقایسه، قلع را کنار دیگر فلزات پایه و کالاها قرار می‌دهد. قلع، به دلیل وابستگی به صنعت الکترونیک و عرضهٔ متمرکز، گاهی مسیر متفاوتی از دیگر فلزات پایه دارد.

قیمت نیکل، روی و مس را هم دنبال کنید. توجه داشته باشید که قیمت مس در این سایت به دلار برای هر پوند و قلع به دلار برای هر تن است.

ارزش مقادیر مختلف قلع

یک تن قلع با قیمت امروز ۵۰٬۱۲۷ دلار و ده تن نزدیک ۵۰۱٬۲۷۰ دلار ارزش دارد. قرارداد استاندارد بورس لندن برای قلع، پنج تن است؛ مقادیر دیگر را در جدول ببینید.

روند قلع در یک ماه و یک سال

قلع در سی روز گذشته −۵٫۷۵٪ تغییر کرده است. نمودار ماهانه، جزئیات حرکت روزانه را نشان می‌دهد.

کارنامهٔ یک‌سالهٔ قلع، کفی برابر ۳۵٬۲۳۲٫۰۰ دلار در ۲۸ مهر ۱۴۰۴ و سقفی برابر ۵۷٬۷۶۰٫۰۰ دلار در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد. امروز قلع −۱۳٫۲۲٪ از آن سقف فاصله دارد و دوازده ماه پیش، هر تن حدود ۳۴٬۹۶۲٫۰۰ دلار بود.

بازدهی قلع در افق‌های مختلف

قلع در یک هفته −۲٫۱۸٪، در سه ماه −۵٫۳۹٪، در شش ماه +۰٫۲۲٪ و در یک سال +۴۳٫۳۸٪ تغییر کرده است.

در سال گذشته، بزرگ‌ترین رشد یک‌روزهٔ قلع +۱۰٫۸۳٪ در ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ و بزرگ‌ترین افت −۱۰٫۵۲٪ در ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ بوده است.

عمق افت‌های قلع

نمودار افت از سقف، فاصلهٔ قیمت قلع از اوج‌های قبلی را در یک سال اخیر نشان می‌دهد. قلع، به دلیل بازار کوچک، افت‌های عمیق و بازیابی‌های سریع را تجربه می‌کند.

قلع در افق بلندمدت

نخستین قیمت قلع در آرشیو ما، ۲۷٬۷۵۶٫۰۰ دلار در ۱۶ مرداد ۱۴۰۲ است و از آن زمان +۸۰٫۶۰٪ تغییر کرده است.

جدول سالانه، عملکرد قلع را سال به سال نشان می‌دهد:

اشتباه‌های رایج در تفسیر قیمت قلع

اولین اشتباه، نادیده گرفتن اندازهٔ کوچک بازار قلع است؛ نوسان‌هایی که در مس یا آلومینیوم غیرعادی‌اند، در قلع معمول‌اند. اشتباه دوم، بی‌توجهی به رویدادهای عرضه در میانمار، اندونزی و کنگو که اغلب مهم‌ترین عامل قیمت‌اند. اشتباه سوم، نادیده گرفتن چرخهٔ صنعت الکترونیک که تقاضای قلع را تعیین می‌کند.

اشتباه چهارم، مقایسهٔ قیمت تنی قلع با فلزاتی که واحد متفاوتی دارند، بدون تبدیل.

جمع‌بندی

قلع امروز ۵۰٬۱۲۷٫۰۰ دلار برای هر تن معامله می‌شود. قلع، فلز پنهان صنعت الکترونیک است که بیش از نیمی از آن در لحیم مصرف می‌شود. عرضهٔ متمرکز در چین، اندونزی، میانمار و کنگو، بازار کوچک و چرخهٔ صنعت نیمه‌هادی، قلع را به یکی از پرنوسان‌ترین فلزات پایه تبدیل کرده‌اند. رشد الکترونیک، خودروهای برقی و انرژی خورشیدی، چشم‌انداز بلندمدت تقاضای آن را تقویت می‌کند.

دفعهٔ بعد که گوشی همراهتان را در دست می‌گیرید، به یاد بیاورید که صدها اتصال کوچک قلعی، آن را زنده نگه می‌دارند و بدون این فلز کم‌نام، دنیای دیجیتال امروز ممکن نبود. قیمت روزانهٔ قلع و دیگر فلزات پایه را در معامله ۲۴ دنبال کنید.